Tuy nhiên, nhìn chung, tình hình an ninh lương thực của Gaza vẫn ở mức “vô cùng nghiêm trọng”. Và đó cũng hoàn toàn có thể xem là hình ảnh cô đọng, của một vòng xoay quỹ đạo thế giới 365 ngày đang dần đi tới điểm cuối.
1 Xung đột quân sự đã kết thúc ở Trung Đông, nhưng đó là sau khi bùng phát dữ dội lên cao trào, với đỉnh điểm là cuộc không kích lẫn nhau kéo dài 12 ngày đêm (từ ngày 13-24/6) giữa Israel và Iran, tiếp đến là cuộc không kích của Israel vào Qatar, để rồi căng thẳng lan rộng sang Liban và Yemen. Hòa bình đã được vãn hồi, thông qua các nỗ lực trung gian từ nhiều phía (nhất là vai trò của Tổng thổng Mỹ Donald Trump), nhưng đó hiện vẫn đang là một nền hòa bình mong manh, dễ đổ vỡ do thiếu niềm tin chiến lược giữa các bên (cho dù, Israel và Phong trào Hamas đã chấp thuận đình chiến và trao đổi con tin).
Xung đột vũ trang giữa Nga và Ukraine cũng còn đang diễn ra khốc liệt, và chuẩn bị cán mốc tròn bốn năm bùng nổ. Kể cả khi đương kim tổng thống Mỹ và người đồng cấp Nga Vladimir Putin . đã có cuộc gặp trực tiếp mang tính đột phá tại Alaska (ngày 15/8), sau một
thời gian rất dài mối quan hệ song phương ấy rơi xuống mức thấp nhất trong lịch sử; và kể cả khi hàng loạt đề xuất hòa bình đã được đưa ra (từ Mỹ và Liên minh châu Âu/EU) thì chiến sự vẫn cứ tiếp diễn, kéo theo những hệ lụy to lớn về kinh tế, xã hội và địa chính trị quốc tế.
Và dĩ nhiên, ở một vài khu vực tại châu Phi, hay tại Đông Nam Á, những tiếng súng giao tranh cũng vẫn rền vang, trong những ngày cuối cùng của năm 2025 này.
2 Tuy nhiên, nỗi ám ảnh lớn nhất mà năm 2025 để lại cho thế giới không chỉ là xung đột hay chiến tranh. Hơn cả những hằn thù trong nội bộ loài người, cơn giận dữ của thiên nhiên tiếp tục giáng xuống Trái Đất, thông qua cái tên khủng khiếp “biến đổi khí hậu”, để tạo nên một năm thiên tai dị thường, khắc nghiệt và cực đoan chưa từng có. Động đất ở Myanmar; siêu bão và lũ lụt ở nhiều nước châu Á và vùng Caribe; cháy rừng ở Hy Lạp, Canada, Mỹ, Australia..., những tình trạng thảm khốc liên tục xảy đến.
Trong khi đó, Hội nghị các bên tham gia Công ước Khung của Liên hợp quốc về Biến đổi Khí hậu lần thứ 30 (COP30) tại Brazil lại chưa đạt thỏa thuận về cắt giảm nhiên liệu hóa thạch, và cuối cùng vẫn chỉ có thể được xem là những nỗ lực yếu ớt, trước đà tăng theo cấp số nhân của các hiểm họa thời tiết.
3 Kẹp giữa hai gọng kìm ấy, guồng máy kinh tế thế giới càng thêm “ngạt thở”, với những động thái cứng rắn từ nước Mỹ: Áp các mức thuế đối ứng từ 10-49% với hầu hết các mặt hàng nhập khẩu, đề cao chủ nghĩa bảo hộ, gây sức ép trầm trọng buộc mọi nền kinh tế khác phải điều chỉnh chính sách, và nhất là mở lại “thương chiến Mỹ - Trung”, cũng như sự xa cách dần với thị trường truyền thống ở châu Âu. Những động thái này làm đảo lộn trật tự thương mại toàn cầu, gián đoạn chuỗi cung ứng và đẩy giá vàng tăng kỷ lục.
Thêm vào đó, nội tại môi trường chính trị Mỹ cũng đầy bất ổn, mà minh chứng là việc Chính phủ Mỹ đã phải trải qua đợt tạm dừng hoạt động dài nhất trong lịch sử (43 ngày). Bên kia Đại Tây Dương, rất nhiều xáo trộn cũng đã xảy ra trên thượng tầng chính trị của các cường quốc dẫn đầu, như Pháp hay Đức, làm gia tăng thêm tâm lý bất an.
Rất may, theo nhận định của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng như Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), kinh tế toàn cầu năm 2025 vẫn có thể đạt mức tăng trưởng 3,2% - như một minh chứng cho khả năng thích ứng cao của nhiều nền kinh tế, giữa những vòng vây u ám.
4 Năm 2025 cũng là năm chứng kiến sự bùng nổ của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) - yếu tố được xem là động lực mới của các cuộc cạnh tranh toàn cầu, cũng là “huyết mạch của nền kinh tế số” đang định hình rõ rệt.
AI không chỉ là công nghệ mà đang trở thành mặt trận địa chính trị mới, nơi sức mạnh công nghệ quyết định lợi thế chiến lược. Vấn đề là, đà thăng tiến chóng mặt của công nghệ AI cũng đang đặt ra cho nhân loại những mệnh đề hóc búa, về cơ sở đạo đức, về yếu tố pháp lý, về khả năng kiểm soát, về bản quyền, đặc biệt là về sự dịch chuyển cấu trúc quy mô và phân bổ lực lượng lao động trên phạm vi toàn cầu.
AI là sự thụ hưởng dành cho tương lai, là phương tiện giải phóng sức lao động của con người, nhưng cũng đang được nhận diện như một trong những thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng trở nên rõ nét, nhất là khi trí tuệ nhân tạo có thể được sử dụng như công cụ đắc lực của giới tội phạm.
Nhưng ít nhất, thế giới cũng đã có Công ước Hà Nội, như một cam kết chung tay ■
