Thị trường lúa gạo nóng lên không ngừng

Ngay khi thị trường lương thực thế giới dậy sóng vì thiếu hụt nguồn cung, Việt Nam đứng trước cơ hội lớn để chiếm lĩnh thị trường thế giới thì vẫn có những cảnh báo về nguy cơ "bắt sóng xuất khẩu, để hổng thị trường trong nước".
Áp dụng cơ giới hóa trong sản xuất lúa gạo ở đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: Lê Hoàng Vũ
Áp dụng cơ giới hóa trong sản xuất lúa gạo ở đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: Lê Hoàng Vũ

Diện tích trồng ngũ cốc tại nhiều quốc gia bị thiệt hại do hạn hán bởi sự xuất hiện của hiện tượng El Nino; Ấn Độ - quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới cấm xuất khẩu các loại gạo trắng (trừ gạo Basmati); thỏa thuận Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen hết hiệu lực,… đang tác động lớn đến nguồn cung lương thực thế giới.

Giá gạo xuất khẩu đạt mức kỷ lục

Hầu hết các thị trường gạo đều ghi nhận mức tăng trưởng khá cao so cùng kỳ năm trước; trong đó, xuất khẩu gạo sang các thị trường khu vực Đông Nam Á tăng trưởng vượt bậc. Khu vực thị trường Liên minh châu Âu (EU) cũng tăng trưởng cao, gần 30%.

Theo bảng giá được niêm yết trên website của Hiệp hội Lương thực Việt Nam, thời điểm ngày 7/8, giá gạo 5% tấm xuất khẩu của nước ta đã vượt mức 600 USD/tấn, lên 618 USD/tấn. Cùng với đó, gạo 25% tấm cũng đã lên mức 598 USD/tấn. Giá gạo xuất khẩu Việt Nam hiện đã chạm mức cao nhất kể từ năm 2008.

Giá gạo tăng, dẫn đến giá lúa tăng. Trong tháng 7, giá lúa vụ hè-thu các địa phương vùng đồng bằng sông Cửu Long đã có mức tăng trung bình từ 200-600 đồng/kg tùy loại. Giá lúa tăng sẽ có lợi cho nông dân khi Việt Nam đang bắt đầu vụ thu hoạch hè-thu, nhưng đối với doanh nghiệp thu mua xuất khẩu, sẽ xuất hiện những rủi ro. Các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam phần lớn có hợp đồng cũ ở mức thấp, khi giá lúa leo thang, doanh nghiệp có thể phải bù lỗ cho lô hàng.

Không chỉ gạo của Việt Nam mà giá gạo 5% tấm của Thái Lan cũng tiếp tục tăng, hiện đã đạt mức 631 USD/tấn, cao hơn đáng kể so mức giá 545 USD/tấn được ghi nhận vào tuần trước; gạo 25% tấm ở mức 573 USD/tấn. Theo nhận định của các chuyên gia, việc Ấn Độ tạm thời cấm xuất khẩu gạo sẽ khiến nhiều quốc gia khó có thể tìm kiếm các lô hàng thay thế, nhất là từ các nước có nguồn cung nhỏ lẻ. Do đó, Thái Lan và Việt Nam - hai quốc gia xuất khẩu gạo lớn thứ hai và thứ ba thế giới sẽ thay thế cho toàn bộ nguồn cung bị thiếu hụt từ Ấn Độ.

Với số liệu được đưa ra từ phía Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (dự kiến năm nay cả nước gieo trồng được 7,1 triệu ha, sản lượng đạt hơn 43 triệu tấn, tăng 452 nghìn tấn so năm 2022), Bộ Công thương nhận định, ngoài bảo đảm an ninh lương thực trong nước, chế biến, làm giống, chăn nuôi, Việt Nam có thể xuất khẩu từ 7,5-8 triệu tấn gạo, vượt khoảng 800 nghìn tấn so năm 2022.

Đồ họa: Trọng Tuấn

Đồ họa: Trọng Tuấn

Chất lượng, uy tín mới là giải pháp sâu rễ bền gốc

Tại Hội nghị triển khai công tác điều hành xuất khẩu gạo vừa diễn ra tại Cần Thơ, Bộ trưởng Công thương Nguyễn Hồng Diên nhận định, đây là thời cơ để đẩy mạnh sản xuất, xuất khẩu gạo trong điều kiện có thể, cũng như mở rộng thị trường quốc tế, nhất là ở các thị trường mới.

Theo dõi sát diễn biến giá cả, các chuyên gia kinh tế nhìn nhận, cơ hội có, nhưng nguy cơ, rủi ro cũng không kém. Việc nắm cơ hội thị trường là cần thiết, nhưng hơn hết, việc bảo đảm chất lượng hạt gạo và thương hiệu sản phẩm, bảo đảm tiến độ các đơn hàng đã ký kết cho đối tác mới là giải pháp sâu rễ bền gốc.

Liên quan đến bảo đảm an ninh lương thực, ông Phạm Việt Hà - Vụ trưởng Quản lý hàng dự trữ, Tổng cục Dự trữ Nhà nước cho biết: Năm 2023, kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao Tổng cục Dự trữ Nhà nước mua 220 nghìn tấn gạo để nhập kho dự trữ quốc gia. Căn cứ vào đó, Tổng cục đã giao cho 22 Cục Dự trữ Nhà nước khu vực tổ chức đấu thầu rộng rãi trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, mở thầu ngày 26/6 vừa qua. Kết quả, các Cục Dự trữ Nhà nước khu vực đã ký kết hợp đồng 189.380 tấn gạo; đang hoàn thiện thủ tục để ký kết hợp đồng thêm 5.805 tấn. Số lượng gạo không trúng thầu là 24.770 tấn. Trong số 189.380 tấn đã ký kết hợp đồng, tính đến ngày 8/8, đã nhập kho được 76.500 tấn.

Được biết, mỗi năm, Tổng cục Dự trữ Nhà nước xuất cấp cho các mục tiêu khoảng 100 nghìn đến 130 nghìn tấn gạo. Riêng năm 2021 là năm xuất cấp gạo lớn nhất từ trước đến nay, với 252 nghìn tấn gạo để thực hiện các mục tiêu; trong đó hỗ trợ trong đợt dịch Covid-19 là 142 nghìn tấn. Ông Hà tự tin, với số gạo đang tồn kho, lượng gạo trúng thầu năm 2023 và đã nhập kho dự trữ quốc gia, so nhu cầu sử dụng nguồn lực dự trữ quốc gia của Chính phủ trong các năm gần đây, thì nguồn gạo dự trữ bảo đảm đáp ứng chỉ đạo theo điều hành của Chính phủ trong điều kiện bình thường.

Vụ trưởng Quản lý hàng dự trữ chia sẻ: "Nguyên nhân số gạo không trúng thầu là do hồ sơ dự thầu không đáp ứng được yêu cầu của hồ sơ mời thầu; hoặc, giá dự thầu của nhà thầu cao hơn giá gói thầu. Tổng cục Dự trữ Nhà nước sẽ tiếp tục phấn đấu mua đủ số gạo theo kế hoạch được giao, còn việc có mua đủ được hay không thì chưa thể khẳng định, bởi còn phụ thuộc vào yếu tố thị trường". Trả lời câu hỏi của phóng viên về việc, liệu có xảy ra trường hợp các doanh nghiệp hủy hợp đồng đã ký kết khi giá gạo xuất khẩu tăng cao hay không? Câu trả lời của ông Hà, là từ trước đến nay, chưa từng xảy ra trường hợp nào như vậy!

Tại Chỉ thị số 24/CT-TTg ngày 5/8/2023, về việc bảo đảm vững chắc an ninh lương thực quốc gia và thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu gạo bền vững trong giai đoạn hiện nay, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu các cơ quan chức năng theo dõi sát tình hình, kiểm tra, giám sát hoạt động sản xuất, lưu thông, tiêu thụ lúa, gạo trên địa bàn và việc duy trì mức dự trữ lưu thông tối thiểu của các thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo theo quy định; xử lý nghiêm các trường hợp đầu cơ, trục lợi bất chính, đẩy giá lúa gạo lên cao bất hợp lý, gây bất ổn thị trường trong nước, uy tín của thương hiệu gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế,… Cũng tại Chỉ thị này, Thủ tướng lưu ý, bên cạnh việc đẩy mạnh xuất khẩu gạo để tận dụng thời cơ, vẫn phải bảo đảm được an ninh lương thực cho đất nước trong mọi tình huống.

Điều 12, Nghị định số 107/2018/NĐ-CP ngày 15/8/2018 về kinh doanh xuất khẩu gạo quy định: Khi đã được kinh doanh xuất khẩu gạo, một trong những điều kiện đối với doanh nghiệp là phải thường xuyên duy trì mức dự trữ lưu thông tối thiểu tương đương 5% số lượng gạo mà doanh nghiệp đã xuất khẩu trong sáu tháng trước đó.

Có thể bạn quan tâm

Trên các màn hình lớn tại Sở Giao dịch chứng khoán New York (NYSE), Mỹ, từ phiên giao dịch ngày 21/9, hình ảnh cờ đỏ sao vàng cùng lời chúc mừng Việt Nam chuyển từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi đã xuất hiện.

Dấu mốc quan trọng, củng cố niềm tin thị trường

Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức tham gia rổ chỉ số cổ phiếu toàn cầu FTSE Russell Global Equity Index Series (FTSE GEIS) vào ngày 21/9 vừa qua, mở ra cơ hội lớn thu hút dòng vốn quốc tế. Song, khả năng tận dụng cơ hội này không chỉ phụ thuộc vào những cải cách từ phía cơ quan quản lý, mà còn nằm ở chính nội lực của các doanh nghiệp niêm yết.

Dư địa thương mại dịch vụ số đang có tốc độ tăng trưởng vượt trội so với thương mại hàng hóa truyền thống. Ảnh minh hoạ

Nắm bắt lợi thế cạnh tranh cốt lõi

Theo báo cáo “Tương lai Thương mại 2026” vừa được Standard Chartered công bố, đến năm 2031, quá trình đẩy nhanh số hóa có thể đóng góp thêm 2,8 nghìn tỷ USD vào thương mại quốc tế mỗi năm - tương đương khoảng 7,6 tỷ USD mỗi ngày.

Mặc dù đầu tư FDI vào Việt Nam ngày càng gia tăng, nhưng doanh nghiệp trong nước vẫn đang đứng ngoài chuỗi sản xuất của khu vực FDI. Ảnh: Danh Lam

Chính sách thuế cần tạo động lực tăng trưởng mới

Khi dư địa cạnh tranh bằng nhân công giá rẻ hay ưu đãi thuế suất ngày càng thu hẹp, chính sách thuế cần chuyển mạnh sang khuyến khích tăng trưởng nhờ đổi mới công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chuyển đổi số, phát triển xanh và nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước.

Ngành điện cần có một cơ chế đủ minh bạch để nhà đầu tư tư nhân yên tâm bỏ vốn, cùng chung tay, góp sức phát triển hệ thống điện, góp phần hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước trong lĩnh vực năng lượng. Ảnh: Đạt Thành

Hóa giải thách thức để điện tiến trước một bước

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, được xem xét tại Phiên họp thứ sáu của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (dự kiến từ ngày 21-25/9), nhằm thúc đẩy phát triển ngành năng lượng thông qua việc tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế. Đây cũng là điểm mấu chốt để ngành điện chuyển từ tư duy độc quyền tự nhiên sang phát triển thị trường điện cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả.

Năm 2026, Bộ Tài chính sẽ kịp thời điều chỉnh kế hoạch vốn từ các dự án chậm triển khai, không có khả năng giải ngân sang các dự án có nhu cầu và khả năng giải ngân tốt hơn.

Không để tiếp diễn tình trạng “vốn chờ dự án”

Nguồn lực đầu tư công trong năm 2026 rất lớn, khi mục tiêu giải ngân 100% vốn kế hoạch đang được Chính phủ tiếp tục thúc đẩy nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Trong bối cảnh đó, mỗi đồng vốn đầu tư công chậm ra đến công trường không chỉ làm chậm một dự án, mà còn làm giảm hiệu ứng lan tỏa tới tăng trưởng.

Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên họp toàn thể trên hội trường ngày 11/8, góp ý cho dự thảo Luật Phát triển đô thị. Ảnh: Quốc Khánh

Tạo khung pháp lý thống nhất, dài hạn, có tầm nhìn

Đánh giá cao sự cần thiết ban hành Luật Phát triển đô thị nhằm luật hóa các cơ chế, các đại biểu Quốc hội thống nhất cho rằng, đây là yêu cầu khách quan, cấp thiết, nhằm hình thành một khung pháp lý thống nhất, dài hạn, có tầm nhìn. Đồng thời tạo cơ sở để phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, rõ trách nhiệm, phát huy tính chủ động của chính quyền đô thị.

Dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) được kỳ vọng sẽ xây dựng cơ chế quản lý tài chính công đồng bộ, hiệu quả và phục vụ mục tiêu tăng trưởng.

Bước chuyển trong quản trị tài chính công quốc gia

Với tinh thần xuyên suốt là gắn kết chặt chẽ kế hoạch đầu tư công với cân đối nguồn lực tài chính quốc gia, dự kiến trình Quốc hội xem xét cho ý kiến ngay tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất Quốc hội khóa XVi (dự kiến diễn ra từ ngày 3 đến 24/8), dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) được kỳ vọng tạo bước chuyển biến căn bản trong quản trị tài chính công vì ổn định kinh tế vĩ mô, vì lợi ích quốc gia, dân tộc.

Giai đoạn 2020-2025, sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng của VIMC đạt bình quân hơn 130 triệu tấn/năm, góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế biển của đất nước.

Kiến tạo tầm nhìn toàn diện

Mang trên mình sứ mệnh dẫn dắt các thành phần kinh tế, doanh nghiệp nhà nước luôn được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm, dành mọi điều kiện tốt nhất để phát triển.

Hội nghị trực tuyến, tổng kết cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 do Ban Chỉ đạo Trung ương tổ chức chiều 13/7/2026.

Bảo đảm dữ liệu trở thành nguồn tài nguyên quan trọng

Định kỳ thực hiện 5 năm một lần, cuộc Tổng điều tra kinh tế lần thứ 7 năm 2026 mang sứ mệnh lịch sử khắc họa bức tranh toàn cảnh về một nền kinh tế Việt Nam trong kỷ nguyên số. Kết quả thu được là cơ sở quan trọng để Đảng, Nhà nước hoạch định các chiến lược phát triển kinh tế-xã hội dài hạn.

Hội thảo “Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp” do Báo Nhân Dân và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp tổ chức sáng 8/7.

Tạo sức đẩy cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026-2030, điều quan trọng không chỉ là huy động thêm nguồn lực mới, mà còn phải giải phóng được những nguồn lực đang bị ách tắc.

Thị trường bất động sản đang chuyển dịch dần sang một cơ chế cạnh tranh mới, không còn là thiếu nguồn cung, không cố sở hữu nhà bằng mọi giá mà là khả năng hấp thụ của dòng tiền. Ảnh HẢI NAM

Tái định hình thị trường bất động sản

Sau giai đoạn tăng nóng kéo dài, thị trường bất động sản bước vào nửa cuối năm 2026 với một trạng thái hoàn toàn khác, khi thanh khoản suy giảm, áp lực lãi vay gia tăng, hiện tượng cắt lỗ xuất hiện ở một số phân khúc. Điều được quan tâm nhất hiện nay là giá bất động sản sẽ diễn biến ra sao, khi các yếu tố cấu thành giá thành như chi phí đất đai, vật liệu xây dựng, nhân công, hạ tầng và chi phí vốn đều ở mức cao?

Nhiều thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu công trình cấp hai trở xuống đã được chuyển giao hoàn toàn từ Bộ về cho các Sở Xây dựng địa phương thực hiện.

Quyết tâm cải cách mạnh mẽ môi trường kinh doanh

Những chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ về cắt giảm thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý đang tạo kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, giúp doanh nghiệp giảm chi phí, tiết kiệm thời gian và mạnh dạn mở rộng đầu tư.

Kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam tập trung chủ yếu vào các nhóm hàng phục vụ sản xuất như máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện (hơn 99,2 tỷ USD); máy móc, thiết bị và phụ tùng (hơn 31,1 tỷ USD).

Sức bật mới của nền kinh tế

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động nhanh, việc nhập khẩu gia tăng hơn xuất khẩu, khiến cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu chưa hẳn là tín hiệu tiêu cực. Bởi phần lớn mức tăng nhập khẩu đến từ máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất và đầu tư, là chỉ dấu cho thấy cộng đồng doanh nghiệp đang mở rộng năng lực sản xuất để chuẩn bị cho các đơn hàng trong tương lai.

Khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được khuyến khích đầu tư, kinh doanh, song kèm theo đó là yêu cầu cam kết về công nghệ, R&D, đào tạo nhân lực người Việt Nam.

Kiến tạo nền tảng đầu tư chiến lược quốc gia

Nghị quyết Hội nghị lần thứ II Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy phát triển, khai thác hiệu quả mọi nguồn lực cho tăng trưởng bền vững. Theo tinh thần đó, Nghị quyết số 10-NQ/TW, vừa được ban hành, đánh dấu bước chuyển tư duy từ “thu hút vốn” sang xây dựng nền tảng đầu tư chiến lược quốc gia, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và sản xuất hàng đầu châu Á.

Hiện hệ thống truy xuất nguồn gốc của Việt Nam đã cập nhật khoảng 18.000 sản phẩm của 26/34 tỉnh, thành phố, với 255 vùng trồng và 149 doanh nghiệp tham gia.

Minh bạch truy xuất nguồn gốc nông sản xuất khẩu

Việc thí điểm triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản là minh chứng rõ nét cho quyết tâm của ngành nông nghiệp Việt Nam trong xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch, chuẩn hóa dữ liệu và thích ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của các thị trường nhập khẩu. Đây cũng là động thái tích cực nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng phát triển bền vững cho nông sản Việt Nam trong giai đoạn mới.

Là nguồn nguyên liệu chủ lực trong sản xuất E10, nhu cầu mía phục vụ sản xuất ethanol có thể đạt 14-20 triệu tấn mỗi năm.

E10 - Cơ hội đột phá với kinh tế sinh học

Từ ngày 1/6/2026, xăng E10 RON95-III (E10) được bán rộng rãi trên thị trường, thay thế dần xăng khoáng RON95-III. Động thái này được xem là bước tiến lớn trong lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sạch và giảm phát thải.

Việc Chính phủ nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế lên 1 tỷ đồng là động lực khiến nhiều hộ kinh doanh quan tâm hơn tới việc quản lý doanh thu, vận hành kinh doanh bài bản. Ảnh: Thành Đạt

Thúc đẩy lòng trung thực trong thực hiện nghĩa vụ thuế

Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 141/2026/NĐ-CP nâng ngưỡng doanh thu không thuộc diện chịu thuế từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng/năm là chính sách thể hiện rõ chủ trương đồng hành, hỗ trợ hộ kinh doanh phát triển ổn định, bền vững.

Ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch VBCSD, Phó Trưởng ban chỉ đạo Chương trình CSI 2026 phát biểu tại Lễ phát động.

Nối dài hành trình đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp

Hành trình 11 năm không chỉ là dấu mốc về mặt thời gian, mà còn cho thấy sự kiên định của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) trong việc đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp thúc đẩy mô hình tăng trưởng bền vững tại Việt Nam.

Các vụ việc phòng vệ thương mại do Hoa Kỳ khởi xướng đối với Việt Nam có phạm vi rất rộng, trải khắp các nhóm hàng hóa.

Thích ứng với các xu hướng phòng vệ thương mại mới

Thường xuyên tổ chức điều tra “kép”, điều tra “chùm” đối với hàng hóa Việt Nam, các vụ việc phòng vệ thương mại do Hoa Kỳ khởi xướng có phạm vi rất rộng, trải dài từ nhóm hàng nông sản đến công nghiệp chế biến, từ các mặt hàng có kim ngạch lớn đến các sản phẩm ngách.

Nhu cầu nhập nguyên liệu, thiết bị tăng mạnh phục vụ sản xuất và xuất khẩu là minh chứng rõ nét về niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với một nền sản xuất bền vững.

Chỉ dấu tích cực về một chu kỳ phát triển mới

Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 4 và bốn tháng đầu năm 2026 do Cục Thống kê, Bộ Tài chính công bố, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa trong bốn tháng đầu năm đạt 344,17 tỷ USD, tăng 24,2% so cùng kỳ năm trước.