Ở với “các bố biên phòng”
Từ TP Vinh ngược quốc lộ 7A, sau hơn 2 giờ di chuyển, chúng tôi có mặt tại khu ký túc xá của Trường THCS Môn Sơn, xã biên giới Môn Sơn, huyện miền núi Con Cuông đúng lúc các em vừa tan học buổi chiều. Đã thành nếp, sau giờ học, các em đều tự giác mỗi người một việc: Bạn cầm chổi quét phòng, quét sân, bạn ra vườn nhổ cỏ, tưới rau... Trong những căn phòng nhỏ của các em, chăn gối, quần áo, sách vở đều được sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp, ngỡ như một doanh trại quân đội.
Sau bữa cơm tối, em Lương Thị Mai chuẩn bị sách vở học bài. Năm học 2023-2024, Mai xuất sắc đạt danh hiệu học sinh giỏi cấp huyện môn Ngữ văn. Ở với các “bố biên phòng” năm nay đã là năm thứ 3, Mai đã lớn để hiểu được những vất vả của bố mẹ và cộng đồng người Đan Lai mình ở “thâm sơn cùng cốc” Pù Mát. Mai tâm sự, em ước mơ sau này trở thành họa sĩ. Trước kia, ở trong bản không có điều kiện học tập, cha mẹ đều đi rừng cả ngày. Từ khi ra đây ở với “các bố biên phòng”, em có điều kiện học tập tốt hơn, được ăn ngon, ngủ ấm, được các chiến sĩ giúp đỡ, trang bị nhiều kiến thức. Em tự nhủ sẽ cố gắng học tập thật tốt để không phụ lòng “các bố” và thầy cô.
Mai là một trong số 66 học sinh đang học tập tại ký túc xá Trường THCS Môn Sơn, xã Môn Sơn. Các em ở đây đều là con em đồng bào người Đan Lai ở 2 bản Khe Búng và Cò Phạt. Hai bản nằm biệt lập giữa đại ngàn Pù Mát, cách trường hơn 20 km, đường sá đi lại hết sức khó khăn, thậm chí bị chia cắt vào mùa mưa.
Theo Trung tá Nguyễn Tiến Hạnh, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Môn Sơn, để giúp đỡ các em học sinh người Đan Lai, từ năm 2018, các cơ quan, ban, ngành, địa phương đã quan tâm xây dựng khu nội trú. Tháng 11/2022, đồn biên phòng phối hợp UBND xã và Trường THCS Môn Sơn ra mắt mô hình “Ký túc xá vùng biên”. Đây cũng là mô hình đầu tiên được triển khai trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
Từ xã Môn Sơn, ngược QL7A hơn 50 km, chúng tôi có mặt tại xã Tam Quang, huyện 30a Tương Dương. Đây là điểm thứ hai mà Bộ đội Biên phòng Nghệ An thực hiện mô hình “Ký túc xá vùng biên”. Mô hình được đưa vào sử dụng đúng dịp khai giảng năm học 2024-2025, trở thành điểm tựa cho 46 học sinh người đồng bào Thái, Khơ Mú, Tày Pọng.
Trung tá Nguyễn Tất Khánh, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Tam Quang cho biết: Tam Quang có hai bản Tùng Hương, Tân Hương cách trung tâm 15 km đường rừng. Trước đây, các em ra ở trọ để đi học và đều phải tự lo mọi sinh hoạt ở độ tuổi còn quá nhỏ. Nay có ký túc xá vùng biên, được “các bố biên phòng” chăm lo, các em chuyên tâm học tập.
Dồn hết yêu thương
Thực hiện mô hình “Ký túc xá vùng biên”, các đồn biên phòng đều cử tổ công tác phối hợp nhà trường quản lý, bảo vệ ký túc xá theo quy chế đã thống nhất. Ngoài ra, các đồn còn kết nối nhà hảo tâm hỗ trợ nâng cao chất lượng bữa ăn và điều kiện sinh hoạt cho học sinh ngoài chế độ Nhà nước.
Là thành viên tổ công tác “Đồng hành cùng ký túc xá vùng biên” ở xã Môn Sơn, Thiếu tá Nguyễn Văn Thắm còn được các em gọi với cái tên trìu mến “bố Thắm”. Anh tâm sự: “Các em khi ra đây học đều ở độ tuổi từ 11-15, lần đầu xa nhà nên việc sinh hoạt, học tập còn nhiều bỡ ngỡ. Để giúp các em sớm hòa nhập, mình vừa làm cha, vừa làm mẹ dồn hết tình yêu thương chăm sóc, bảo ban các em từ những việc nhỏ nhất".
Được “các bố” đưa vào nền nếp sinh hoạt như bộ đội, sáng sớm, cả ký túc xá cùng dậy theo còi hiệu lệnh. Chăn màn gấp vuông như khối gạch, ngày mới của các em bắt đầu bằng việc tập thể dục. Hằng ngày, mọi việc chuẩn bị sách vở, đến trường học tập và ăn nghỉ đều phải thực hiện đúng giờ. Cuối giờ chiều, các em được vui chơi thể dục, thể thao, hướng dẫn cách trồng và chăm sóc rau màu…
Thầy giáo Hoàng Liên Sơn, Hiệu trưởng Trường THCS Tam Quang phấn khởi cho biết: Thời gian dầu, đưa các em vào khuôn khổ rất khó khăn. Tuy nhiên sau một thời gian hướng dẫn, chỉ bảo, đến nay các em đã dần quen nếp. Mới hơn 4 tháng nhưng các em đã thay đổi thấy rõ về ý thức, kỷ luật và sự tự tin.
Thấy rõ sự thay đổi tích cực của con mình, chị La Thị Nghi, mẹ em Lê Thị Tương (học sinh lớp 6A5, Trường THCS Môn Sơn) xúc động bày tỏ: “Từ khi cháu ra ở ký túc xá, sức khỏe, ý thức học tập, giữ gìn vệ sinh đều tốt hơn hẳn so với trước. Gia đình biết ơn các chú bộ đội, các thầy, cô và các nhà hảo tâm nhiều lắm!”.
Thời gian tới, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An sẽ tiếp tục nhân rộng thêm các mô hình Ký túc xá vùng biên. Từ đây, con đường đến trường, chinh phục con chữ của trẻ em vùng cao xứ Nghệ sẽ bớt đi nhiều nhọc nhằn...
Đại tá, Chủ nhiệm Chính trị Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Hậu đánh giá: “Ký túc xá vùng biên” là mô hình thiết thực, được cán bộ, chiến sĩ các đồn biên phòng tự nguyện tham gia, từ sự thấu hiểu, chia sẻ khó khăn với đồng bào và học sinh nơi biên giới. Hoạt động này không chỉ giúp các em có thêm điều kiện học tập, mà còn tăng cường sự gắn bó giữa bộ đội biên phòng với bà con dân tộc thiểu số, góp phần xây dựng nền biên phòng toàn dân vững mạnh nơi biên cương Tổ quốc.
