Hội thảo là diễn đàn để hai cơ quan trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, phương pháp kiểm toán và những vấn đề đặt ra trong quá trình quản lý, triển khai các dự án hạ tầng đường sắt quy mô lớn.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước Trần Minh Khương đánh giá, quan hệ hợp tác giữa Kiểm toán nhà nước Việt Nam và Ủy ban Kiểm toán Indonesia được thiết lập từ năm 1999, tiếp tục được củng cố thông qua các Bản ghi nhớ hợp tác ký kết năm 2011 và 2017. Hai cơ quan đã phối hợp tổ chức nhiều hoạt động trao đổi chuyên môn, góp phần nâng cao năng lực và tăng cường quan hệ hợp tác song phương.
Theo Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước, hội thảo chung lần thứ 5 tạo điều kiện để hai bên chia sẻ kinh nghiệm kiểm toán dự án đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao - lĩnh vực có yêu cầu cao về năng lực chuyên môn, quản lý đầu tư và kiểm soát rủi ro.
Chủ đề hội thảo có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh đầu tư phát triển hệ thống giao thông đường sắt đòi hỏi nguồn lực lớn, thời gian triển khai dài và yêu cầu quản lý phức tạp. Các dự án này đặt ra nhiều vấn đề cần quan tâm trong toàn bộ chu trình đầu tư, từ công tác chuẩn bị và thẩm định dự án, quản lý chi phí và tiến độ, lựa chọn nhà thầu, quản lý hợp đồng, đến kiểm soát chất lượng, an toàn và đánh giá hiệu quả đầu tư.
Bày tỏ vui mừng khi tham dự hội thảo tại Hà Nội, ông Sarjono, Vụ trưởng Kiểm toán I, Ủy ban Kiểm toán Indonesia, cho biết hai cơ quan có quan hệ hợp tác tốt đẹp và hội thảo lần này tiếp tục cụ thể hóa các định hướng hợp tác đã được thiết lập. Ông đánh giá chủ đề hội thảo phù hợp với nhu cầu thực tiễn của hai bên, nhất là trong bối cảnh Việt Nam và Indonesia đẩy mạnh đầu tư công, triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn, phức tạp.
Theo ông Sarjono, việc trao đổi kinh nghiệm thực tế và những bài học từ hoạt động kiểm toán sẽ góp phần tăng cường hiểu biết, hỗ trợ hai cơ quan nâng cao năng lực chuyên môn và thúc đẩy hợp tác song phương.
Tại hội thảo, ông Slamet Riyadi, Trưởng phòng thuộc Vụ Kiểm toán I.D, Ủy ban Kiểm toán Indonesia, chia sẻ kinh nghiệm kiểm toán các dự án kết cấu hạ tầng đường sắt nhằm tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Theo đó, cơ quan này thực hiện kiểm toán đối với chính quyền Trung ương, chính quyền địa phương và doanh nghiệp Nhà nước. Kết quả kiểm toán được báo cáo tới các cơ quan đại diện; việc phản hồi ý kiến được thực hiện trong thời hạn 80 ngày. Tỷ lệ thực hiện kiến nghị kiểm toán trung bình được phía Indonesia thông tin ở mức khoảng 85-86%.
Indonesia có hệ thống đường sắt khoảng 8.800km, 600 nhà ga và hơn 1 triệu chuyến tàu mỗi năm. Ủy ban Kiểm toán Indonesia tập trung kiểm toán tài chính và kiểm toán tuân thủ, trong đó chú trọng các vấn đề như chênh lệch giữa sổ sách tài sản và hiện trạng thực tế; hạn chế trong kiểm soát nội bộ; công tác quản lý, bảo vệ, phân loại lại tài sản và xử lý các công trình xây dựng cơ bản dở dang.
Từ thực tiễn này, ông Slamet Riyadi bày tỏ mong muốn tìm hiểu thêm kinh nghiệm của Kiểm toán Nhà nước Việt Nam về phương pháp kiểm toán, sử dụng chuyên gia kỹ thuật, ứng dụng phân tích dữ liệu và xây dựng, triển khai các chuẩn mực kiểm toán.
Chia sẻ kinh nghiệm của Việt Nam, ông Lại Xuân Nghị, Phó Kiểm toán trưởng Kiểm toán Nhà nước chuyên ngành IV, giới thiệu chiến lược phát triển, quy hoạch hệ thống đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao và tình hình đầu tư xây dựng các công trình này tại Việt Nam.
Theo ông Lại Xuân Nghị, qua kiểm toán một số dự án đường sắt đô thị, Kiểm toán Nhà nước Việt Nam tập trung vào việc chấp hành quy định pháp luật trong lập, thẩm định và phê duyệt chủ trương đầu tư; lập, thẩm định và phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi, bao gồm khảo sát, thiết kế và dự toán chi phí; lựa chọn nhà thầu; quản lý chất lượng, tiến độ, nghiệm thu, thanh toán. Kiểm toán Nhà nước đồng thời xem xét tính kinh tế, hiệu lực và hiệu quả trong quá trình đầu tư.
Kết quả kiểm toán đã góp phần nhận diện những bất cập trong cơ chế, chính sách để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền rà soát, sửa đổi; chỉ ra hạn chế trong công tác chỉ đạo, điều hành và đề xuất hoàn thiện cơ chế quản lý, phối hợp giữa Chính phủ, các Bộ, ngành và chủ đầu tư trong quá trình chuẩn bị, thực hiện dự án.
Bên cạnh những kết quả đạt được, ông Lại Xuân Nghị cũng nêu một số khó khăn, rủi ro đối với kiểm toán viên khi kiểm toán các dự án đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao, đồng thời đề nghị phía Indonesia chia sẻ thêm kinh nghiệm liên quan...