Vòng xoáy đa chiều

Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn, những diễn biến xoay quanh vấn đề Eo biển Hormuz vẫn đang là tâm điểm chú ý của dư luận thế giới - một thế giới lạc lối trong mê cung các động thái ngược chiều.

Đến lượt phía Mỹ tuyên bố phong tỏa Eo biển Hormuz.
Đến lượt phía Mỹ tuyên bố phong tỏa Eo biển Hormuz.

1 Theo Nikkei Asia, ngày 1/4/2026, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã hạ dự báo tăng trưởng đối với các nền kinh tế mới nổi tại châu Á, đồng thời cảnh báo: Xung đột tại Trung Đông, nhất là chiến sự tại Iran, đang tạo ra lực cản đáng kể đối với đà phục hồi kinh tế toàn cầu.

Báo cáo công bố trước thềm cuộc họp mùa xuân của IMF và Ngân hàng Thế giới (WB) nhận định: Tăng trưởng của nhóm “châu Á mới nổi và đang phát triển” dự kiến đạt 4,9% trong năm 2026, giảm nhẹ so với mức dự báo 5% đưa ra hồi tháng 1/2026, thời điểm trước khi xung đột tại Trung Đông leo thang. Mức tăng trưởng này cũng thấp hơn so với mức 5,5% của năm 2025, và được dự báo tiếp tục giảm xuống 4,8% vào năm 2027.

Trên phạm vi toàn cầu, IMF dự báo tăng trưởng kinh tế sẽ giảm từ 3,4% trong năm 2025 xuống còn 3,1% vào năm 2026. Đồng thời, triển vọng lạm phát năm nay cũng bị điều chỉnh tăng thêm 0,6 điểm phần trăm, lên mức 4,4%. Tại Đông Nam Á, triển vọng tăng trưởng của 5 nền kinh tế lớn thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được điều chỉnh giảm 0,1 điểm phần trăm, xuống còn 4,1% trong năm 2026, từ mức 4,5% của năm trước.

2 Trong khi đó, tình trạng đàm phán song phương Mỹ - Israel vẫn bế tắc. Trả lời phỏng vấn hãng Fox News, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng cuộc chiến với Iran đang tiến “rất gần đến hồi kết”. Cùng ngày, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết, ông sẽ thúc đẩy một “thỏa thuận lớn” với Iran trong các cuộc đàm phán trực tiếp sắp tới tại Pakistan. Ông tin tưởng rằng các bên đều mong muốn đạt được thỏa thuận ấy, cho dù đã “mất lòng tin” vào nhau qua nhiều thập kỷ.

Tuy vậy, trên thực tế, Bộ Tài chính Mỹ thông báo: “Giấy phép ngắn hạn cho phép bán lượng dầu Iran đang bị mắc kẹt trên biển sẽ hết hạn trong vài ngày tới và sẽ không được gia hạn”, đồng thời nhấn mạnh: “Bộ Tài chính Mỹ đang tận dụng toàn bộ các công cụ và thẩm quyền sẵn có và sẵn sàng áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với các tổ chức tài chính nước ngoài tiếp tục hỗ trợ các hoạt động của Iran”, theo Bloomberg.

Trước đó, sau khi vòng đàm phán Mỹ - Iran đầu tiên khép lại mà không đạt được bước tiến nào, đến lượt Washington tuyên bố áp đặt phong tỏa giao thông qua Eo biển Hormuz, với việc điều động 15 chiến hạm tới thực địa.

img-0381.jpg
Vòng đàm phán đầu tiên giữa Mỹ và Iran đã khép lại mà không thể đạt được đột phá.

3 Ở chiều ngược lại, phát biểu với hãng truyền thông Liên bang Nga RIA Novosti ngày 14/4, người phát ngôn Chính phủ Iran Fatemeh Mohajerani công bố ước tính sơ bộ khoảng 270 tỷ USD, cho thiệt hại do các cuộc không kích của Mỹ và Israel gây ra gần đây, làm căn cứ đòi hỏi bồi thường - trọng tâm của các hoạt động đàm phán.

Theo bà Mohajerani, các cơ quan chức năng hiện đang tiến hành quy trình nhiều giai đoạn để hoàn thiện con số tổng, với các phân tích chi tiết hơn sẽ được công bố sau. Yêu cầu bồi thường sẽ không chỉ giới hạn ở thiệt hại vật chất, mà còn bao gồm thương vong dân sự, với hơn 3.000 người đã thiệt mạng.

4 Tại một diễn biến khác, theo The Wall Street Journal (WSJ), một số quốc gia châu Âu đang thúc đẩy kế hoạch thành lập một liên minh nhằm khôi phục quyền tự do hàng hải tại Eo biển Hormuz mà không có sự tham gia của Mỹ.

Kế hoạch này được cho là gồm ba trụ cột chính: Khôi phục các tuyến hậu cần, triển khai hoạt động rà phá bom mìn và tổ chức lực lượng hộ tống quân sự cho tàu thương mại. Mục tiêu là tạo niềm tin cho các công ty vận tải biển quay trở lại tuyến hàng hải chiến lược này sau khi xung đột kết thúc, dù các quan chức nhận định thời điểm đó có thể còn xa.

Theo WSJ, nước Đức có khả năng sẽ tham gia sáng kiến này. Trong khi đó, Pháp cho rằng sự hiện diện của Mỹ sẽ khiến kế hoạch khó được Iran chấp nhận, còn Anh cảnh báo việc loại Mỹ có thể gây căng thẳng với Washington. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh: Đây là một nhiệm vụ phòng thủ quốc tế, không bao gồm các bên bị coi là “thù địch” như Mỹ, Israel và Iran ■

Có thể bạn quan tâm

Một góc tan hoang trên đảo Mindanao

Thảm kịch và hành động

Ít nhất đã có 37 người thiệt mạng và khoảng 500 người bị thương, sau trận động đất mạnh tới 7,8 độ richter xảy ra ở miền nam Philippines vào buổi sáng ngày 8/6. Theo Văn phòng Phòng vệ Dân sự Philippines, nguyên nhân các trường hợp tử vong là do sạt lở đất, đuối nước và thương tích do mảnh vỡ rơi. Đây là trận động đất mạnh nhất ở quốc gia này kể từ năm 1976.

Cải tạo đất - yếu tố sống còn đối với môi trường sinh thái Iraq.

Phát triển nông nghiệp để giải cứu hành tinh

Dưới sự phối hợp giữa Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) với Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF), không ít quốc gia đang chứng minh một mệnh đề giản dị nhưng lại thường bị bỏ qua: Những lựa chọn giúp mang lại lương thực cũng có thể xây dựng khả năng phục hồi, giảm phát thải, ngăn chặn sự suy giảm đa dạng sinh học và hồi sinh những vùng đất bị thoái hóa.

Các tổ chức quốc tế đã vào cuộc, nhưng tình hình vẫn đặc biệt khó khăn.

Mối nguy hiện hữu

Phát biểu tại cuộc họp trực tuyến cấp cao của các bộ trưởng ngày 25/5, Tổng Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) Jean Kaseya cho biết: Kể từ khi CHDC Congo tuyên bố bùng phát dịch Ebola lần thứ 17 vào ngày 15/5, tổng cộng đã có 906 ca nghi nhiễm và 204 ca tử vong được ghi nhận.

Nỗi lo âu về hệ lụy của những cuộc “thương chiến Mỹ - Trung” đã tạm được đẩy lùi.

Phác thảo một thế cục

Tâm điểm chú ý của giới quan sát quốc tế những ngày qua, không gì khác, chính là chuyến công du đến Trung Quốc của Đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Ðông đảo phụ nữ vẫn đang phải làm việc nhiều hơn, với mức thu nhập ít hơn.

Phụ nữ đang phải trả giá cho ai?

Mới đây, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) vừa công bố một báo cáo mang tiêu đề “Ai phải trả giá? Bất bình đẳng giới và nợ công (Who Pays the Price? Gender Inequality and Sovereign Debt)”

Triển lãm đặc biệt về hậu quả của các vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki (Nhật Bản) năm 1945, tại trụ sở Liên hợp quốc.

Từ ký ức tới hiện tại

Trong dòng chảy sự kiện quốc tế vẫn đang dồn dập ập tới, đôi khi, ngoảnh nhìn lại và chiêm nghiệm những bài học đáng giá từ quá khứ vẫn là cách hiệu quả, để phán đoán và thích ứng với tương lai.

Khẩu hiệu dẫn đầu một cuộc tuần hành tại thủ đô London của nước Anh, tháng 6/2025.

Lý tưởng ấy vẫn luôn là bất diệt!

Lại quét ngang nước Mỹ kể từ cuối tháng 3/2026, những cuộc tuần hành được gắn chung hashtag #NoKings (Không có vua) không chỉ là lời kêu gọi phản đối chiến tranh, mà còn biểu thị ý thức phản kháng đối với những bất công trong cơ cấu xã hội.

“Bức tường sống” của người dân Iran trước một nhà máy điện.

Cuối cùng, thế giới cũng có thể tạm thở phào

Tối ngày 7/4 giờ Washington (tức sáng ngày 8/4 giờ Việt Nam), chỉ vài giờ sau khi nước trung gian Pakistan kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump lùi hạn chót tấn công toàn diện Iran (20 giờ ngày 7/4), Iran và Mỹ đã chính thức xác nhận một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, theo tờ The New York Times.

Giá xăng trung bình tại Mỹ đã vượt qua thời điểm năm 2022.

Kịch bản không ai mong đợi

Nếu xung đột ở Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn lượng dầu, khí đốt và phân bón rời khỏi vùng Vịnh, thì “mọi con đường đều dẫn đến kịch bản giá cả cao hơn và tăng trưởng chậm lại trên toàn thế giới” trong năm nay, thậm chí có thể để lại những hệ lụy lâu dài đối với nền kinh tế toàn cầu.

Cải tổ - đòi hỏi có thật dành cho WTO.

Vòng quay hối hả

Dưới cái bóng của xung đột quân sự, những nỗ lực vãn hồi ổn định hoặc thích ứng với tình trạng khẩn cấp vẫn đang gấp gáp diễn ra, ở khắp nơi trên thế giới.

Tình hình căng thẳng tại eo biển Hormuz đang tác động toàn diện tới các vấn đề quan trọng toàn cầu.

Tìm lối thoát trong mịt mù

Dòng sự kiện quốc tế vẫn hằn lên những vòng xoáy đầy cạm bẫy. Và bởi vậy, những nỗ lực vãn hồi và kiến thiết sự ổn định vẫn đang liên tục được triển khai.

Những gương mặt trẻ tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 bàn thảo về tương lai khu vực.

Hành động vì tương lai

Cho dù bức tranh toàn cảnh các sự kiện quốc tế đang bị bao phủ bởi một gam màu u tối, thì vẫn có những nỗ lực nhằm thắp lên ánh sáng hy vọng.

Liên hợp quốc và các cơ quan trực thuộc đã sẵn sàng ứng phó khủng hoảng nhân đạo ở Trung Đông.

Tàn phá và kiến tạo

Trong bối cảnh thế giới đang chấn động bởi những hậu quả của các biến cố địa chính trị - kinh tế, dù sao, nỗ lực xây đắp những điều tích cực vẫn luôn tồn tại, trong dòng chảy sự kiện quốc tế.

Tranh chấp thương mại giữa Trung Quốc và Ấn Độ đang trở thành một vấn đề nóng bỏng.

Tiếng vọng của lời cam kết

Trong dòng chảy các sự kiện quốc tế, những mâu thuẫn, bất đồng vẫn luôn được tích tụ, và đòi hỏi ngày càng nhiều nỗ lực khai thông.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EU) Von der Leyen và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi.

Mở hướng tìm bình an

Thế giới vẫn không hề yên ổn. Nhưng dù sao, những nỗ lực cải thiện tình hình cũng đã và đang được tiến hành.

Đại sứ Palestine tại Anh Husam Zomlot trong “thời khắc lịch sử”.

Một thế giới không ngủ yên

Mới chỉ là những ngày đầu năm mới 2026, nhưng thế giới đã kịp chứng kiến không ít những dấu ấn, cả đáng nhớ lẫn đáng quên.

Một cuộc không kích trút xuống Dải Gaza.

Thắp ánh nến trong đêm tối mịt mùng

Một trong những tin tức “tươi tắn” nhất được công bố vào hạ tuần tháng 12/2025 là việc Liên hợp quốc thông báo: Nạn đói trên Dải Gaza đã chính thức chấm dứt, nhờ những nỗ lực không mệt mỏi của các phái đoàn cứu trợ nhân đạo quốc tế.

Tình trạng an ninh nguồn nước trên toàn cầu ngày một trở nên đáng báo động.

Sát cánh trong những nỗi lo

Thế giới vẫn đang vận hành dưới cái bóng của không ít nỗi ám ảnh. Mặc dù vậy, trong mỗi vòng xoay, những nỗ lực hàn gắn cũng vẫn luôn hiện hữu.

Những nguồn lực tài chính dành cho các hoạt động hỗ trợ nhân đạo quốc tế đang cạn kiệt.

Định hình những khởi đầu mới

Năm 2025 đã bước đến chặng đường cuối cùng, và ngay từ lúc này, dòng chảy sự kiện quốc tế toàn cầu đã bắt đầu hướng tới các vòng quay mới, thông qua một số vận động đáng chú ý ở nhiều lĩnh vực.

Liên hợp quốc và thế giới đang nỗ lực hồi sinh Dải Gaza.

Đi qua thử thách

Những nỗ lực hàn gắn và tái thiết vẫn đang được triển khai mạnh mẽ, ở nhiều điểm nóng trong dòng chảy sự kiện quốc tế. Cho dù, hiệu quả đích thực của nhiều hành động trong đó vẫn phải đợi thời gian trả lời.

Cao ủy Volker Turk.

Rào cản trước mặt

Có không ít những lộ trình hứa hẹn có thể được khai thông, song vẫn cần thêm thời gian để vượt qua mọi rào cản.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov.

Đợi chờ những hành động cụ thể

Đối với các vấn đề nóng bỏng ở phạm vi quốc tế và toàn cầu, điều thật sự quan trọng có lẽ không phải là những tuyên bố hay cam kết, mà chuyện các phát ngôn đó được hiện thực hóa như thế nào.

Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin (trái) và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường.

Mở rộng thêm những cánh cửa

Đã xuất hiện thêm những nỗ lực đáng chú ý nhằm tăng cường cũng như mở rộng các cơ hội hợp tác và phát triển, củng cố hòa bình cũng như bảo đảm ổn định xã hội, ở không ít khu vực trên thế giới.