Kịch bản không ai mong đợi

Nếu xung đột ở Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn lượng dầu, khí đốt và phân bón rời khỏi vùng Vịnh, thì “mọi con đường đều dẫn đến kịch bản giá cả cao hơn và tăng trưởng chậm lại trên toàn thế giới” trong năm nay, thậm chí có thể để lại những hệ lụy lâu dài đối với nền kinh tế toàn cầu.

Giá xăng trung bình tại Mỹ đã vượt qua thời điểm năm 2022.
Giá xăng trung bình tại Mỹ đã vượt qua thời điểm năm 2022.

Đó là lời cảnh báo được Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đưa ra vào ngày 30/3, theo tờ The Guardian.

1 Phân tích của IMF xuất hiện chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ phá hủy cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran, nếu nước này không đồng ý với thỏa thuận hòa bình. Theo IMF: Dù một số quốc gia xuất khẩu dầu và khí đốt hàng đầu như Mỹ sẽ hưởng lợi khi giá nhiên liệu hóa thạch cao hơn, nhưng chi phí xăng, dầu diesel và thực phẩm tăng sẽ làm suy giảm mức sống. Dự báo các doanh nghiệp cũng sẽ chịu áp lực tăng giá, có thể buộc các ngân hàng trung ương phải tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát.

IMF chỉ ra: “Cuộc xung đột ngắn có thể khiến giá dầu và khí đốt tăng vọt rồi thị trường sẽ điều chỉnh, trong khi một cuộc xung đột kéo dài có thể giữ giá năng lượng ở mức cao và gây áp lực lên các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu. Hoặc thế giới có thể rơi vào trạng thái ở giữa: Căng thẳng kéo dài, năng lượng vẫn đắt đỏ và lạm phát khó kiểm soát, trong khi bất ổn và rủi ro địa chính trị tiếp diễn”, và nhấn mạnh: “Trong lịch sử, các đợt tăng giá dầu kéo dài thường đẩy lạm phát lên cao và làm giảm tăng trưởng”.

Một ngày sau, đến lượt tờ The Straits Times dẫn một báo cáo mới của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) cho thấy: Cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran có thể gây ra những tác động kinh tế - xã hội sâu rộng đối với khu vực Trung Đông, với tổng thiệt hại ước tính lên tới hàng trăm tỷ USD. Theo báo cáo, các nền kinh tế Arab có thể mất từ 120 đến 194 tỷ USD GDP do những gián đoạn mà xung đột gây ra. Nếu tính tổng thể, mức thiệt hại về tăng trưởng kinh tế trong khu vực có thể lên tới gần 200 tỷ USD, thậm chí chạm ngưỡng khoảng 260 tỷ USD, trong những kịch bản xấu hơn.

Tác động không chỉ dừng lại ở đó. Báo cáo cho thấy tỷ lệ thất nghiệp trong khu vực có thể tăng thêm tới 4 điểm phần trăm, khiến khoảng 3,6 triệu người mất việc làm. Đồng thời, khoảng 4 triệu người có nguy cơ rơi vào cảnh nghèo đói do hệ quả lan rộng của chiến sự.

2 Những câu chuyện xoay quanh cuộc xung đột nóng bỏng nhất thời điểm hiện tại, trong dòng chảy sự kiện quốc tế, tiếp diễn với việc giá xăng tại Mỹ đã tăng vọt lên mức trung bình hơn 4 USD/gallon lần đầu kể từ năm 2022.

Như hãng tin AP dẫn nguồn Hiệp hội Ô-tô Mỹ (AAA): Giá xăng phổ thông trung bình tại Mỹ hiện ở mức 4,02 USD/gallon, cao hơn 1 USD so thời điểm trước khi chiến sự Trung Đông bùng phát. Tuy nhiên, trên thực tế, người dân tại nhiều bang đã phải trả mức giá vượt 4 USD/gallon từ trước đó.

Không chỉ dừng lại ở nhiên liệu, giá xăng tăng còn kéo theo chi phí hàng loạt mặt hàng khác, từ hóa đơn điện nước đến giá hàng hóa thiết yếu. Trong ngắn hạn, các chuyên gia cảnh báo giá thực phẩm có thể tăng nhanh do chi phí vận chuyển và lưu kho leo thang.

Vấn đề lại càng trở nên phức tạp, khi hai phía Mỹ và Iran liên tục đưa ra những tuyên bố trái chiều. Mới nhất, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố: Bất kỳ quyết định nào về việc chấm dứt xung đột sẽ chỉ dựa trên các điều kiện tiên quyết bảo vệ phẩm giá, an ninh và lợi ích của quốc gia. Ông cũng khẳng định: Tehran không tham gia bất kỳ sáng kiến ngoại giao nào, khi xung đột tại Trung Đông tiếp tục căng thẳng.

Trong khi đó, theo tờ The Wall Street Journal tối 30/3, Tổng thống Donald Trump nói với các trợ lý: Mỹ nên đạt được các mục tiêu chính là làm suy yếu Hải quân Iran và kho tên lửa của nước này, sau đó giảm dần mức độ giao tranh hiện tại, đồng thời gây sức ép ngoại giao buộc Tehran khôi phục dòng chảy thương mại tự do.

img-0345.jpg
Các đợt tăng giá dầu kéo dài thường đẩy lạm phát lên cao và làm giảm tăng trưởng.

3 Hiện tại, từ châu Âu đến Đông Bắc Á, các nền kinh tế lớn vẫn gấp gáp triển khai các biện pháp nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và giảm thiểu rủi ro gián đoạn nguồn cung.

Ủy ban châu Âu (EC) kêu gọi các quốc gia thành viên cân nhắc cắt giảm tiêu thụ dầu và khí đốt, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông vận tải. Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) đề xuất một loạt giải pháp như khuyến khích làm việc từ xa, giảm tốc độ tối đa trên đường cao tốc, nhằm hạn chế tiêu thụ nhiên liệu. Chính phủ Nhật Bản khẩn trương xây dựng cơ chế ứng phó toàn diện, tập trung vào việc bảo đảm nguồn cung ổn định các sản phẩm dầu mỏ và hàng hóa thiết yếu. Hàn Quốc nỗ lực đẩy nhanh chuyển dịch sang năng lượng tái tạo, nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch...

Nhưng chưa ai dám chắc, những câu chuyện này cuối cùng sẽ khép lại theo kịch bản nào.

Có thể bạn quan tâm

Cải tổ - đòi hỏi có thật dành cho WTO.

Vòng quay hối hả

Dưới cái bóng của xung đột quân sự, những nỗ lực vãn hồi ổn định hoặc thích ứng với tình trạng khẩn cấp vẫn đang gấp gáp diễn ra, ở khắp nơi trên thế giới.

Tình hình căng thẳng tại eo biển Hormuz đang tác động toàn diện tới các vấn đề quan trọng toàn cầu.

Tìm lối thoát trong mịt mù

Dòng sự kiện quốc tế vẫn hằn lên những vòng xoáy đầy cạm bẫy. Và bởi vậy, những nỗ lực vãn hồi và kiến thiết sự ổn định vẫn đang liên tục được triển khai.

Những gương mặt trẻ tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 bàn thảo về tương lai khu vực.

Hành động vì tương lai

Cho dù bức tranh toàn cảnh các sự kiện quốc tế đang bị bao phủ bởi một gam màu u tối, thì vẫn có những nỗ lực nhằm thắp lên ánh sáng hy vọng.

Liên hợp quốc và các cơ quan trực thuộc đã sẵn sàng ứng phó khủng hoảng nhân đạo ở Trung Đông.

Tàn phá và kiến tạo

Trong bối cảnh thế giới đang chấn động bởi những hậu quả của các biến cố địa chính trị - kinh tế, dù sao, nỗ lực xây đắp những điều tích cực vẫn luôn tồn tại, trong dòng chảy sự kiện quốc tế.

Tranh chấp thương mại giữa Trung Quốc và Ấn Độ đang trở thành một vấn đề nóng bỏng.

Tiếng vọng của lời cam kết

Trong dòng chảy các sự kiện quốc tế, những mâu thuẫn, bất đồng vẫn luôn được tích tụ, và đòi hỏi ngày càng nhiều nỗ lực khai thông.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EU) Von der Leyen và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi.

Mở hướng tìm bình an

Thế giới vẫn không hề yên ổn. Nhưng dù sao, những nỗ lực cải thiện tình hình cũng đã và đang được tiến hành.

Đại sứ Palestine tại Anh Husam Zomlot trong “thời khắc lịch sử”.

Một thế giới không ngủ yên

Mới chỉ là những ngày đầu năm mới 2026, nhưng thế giới đã kịp chứng kiến không ít những dấu ấn, cả đáng nhớ lẫn đáng quên.

Một cuộc không kích trút xuống Dải Gaza.

Thắp ánh nến trong đêm tối mịt mùng

Một trong những tin tức “tươi tắn” nhất được công bố vào hạ tuần tháng 12/2025 là việc Liên hợp quốc thông báo: Nạn đói trên Dải Gaza đã chính thức chấm dứt, nhờ những nỗ lực không mệt mỏi của các phái đoàn cứu trợ nhân đạo quốc tế.

Tình trạng an ninh nguồn nước trên toàn cầu ngày một trở nên đáng báo động.

Sát cánh trong những nỗi lo

Thế giới vẫn đang vận hành dưới cái bóng của không ít nỗi ám ảnh. Mặc dù vậy, trong mỗi vòng xoay, những nỗ lực hàn gắn cũng vẫn luôn hiện hữu.

Những nguồn lực tài chính dành cho các hoạt động hỗ trợ nhân đạo quốc tế đang cạn kiệt.

Định hình những khởi đầu mới

Năm 2025 đã bước đến chặng đường cuối cùng, và ngay từ lúc này, dòng chảy sự kiện quốc tế toàn cầu đã bắt đầu hướng tới các vòng quay mới, thông qua một số vận động đáng chú ý ở nhiều lĩnh vực.

Liên hợp quốc và thế giới đang nỗ lực hồi sinh Dải Gaza.

Đi qua thử thách

Những nỗ lực hàn gắn và tái thiết vẫn đang được triển khai mạnh mẽ, ở nhiều điểm nóng trong dòng chảy sự kiện quốc tế. Cho dù, hiệu quả đích thực của nhiều hành động trong đó vẫn phải đợi thời gian trả lời.

Cao ủy Volker Turk.

Rào cản trước mặt

Có không ít những lộ trình hứa hẹn có thể được khai thông, song vẫn cần thêm thời gian để vượt qua mọi rào cản.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov.

Đợi chờ những hành động cụ thể

Đối với các vấn đề nóng bỏng ở phạm vi quốc tế và toàn cầu, điều thật sự quan trọng có lẽ không phải là những tuyên bố hay cam kết, mà chuyện các phát ngôn đó được hiện thực hóa như thế nào.

Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin (trái) và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường.

Mở rộng thêm những cánh cửa

Đã xuất hiện thêm những nỗ lực đáng chú ý nhằm tăng cường cũng như mở rộng các cơ hội hợp tác và phát triển, củng cố hòa bình cũng như bảo đảm ổn định xã hội, ở không ít khu vực trên thế giới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và tân Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi.

Hướng về phía tương lai

Những vấn đề nóng bỏng vẫn tồn tại, nhưng trong dòng chảy sự kiện quốc tế, những cơ hội hợp tác cũng vẫn luôn hiện hữu, để hướng đến hòa bình, ổn định và phát triển.

Thượng viện Quốc hội Mỹ vẫn chưa thể đạt được đồng thuận, nhằm giúp chính phủ "mở cửa" trở lại.

Bất định và lạc quan

Trong khi một số tiến trình phục hồi đang bị gián đoạn hoặc vẫn trong tình trạng không chắc chắn, thì ở không ít lĩnh vực của dòng chảy sự kiện quốc tế, những tín hiệu tích cực - đồng nghĩa những cơ hội phát triển - cũng đã bắt đầu hé lộ.

Tân Tổng Giám đốc UNESCO Khaled El-Enany.

Trong nỗi hoài nghi

Không có quá nhiều tín hiệu tích cực, song hy vọng vẫn luôn là một điều cần thiết, để hướng tới hòa bình, ổn định và phát triển, trong dòng chảy sự kiện quốc tế.

Tự chủ năng lượng - vấn đề sống còn đối với EU.

Tìm kiếm những bước chuyển

Dòng chảy thời sự quốc tế tiếp tục cho thấy các nỗ lực thay đổi mạnh mẽ, nhằm tạo nên những bước ngoặt trên tiến trình phát triển.

Tỷ phú Bill Gates lo ngại về nguồn lực y tế toàn cầu.

Níu giữ, hàn gắn và kiến tạo

Trong một thế giới ngày càng trở nên bất an, vẫn luôn hiện hữu các nỗ lực ngăn chặn những hiểm họa, xoa dịu những nỗi đau, hay kiến tạo tiến trình phát triển.

Nhà máy điện hạt nhân Paks.

Tìm kiếm những cơ hội hàn gắn

Trong những vòng xoay bất định quanh các điểm nóng quốc tế, khát vọng về hòa bình, ổn định và hợp tác vẫn đang được thắp lên, bằng cách này hay cách khác.

Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 79 Philemon Yang.

Tin vào những giá trị cốt lõi

Những nỗ lực hợp tác quốc tế, tinh thần tôn trọng chủ quyền bình đẳng giữa các quốc gia và sự đề cao phẩm giá con người vẫn sẽ là ánh sáng dẫn đường cho nhân loại bước tới tương lai, cho dù các điểm nóng của hiện tại đang diễn biến phức tạp và khó lường đến mức độ nào.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent.

Những câu chuyện cũ, những khởi đầu mới

Thách thức luôn hiện hữu, trong mọi lĩnh vực, ở mọi điểm nóng trong dòng chảy sự kiện quốc tế. Muôn hình vạn trạng, chúng luôn đòi hỏi những cách tiếp cận và giải quyết khác nhau.

Cuộc đối thoại cấp cao Nga-Mỹ mở ra nhiều triển vọng đột phá.

Triển vọng lạc quan

Những động thái tích cực đang diễn ra ở nhiều lĩnh vực, mở ra các triển vọng tươi sáng, hướng tới chấm dứt chiến tranh và đau khổ, phát triển kinh tế và ổn định cuộc sống người dân.

An ninh hàng hải thế giới đang đối diện nhiều thách thức.

Câu chuyện cũ và những đòi hỏi mới

Trên không ít lĩnh vực, dòng chảy sự kiện quốc tế vẫn đang chứng kiến những vùng xoáy đầy bất trắc, mà đối thoại và hợp tác là những lối thoát hiếm hoi.

Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong (phải) và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent.

Trên những ranh giới mong manh

Dòng chảy sự kiện quốc tế tiếp tục chứng kiến những vận động nhiều chiều, mà trong đó, khoảng cách giữa lạc quan và u tối vẫn luôn chỉ là những vạch mờ rất dễ bị xóa nhòa.