Thầy thuốc Nhân dân, bác sĩ Nguyễn Viết Giáp: Người gieo ánh sáng

Khi hơn 1,1 tỷ người trên thế giới chưa được tiếp cận dịch vụ chăm sóc mắt phù hợp, tại Việt Nam có những bác sĩ vẫn bền bỉ làm việc kéo giảm gánh nặng mù lòa đầy nhân văn, nổi bật là Thầy thuốc nhân dân, bác sĩ Nguyễn Viết Giáp, người đã hơn 3 thập niên miệt mài mang lại ánh sáng cho hàng vạn đôi mắt trong cộng đồng.

Bác sĩ Nguyễn Viết Giáp mang kính cho học sinh bị tật khúc xạ.
Bác sĩ Nguyễn Viết Giáp mang kính cho học sinh bị tật khúc xạ.

Sứ mệnh mang ánh sáng cho đời

Tuổi thơ của bác sĩ Nguyễn Viết Giáp, Giám đốc Bệnh viện mắt Bà Rịa Vũng Tàu gắn liền với bệnh tật và khát vọng được sống. Ông bị bạo bệnh từ nhỏ, từng nằm liệt giường suốt 4 năm và may mắn là người duy nhất sống sót trong 21 đứa trẻ cùng mắc bệnh.

Chính trải nghiệm đó đã khơi dậy trong ông ước mơ hoài bão trở thành bác sĩ để cứu người và để tri ân cuộc đời đã cho mình cơ hội được sống lần thứ hai.

Hơn 30 năm công tác trong ngành nhãn khoa, bác sĩ Giáp đã trực tiếp mang lại ánh sáng cho hàng chục nghìn người bệnh. Công việc đã cho ông được gặp gỡ, tiếp xúc với mỗi hoàn cảnh khác nhau, từ đó tiếp thêm cho ông nguồn động lực để cống hiến tận tâm với nghề.

img-9860.jpg
Thầy thuốc Nhân dân, bác sĩ Nguyễn Viết Giáp.

Bác sĩ Giáp kể: Trong lần đi khám từ thiện năm 1994 ở huyện Xuyên Mộc (trước đây), gặp một cụ ông mù lòa vì đục thủy tinh thể. "Khi được hỏi vì sao không đi khám mắt sớm hơn, cụ chỉ đáp: 'Không có tiền, bác sĩ ơi'. Tôi đã rơi nước mắt khi nghe câu nói này. Từ hôm đó tôi quyết tâm gieo hạt mầm đầu tiên cho chương trình phòng, chống mù lòa cộng đồng, một hành trình nhân ái đã kéo dài nhiều năm qua".

Sau những năm đầu Bệnh viện mắt Bà Rịa Vũng Tàu chủ yếu tập trung vào phẫu thuật đục thủy tinh thể và đã mang lại nhiều thành quả nổi bật, bác sĩ Giáp cùng tập thể lãnh đạo bệnh viện tiếp tục chuyển hướng từ khám chữa bệnh đơn lẻ sang mô hình chăm sóc mắt toàn diện vì cộng đồng.

img-4188.jpg
Bác sĩ Giáp trình bày kế hoạch chương trình phòng, chống mù lòa trong cộng đồng.

Bác sĩ Giáp nhớ lại: “Năm 2012 khi khám mắt tại một trường trung học cơ sở, kết quả có đến 68% học sinh bị tật khúc xạ chưa được đeo kính hoặc kính sai độ. Thậm chí có em học sinh lớp 7 phải cho bạn ngồi cạnh từng củ khoai, cục kẹo hay cây viết,.. để được bạn cho nhìn vở chép bài vì em bị cận không nhìn rõ bảng”.

Chính những câu chuyện rất thực tế đó, bác sĩ Giáp đã khởi xướng chương trình chăm sóc mắt học đường và đến nay, trên địa bàn đã có hơn 200.000 học sinh được khám miễn phí và hơn 20.000 em được cấp kính mắt giúp nhìn rõ con chữ để tiếp tục con đường học tập.

img-4190.jpg
Trao kính cho học sinh bị tật khúc xạ.

Không dừng lại ở đó, ông còn phát động mô hình “Chén cháo nghĩa tình” dành cho bệnh nhân sau phẫu thuật. Hơn 50.000 suất cháo và sữa miễn phí đã được trao tận tay, giúp người bệnh nhanh hồi phục, cũng như góp phần xây dựng không gian đầm ấm, nhân văn ngay trong bệnh viện.

Điểm sáng quốc gia về phòng, chống mù lòa

Dưới sự lãnh đạo của bác sĩ Nguyễn Viết Giáp, Bệnh viện mắt Bà Rịa Vũng Tàu đã trở thành điểm sáng toàn quốc trong công tác phòng, chống mù lòa.

Giai đoạn từ năm 2020-2024, Bệnh viện mắt Bà Rịa Vũng Tàu đã khám sàng lọc 220.000 học sinh, cấp tặng 11.000 cặp kính và phẫu thuật hơn 14.000 ca bệnh, đạt chỉ số phẫu thuật đục thủy tinh thể hơn 5.600 ca/triệu dân, kết quả này đã vượt tiêu chuẩn khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới đặt ra đến năm 2030.

img-9865.jpg
Nhiều học sinh được Bệnh viện mắt Bà Rịa Vũng Tàu được thăm khám mắt miễn phí.

Hơn thế nữa, bệnh viện còn là cầu nối hữu hiệu với 2 dự án quốc tế lớn do Quỹ Fred Hollows Foundation và Brien Holden Foundation tài trợ, từ đó giúp mang lại cơ hội sáng mắt cho hàng chục nghìn học sinh.

Giáo sư, Tiến sĩ Tôn Thị Kim Thanh, Chủ tịch Hội Nhãn khoa Việt Nam nhìn nhận: “Chúng tôi còn nhớ trong những ngày đầu khi còn khó khăn về cơ sở vật chất, về trang thiết bị, về con người thì những hoạt động phòng, chống mù lòa trong cộng đồng của Bệnh viện mắt Bà Rịa Vũng Tàu, đứng đầu là bác sĩ Giáp luôn luôn có nhiều sáng kiến hiệu quả. Hội nhãn khoa Việt Nam đánh giá cao và luôn đồng hành cùng bệnh viện trong mọi hoạt động trong thời gian tới”.

img-4178.jpg
Bác sĩ Giáp được tôn vinh tại giải thưởng quốc tế năm 2023.

Với hơn 30 năm cống hiến, bác sĩ Nguyễn Viết Giáp hai lần đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc, đặc biệt là vinh dự nhận Giải thưởng “Cống hiến xuất sắc về Phòng, chống mù lòa châu Á-Thái Bình Dương năm 2023”.

Giải thưởng là niềm tự hào nhưng với ông, đó còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm tiếp nối. “Vinh dự này không chỉ của cá nhân tôi, mà là của tập thể y bác sĩ bệnh viện mắt và ngành nhãn khoa Việt Nam tiếp tục nỗ lực hơn để mang ánh sáng cho hàng triệu người”.

img-4176.jpg
Bác sĩ Giáp là một trong những trí thức khoa học công nghệ Việt Nam tiêu biểu năm 2024.

Mới đây, vào cuối tháng 10/2025, tại Đại hội thi đua yêu nước Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ nhất, khi được đồng chí Trần Lưu Quang, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Thành phố hỏi rằng: "Nếu có điều ước, bác sĩ mong thành phố hỗ trợ điều gì?".

Bác sĩ Giáp đã không đắn đo trả lời bằng cả tấm lòng: “Chúng tôi mong có những xe thị giác lưu động để mang dịch vụ khám mắt, đo khúc xạ, mài lắp kính đến với người dân vùng xa, học sinh nghèo và người cao tuổi”.

img-4175.jpg
Bác sĩ Giáp nhận Học vị Tiến sĩ nhãn khoa danh dự do Trường Đại học Quốc tế Hoa Kỳ trao tặng.

Sau phần trả lời này, ngay tại Đại hội thi đua yêu nước, lãnh đạo Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã đồng ý hỗ trợ kinh phí để triển khai dự án nhân văn này, một minh chứng sống động cho sự đồng hành giữa chính quyền và người thầy thuốc trong chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Bác sĩ Nguyễn Viết Giáp không chỉ là nhà chuyên môn xuất sắc, mà còn là biểu tượng của y đức, của tinh thần phụng sự nhân dân. Hành trình hơn 3 thập niên của ông đã cho thấy sức mạnh của lòng nhân ái, của niềm tin vào công việc ý nghĩa mang ánh sáng cho đời, góp phần thực hiện chiến lược quốc gia phòng, chống mù lòa đến năm 2030 và lan tỏa giá trị nhân văn cốt lõi của thành phố nghĩa tình, năng động và nhân ái.

Thực hiện chiến lược chăm sóc sức khỏe cộng đồng của Thành phố Hồ Chí Minh, đặc biệt là lĩnh vực phòng, chống mù lòa, bác sĩ Nguyễn Viết Giáp và tập thể lãnh đạo bệnh viện nỗ lực phát triển Bệnh viện mắt Bà Rịa Vũng Tàu thành trung tâm chuyên sâu vệ tinh của Bệnh viện Mắt Thành phố Hồ Chí Minh, phát triển kỹ thuật cao như laser khúc xạ, võng mạc, glaucoma và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong khám đáy mắt.

Có thể bạn quan tâm

Ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh trao tặng biểu trưng cảm ơn các quốc gia đã đồng hành cùng ITE HCMC trong suốt chặng đường vừa qua. (Ảnh: Ban tổ chức)

Nhịp đập kết nối trong "Đêm Việt Nam"

Tối 26/8, Chương trình nghệ thuật Đêm Việt Nam với chủ đề “Nhịp đập ITE HCMC - 20 năm đồng hành cùng đất nước” chính thức được diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là sự kiện mở đầu, quy mô và cảm xúc nhất trong khuôn khổ Hội chợ Du lịch quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ 20 năm 2026 (ITE HCMC 2026).

Cuộc thi “Giải pháp Đổi mới Tuần hoàn nhựa 2026” tìm kiếm các giải pháp cho những bài toán cụ thể của tuần hoàn nhựa.

Tìm kiếm giải pháp hiệu quả trong phân loại rác tại nguồn

Chiều 26/8, Unilever Việt Nam, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Hội liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức khởi động Hành trình tuần hoàn nhựa 2026 đánh dấu một bước đi quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác công tư để thực hiện kinh tế tuần hoàn nhựa.

Đồng chí Trần Lưu Quang, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh trao Quyết định đổi tên Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh thành Ban Tuyên giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: THANH VŨ)

Công bố quyết định thành lập 2 Đảng bộ cơ sở trực thuộc Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh

Chiều 26/8, Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Lễ công bố quyết định thành lập Đảng bộ cơ sở trực thuộc Thành ủy và đổi tên Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh. Đồng chí Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh chủ trì buổi lễ.

Bước ngoặt thể chế kiến tạo tương lai Thành phố Hồ Chí Minh

Bước ngoặt thể chế kiến tạo tương lai Thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 24/8, Quốc hội khóa XVI đã biểu quyết thông qua Luật Phát triển đô thị. Với nhiều cơ chế mới về phân cấp, phân quyền, huy động nguồn lực, phát triển kinh tế đô thị và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, đạo luật được kỳ vọng tạo thêm không gian thể chế cho Thành phố Hồ Chí Minh.

Biên phòng cửa khẩu cảng Bà Rịa-Vũng Tàu tuần tra cảng biển. (Ảnh: Bộ đội biên phòng cung cấp)

Giữ vững an ninh, an toàn cửa ngõ cảng biển Thành phố Hồ Chí Minh

Trong nhiều năm qua, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Biên phòng cửa khẩu cảng Bà Rịa-Vũng Tàu luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ quản lý, bảo đảm an ninh, trật tự nơi cửa ngõ cảng biển. Những thành tích đó đã góp phần tạo môi trường thuận lợi cho những hoạt động kinh tế biển Thành phố Hồ Chí Minh phát triển.

Chuyên gia nước ngoài hội chẩn trực tiếp bệnh nhân và hướng dẫn thực hành cho bác sĩ Bệnh viện Mắt Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Mở rộng mạng lưới bảo vệ thị lực toàn dân

Chỉ 2% người bệnh đái tháo đường được chụp kiểm tra võng mạc - đây là con số báo động được công bố tại hội nghị nhãn khoa Thành phố Hồ Chí Minh mở rộng. Điều này cho thấy khoảng trống lớn trong tư duy dự phòng y tế. Nếu không thay đổi, gánh nặng mù lòa sẽ tiếp tục đè nặng lên hệ thống y tế và cộng đồng.

Mưa không thể làm nguội đi sự nồng nhiệt của hàng vạn người có mặt trong đêm 23/8.

Vì Tổ quốc ở trong tim nên mặc cơn mưa kia

Cơn mưa bất chợt đổ xuống Thành phố Hồ Chí Minh ngay tại điểm diễn ra chương trình Tổ quốc trong tim 2026. Mưa làm ướt những bộ quân phục, nhòe đi những trang giấy phát biểu, trôi cả những lớp trang điểm. Nhưng mưa không thể làm nguội đi sự nồng nhiệt của hàng vạn người có mặt trong đêm 23/8.

Thủ trưởng Bộ Tổng Tham mưu cùng đoàn công tác chụp ảnh lưu niệm cùng khối Nữ du kích miền nam tham gia chương trình "Tổ quốc trong tim". (Ảnh: LÊ THÀNH)

[Ảnh] Bộ Tổng Tham mưu kiểm tra công tác chuẩn bị của khối quân đội tham gia chương trình “Tổ quốc trong tim”

Chiều 21/8, Đoàn công tác của Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam do Trung tướng Lê Văn Hướng, Phó Tổng Tham mưu trưởng làm Trưởng đoàn đã đến kiểm tra, động viên lực lượng vũ trang thuộc khối quân đội đang luyện tập cho chương trình “Tổ quốc trong tim” diễn ra vào ngày 23/8 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Một góc quang cảnh buổi tọa đàm. (Ảnh: HOÀNG LIÊM)

Tìm giải pháp bảo đảm an toàn hàng không trong lòng đô thị

Để chủ động ngăn ngừa phương tiện bay không người lái (UAV, drone, flycam) hoạt động trái phép trong khu vực hạn chế bay, cấm bay của cảng hàng không, hệ thống quy định pháp luật cần được sớm hoàn thiện; việc giám sát phải được thực hiện liên tục với thiết bị và kỹ thuật hiện đại...

Mẫu hài cốt liệt sĩ được đưa lên máy bay đi giám định ADN. (Ảnh: LÊ THÀNH)

Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh đưa mẫu hài cốt liệt sĩ đi giám định ADN

Sáng 21/8, tại sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, Thành phố Hồ Chí Minh, những mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ được trang trọng đưa lên chuyến bay đặc biệt để chuyển đến cơ quan giám định ADN. Hơn 7.000 mẫu sinh phẩm mang theo hy vọng của những gia đình đã nhiều năm chờ đợi ngày tìm lại tên tuổi, quê hương cho người thân.