Thị trường chứng khoán 2025: Bước ngoặt nâng hạng và những dấu ấn tiêu biểu

Thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng - Khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới

Ngày 8/10/2025 (theo giờ Hà Nội), FTSE Russell công bố thị trường chứng khoán Việt Nam đã đáp ứng toàn bộ các tiêu chí chính thức và được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Kết quả nâng hạng đã ghi nhận những nỗ lực cải cách toàn diện cả pháp lý và hạ tầng công nghệ của toàn ngành Chứng khoán, nhằm thực hiện theo chủ trương của Đảng, Nhà nước - phát triển thị trường chứng khoán minh bạch, hiện đại, hiệu quả theo các chuẩn mực quốc tế.

Việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng đang khởi đầu cho giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cải cách ngày càng sâu, rộng để đạt những mục tiêu dài hạn trong tương lai. Đặc biệt, việc nâng hạng mở ra cánh cửa đón dòng vốn quốc tế quy mô lớn, thúc đẩy tái cấu trúc nền kinh tế; nâng vị thế quốc gia và thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao; tạo động lực mới cho hội nhập tài chính khu vực và thế giới.

Hệ thống thông tin mới vận hành - dấu ấn mới trên thị trường chứng khoán và HOSE tròn 25 tuổi

Một dấu ấn đặc biệt quan trọng của thị trường chứng khoán Việt Nam 2025 là sự kiện Hệ thống Công nghệ thông tin mới (Hệ thống KRX) đã được vận hành thông suốt, an toàn, ổn định kể từ ngày 5/5/2025.

Hệ thống thông tin mới không chỉ nâng cấp toàn diện hạ tầng công nghệ, mở rộng quy mô cho thị trường, mà còn mở đường cho các sản phẩm, dịch vụ mới sau này. Cùng với kỳ vọng nâng hạng, Hệ thống thông tin mới vận hành được đánh giá là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự tăng trưởng mạnh mẽ của Thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2025.

Thị trường chứng khoán lập kỷ lục về điểm số và thanh khoản

Năm 2025 đánh dấu một trong những giai đoạn sôi động nhất trong hành trình 25 năm hình thành và phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam. Thị trường ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc với chỉ số VN-Index tăng 41% và thiết lập đỉnh cao lịch sử mới khi có thời điểm đạt trên 1.800 điểm. Nếu tính từ đáy nhịp điều chỉnh do tác động của chính sách thuế đối ứng của Hoa Kỳ, chỉ trong 8 tháng cuối năm 2025, VN-Index đã có mức tăng trưởng tới hơn 63%.

Không chỉ lập kỷ lục về điểm số, thị trường năm 2025 cũng chứng kiến sự bùng nổ về thanh khoản, đặc biệt từ sau khi Hệ thống thông tin mới đi vào vận hành hồi tháng 5. Tổng giá trị giao dịch cả 3 sàn lập kỷ lục với gần 83.000 tỷ đồng trong phiên ngày 5/8/2025. Giá trị giao dịch bình quân trong năm đạt gần 29.500 tỷ đồng/phiên, tăng hơn 40% so với bình quân năm trước.

Nhà đầu tư nước ngoài bán ròng kỷ lục

Năm 2025, nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục xu thế bán ròng tại các thị trường mới nổi, cận biên kéo dài từ năm 2024 và Việt Nam cũng không ngoại lệ. Năm 2025 chứng kiến quy mô bán ròng kỷ lục lịch sử của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tính cả năm, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng trên 136.000 tỷ đồng cổ phiếu, chứng chỉ quỹ tại Việt Nam.

Hai yếu tố quan trọng tác động đến giao dịch của khối ngoại trong năm 2025 là rủi ro thuế quan tăng vọt trong quý II khi Hoa Kỳ công bố thuế đối ứng rất cao lên nhiều quốc gia vào tháng 4/2025, trong đó có Việt Nam. Với Việt Nam, rủi ro này đã giảm xuống vào tháng 7 khi đàm phán thương mại Việt Nam-Hoa Kỳ có nhiều tiến triển tích cực. Tuy nhiên trong 2 quý cuối năm, diễn biến tỷ giá lại xuất hiện căng thẳng khi giá USD thiết lập đỉnh cao lịch sử mới vào cuối tháng 8/2025, tăng khoảng 3,86% so với thời điểm cuối năm 2024. Tính đến cuối năm 2025, tỷ giá vẫn tăng khoảng 3,33%. Tỷ giá tăng cao khiến danh mục đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài bị ảnh hưởng.

Cùng với đó, làn sóng dịch chuyển dòng vốn toàn cầu về các thị trường phát triển, trong đó có Hoa Kỳ khiến thị trường này liên tiếp lập đỉnh cao mới, ảnh hưởng tới toàn bộ các thị trường cận biên và mới nổi.

Chuẩn hóa an toàn vốn, nâng quản trị rủi ro của công ty chứng khoán

Ngày 29/10/2025, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 102/2025/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 91/2020/TT-BTC quy định chỉ tiêu an toàn tài chính và biện pháp xử lý đối với tổ chức kinh doanh chứng khoán không đáp ứng chỉ tiêu an toàn tài chính.

Ngoài các nội dung điều chỉnh cho phù hợp, đồng bộ với quy định pháp luật hiện hành, Thông tư số 102/2025/TT-BTC được ban hành với mục tiêu tính các chỉ tiêu an toàn tài chính bao quát được rủi ro trong hoạt động của công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ phù hợp với sự phát triển mạnh mẽ cả chiều rộng và chiều sâu của thị trường chứng khoán, đặc biệt là tốc độ tăng vốn hóa thị trường trong thời gian qua.

Tái khởi động làn sóng IPO và thị trường sơ cấp đang nóng lên

Thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn cuối năm 2025 chứng kiến sự sôi động khi hàng loạt doanh nghiệp lớn khởi động kế hoạch IPO và niêm yết. Tâm điểm của diễn biến này là thương vụ IPO kết hợp niêm yết của Công ty cổ phần Chứng khoán Kỹ Thương (TCX) và Công ty cổ phần Chứng khoán VPBank (VPX). Ngày 21/10/2025 cổ phiếu Công ty cổ phần Chứng khoán Kỹ Thương chào sàn HOSE, ngày 11/12 là cổ phiếu Công ty cổ phần Chứng khoán VPBank, tiếp đến ngày 16/12 là cổ phiếu VCK của Chứng khoán VPS chào sàn HOSE.

Nhiều quy định mới với doanh nghiệp phát hành trái phiếu

Nghị định số 245/2025/NĐ-CP sửa đổi và bổ sung một số điều của Nghị định 155/2020/NĐ-CP, có hiệu lực thi hành từ ngày 11/9/2025 với thay đổi quan trọng là yêu cầu tổ chức phát hành hoặc trái phiếu đăng ký chào bán phải được xếp hạng tín nhiệm bởi tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập, ngoại trừ trường hợp trái phiếu phát hành của tổ chức tín dụng hoặc trái phiếu được tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức tài chính ở nước ngoài, tổ chức tài chính quốc tế bảo lãnh thanh toán toàn bộ gốc và lãi trái phiếu.

Nghị định 245 cũng đưa ra một loạt thay đổi đáng chú ý, tập trung vào việc siết chặt kỷ luật tài chính của doanh nghiệp phát hành và tăng cường tính minh bạch cho nhà đầu tư như áp đặt giới hạn tỷ lệ đòn bẩy tài chính, cải thiện về mặt thủ tục hành chính nhằm tăng tính hiệu quả và thanh khoản cho thị trường…

Tăng chế tài xử phạt trong chào bán, phát hành chứng khoán riêng lẻ

Ngày 25/11/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 306/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 156/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán, có hiệu lực từ ngày 9/1/2026.

Nghị định nâng mức phạt tối đa đối với nhiều vi phạm trong chào bán, phát hành chứng khoán riêng lẻ và cung cấp thông tin sai lệch hoặc che giấu sự thật, mua lại trái phiếu trước hạn khi chưa được chấp thuận… Đáng chú ý, khung hình phạt nặng nhất là phạt 1 tỷ-1,5 tỷ đồng đối với hành vi làm giả giấy tờ hoặc xác nhận trên giấy tờ giả mạo nhằm chứng minh đủ điều kiện chào bán trái phiếu.

Thí điểm thị trường tài sản mã hóa và ra mắt Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa

Ngày 9/9/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, với thời gian thí điểm là 5 năm. Đây là văn bản pháp quy đầu tiên của Việt Nam về thị trường này, được coi là bước ngoặt quan trọng, vừa mở ra cơ hội phát triển một lĩnh vực tài chính mới mẻ, vừa đặt ra bài toán quản lý rủi ro. Trong bối cảnh giao dịch tài sản mã hóa thiếu kiểm soát thời gian qua tiềm ẩn nhiều nguy cơ, chính sách mới được kỳ vọng sẽ dung hoà giữa bảo vệ nhà đầu tư và khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Hợp đồng tương lai chỉ số VN100 chính thức giao dịch

Ngày 10/10/2025, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) chính thức ra mắt Hợp đồng tương lai chỉ số VN100, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong quá trình đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng quy mô của thị trường chứng khoán phái sinh Việt Nam.

Việc hợp đồng tương lai VN100 được chính thức đưa vào vận hành là nhằm mục tiêu thực hiện đa dạng hóa sản phẩm trên thị trường phái sinh nói riêng và thị trường chứng khoán nói chung theo Chiến lược Phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030 đã được Chính phủ phê duyệt. Việc đa dạng hóa sản phẩm kỳ vọng phục vụ được cả mục tiêu đầu tư và mục tiêu phòng vệ rủi ro của nhà đầu tư trên thị trường. Hợp đồng tương lai mới với chỉ số cơ sở VN100 có tính đại diện tốt, được kỳ vọng sẽ góp phần vào sự phát triển của thị trường cả về quy mô và chiều sâu.