Phác thảo một thế cục

Tâm điểm chú ý của giới quan sát quốc tế những ngày qua, không gì khác, chính là chuyến công du đến Trung Quốc của Đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Nỗi lo âu về hệ lụy của những cuộc “thương chiến Mỹ - Trung” đã tạm được đẩy lùi.
Nỗi lo âu về hệ lụy của những cuộc “thương chiến Mỹ - Trung” đã tạm được đẩy lùi.

Những gì được công bố cho đến thời điểm này, cũng như những diễn biến tiếp nối sau khi cuộc gặp cấp cao ấy khép lại, đã và đang phác họa sâu đậm thêm những đường nét của các cấu trúc chiến lược mới.

1. Chỉ một ngày sau khi Tổng thống Mỹ rời Bắc Kinh, Điện Kremlin thông báo: Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ thực hiện chuyến thăm chính thức tới Trung Quốc, theo lời mời của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Hai nhà lãnh đạo sẽ tập trung thảo luận các vấn đề cấp bách trong quan hệ song phương, tìm cách “tiếp tục củng cố quan hệ đối tác toàn diện và hợp tác chiến lược” giữa Moskva và Bắc Kinh.

Ngày 19/5, trong bài phát biểu trực tuyến trước khi lên đường, người đứng đầu nước Nga mô tả mối quan hệ giữa Nga và Trung Quốc hiện ở “mức cao chưa từng có”. Ông khẳng định: Các chuyến thăm thường xuyên cũng như những cuộc đối thoại cấp cao giữa hai nước là “một phần quan trọng và không thể tách rời trong nỗ lực thúc đẩy toàn diện quan hệ song phương và khai thác tiềm năng vô hạn giữa Nga và Trung Quốc”.

2. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hủy kế hoạch tấn công Iran (đã được ấn định vào ngày 19/5), cho dù cả hai phía vẫn để ngỏ những khả năng hành động cứng rắn trong tương lai. Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ cho biết: Ba nhà lãnh đạo khu vực Trung Đông gồm Qatar, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đã đề nghị hoãn kế hoạch tấn công vì “các cuộc đàm phán nghiêm túc đang diễn ra”, và theo quan điểm của họ, các bên liên quan sẽ đạt được thỏa thuận “có thể chấp nhận được đối với Mỹ cũng như tất cả các quốc gia ở Trung Đông và xa hơn nữa”. Tuy vậy, “Với thỏa thuận này, điều quan trọng nhất sẽ là việc IRAN KHÔNG ĐƯỢC SỞ HỮU VŨ KHÍ HẠT NHÂN!”.

Đồng thời, Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố gia hạn lệnh miễn trừ trừng phạt thêm 30 ngày đối với các lô hàng dầu mỏ của Nga, để cung cấp cho các quốc gia dễ bị tổn thương nhất khả năng tiếp cận tạm thời lượng dầu mỏ của Nga hiện đang bị mắc kẹt trên biển”. Không chỉ vậy, như Reuters dẫn thông cáo báo chí do Nhà trắng công bố, Trung Quốc đã cam kết mua tối thiểu 17 tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm trong giai đoạn 2026-2028, và cũng sẽ mua 200 máy bay Boeing.

tr1431.jpg
Chuyện Tổng thống Mỹ tuyên bố tạm hoãn kế hoạch tấn công Iran ngày 19/5 liệu có xuất phát từ những câu chuyện nào đó ở Bắc Kinh?

3. Không ai biết, trong khi đi dạo cùng nhau quanh khuôn viên Trung Nam Hải, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và vị quốc khách của mình đã trao đổi với nhau những gì. Chuyến công du, thật ra, cũng chưa đạt được bất cứ đột phá nào, về các vấn đề cốt lõi tồn tại. Song, qua những bản hợp đồng khổng lồ và với những ngôn từ được thể hiện công khai, bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được làn gió thay đổi.

Theo Chủ tịch Trung Quốc, hai bên đã nhất trí cùng hướng tới “mối quan hệ song phương ổn định chiến lược và mang tính xây dựng”. Còn với cách diễn giải của Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị, tầm nhìn mới trong quan hệ song phương Trung-Mỹ trước hết là trạng thái ổn định tích cực, trong đó hợp tác giữ vai trò trung tâm.

Ngược lại, Tổng thống Mỹ Donald Trump hy vọng quan hệ Mỹ-Trung sẽ trở nên “mạnh mẽ và tốt đẹp hơn bao giờ hết”. Ông cũng cho biết: “Hai bên đã thảo luận gần như mọi vấn đề và đạt được những thỏa thuận thương mại tuyệt vời”.

Dường như, ba đỉnh của một tam giác vô hình nào đó đã dần trở nên rõ ràng hơn, nhất là khi chúng ta nhớ lại: Tháng 8/2025, với chuyến công du đến Mỹ của Tổng thống Nga Vladimir Putin, băng giá giữa hai cường quốc đã bắt đầu tan đi. Còn đối với giới quan sát quốc tế, như bà Julie Kozack, Giám đốc Bộ phận Truyền thông của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) khẳng định: Bất kỳ động thái nào giúp giảm bớt căng thẳng thương mại và sự bất định đều mang lại tín hiệu tích cực không chỉ cho hai nước, mà còn cho toàn bộ kinh tế toàn cầu.

Đó, phải chăng, cũng là điều mọi nền kinh tế trên thế giới đều chờ đợi? ■

Có thể bạn quan tâm

Iran tuyên bố đã lại phong tỏa Eo biển Hormuz.

Eo biển Hormuz - Khi cả thế giới âu lo

Theo trang Market Watch ngày 13/7, lưu lượng tàu chở dầu đi qua eo biển huyết mạch Hormuz đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng năm tuần, do căng thẳng giữa Iran và Mỹ lại leo thang. Câu chuyện chưa hồi kết này một lần nữa lại đặt ra những mối đe dọa nghiêm trọng, đối với hòa bình, ổn định và phát triển toàn cầu.

Không bỏ lỡ một cơ hội tìm kiếm nạn nhân nào.

Mệnh lệnh từ trái tim

Khi hai trận động đất liên tiếp xảy ra tại Venezuela, để lại những hoang tàn, đổ nát cùng nỗi đau quặn thắt cho người dân quốc gia Nam Mỹ, cũng là lúc một mệnh lệnh đặc biệt được phát đi tại Việt Nam.

665 triệu người trên trái đất hiện vẫn sống không có điện.

Điều nan giải quanh những bữa ăn

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa dự tính: Thực phẩm không an toàn gây ra khoảng 866 triệu ca bệnh và 1,5 triệu ca tử vong mỗi năm. Trong khi đó, theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), hiện tượng khí hậu cực đoan El Niño lại chuẩn bị diễn biến mạnh trong vài tuần tới, và đe dọa ngành nông nghiệp cũng như hệ thống an ninh lương thực trên toàn thế giới.

AI đang tạo nên những hiểm họa sâu sắc đối với an ninh quốc gia trên không gian mạng.

Cuộc đua đầy ẩn họa

Ngày 21/6, cảnh sát Brazil mở cuộc điều tra về vụ tấn công mạng nhằm vào hệ thống cảnh báo của Cơ quan Phòng vệ dân sự. Một ngày sau, liên minh tình báo Five Eyes (gồm Mỹ, Anh, Canada, Australia và New Zealand) ra tuyên bố chung, cảnh báo: Các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) thế hệ mới đang tạo ra lợi thế đáng kể cho phương Tây trong cả phòng thủ và tấn công mạng. Tuy nhiên, chính những công nghệ này cũng có thể được các đối thủ khai thác để phát triển các hình thức tấn công tinh vi hơn.

Một góc tan hoang trên đảo Mindanao

Thảm kịch và hành động

Ít nhất đã có 37 người thiệt mạng và khoảng 500 người bị thương, sau trận động đất mạnh tới 7,8 độ richter xảy ra ở miền nam Philippines vào buổi sáng ngày 8/6. Theo Văn phòng Phòng vệ Dân sự Philippines, nguyên nhân các trường hợp tử vong là do sạt lở đất, đuối nước và thương tích do mảnh vỡ rơi. Đây là trận động đất mạnh nhất ở quốc gia này kể từ năm 1976.

Cải tạo đất - yếu tố sống còn đối với môi trường sinh thái Iraq.

Phát triển nông nghiệp để giải cứu hành tinh

Dưới sự phối hợp giữa Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) với Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF), không ít quốc gia đang chứng minh một mệnh đề giản dị nhưng lại thường bị bỏ qua: Những lựa chọn giúp mang lại lương thực cũng có thể xây dựng khả năng phục hồi, giảm phát thải, ngăn chặn sự suy giảm đa dạng sinh học và hồi sinh những vùng đất bị thoái hóa.

Các tổ chức quốc tế đã vào cuộc, nhưng tình hình vẫn đặc biệt khó khăn.

Mối nguy hiện hữu

Phát biểu tại cuộc họp trực tuyến cấp cao của các bộ trưởng ngày 25/5, Tổng Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) Jean Kaseya cho biết: Kể từ khi CHDC Congo tuyên bố bùng phát dịch Ebola lần thứ 17 vào ngày 15/5, tổng cộng đã có 906 ca nghi nhiễm và 204 ca tử vong được ghi nhận.

Ðông đảo phụ nữ vẫn đang phải làm việc nhiều hơn, với mức thu nhập ít hơn.

Phụ nữ đang phải trả giá cho ai?

Mới đây, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) vừa công bố một báo cáo mang tiêu đề “Ai phải trả giá? Bất bình đẳng giới và nợ công (Who Pays the Price? Gender Inequality and Sovereign Debt)”

Triển lãm đặc biệt về hậu quả của các vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki (Nhật Bản) năm 1945, tại trụ sở Liên hợp quốc.

Từ ký ức tới hiện tại

Trong dòng chảy sự kiện quốc tế vẫn đang dồn dập ập tới, đôi khi, ngoảnh nhìn lại và chiêm nghiệm những bài học đáng giá từ quá khứ vẫn là cách hiệu quả, để phán đoán và thích ứng với tương lai.

Khẩu hiệu dẫn đầu một cuộc tuần hành tại thủ đô London của nước Anh, tháng 6/2025.

Lý tưởng ấy vẫn luôn là bất diệt!

Lại quét ngang nước Mỹ kể từ cuối tháng 3/2026, những cuộc tuần hành được gắn chung hashtag #NoKings (Không có vua) không chỉ là lời kêu gọi phản đối chiến tranh, mà còn biểu thị ý thức phản kháng đối với những bất công trong cơ cấu xã hội.

Đến lượt phía Mỹ tuyên bố phong tỏa Eo biển Hormuz.

Vòng xoáy đa chiều

Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn, những diễn biến xoay quanh vấn đề Eo biển Hormuz vẫn đang là tâm điểm chú ý của dư luận thế giới - một thế giới lạc lối trong mê cung các động thái ngược chiều.

“Bức tường sống” của người dân Iran trước một nhà máy điện.

Cuối cùng, thế giới cũng có thể tạm thở phào

Tối ngày 7/4 giờ Washington (tức sáng ngày 8/4 giờ Việt Nam), chỉ vài giờ sau khi nước trung gian Pakistan kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump lùi hạn chót tấn công toàn diện Iran (20 giờ ngày 7/4), Iran và Mỹ đã chính thức xác nhận một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, theo tờ The New York Times.

Giá xăng trung bình tại Mỹ đã vượt qua thời điểm năm 2022.

Kịch bản không ai mong đợi

Nếu xung đột ở Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn lượng dầu, khí đốt và phân bón rời khỏi vùng Vịnh, thì “mọi con đường đều dẫn đến kịch bản giá cả cao hơn và tăng trưởng chậm lại trên toàn thế giới” trong năm nay, thậm chí có thể để lại những hệ lụy lâu dài đối với nền kinh tế toàn cầu.

Cải tổ - đòi hỏi có thật dành cho WTO.

Vòng quay hối hả

Dưới cái bóng của xung đột quân sự, những nỗ lực vãn hồi ổn định hoặc thích ứng với tình trạng khẩn cấp vẫn đang gấp gáp diễn ra, ở khắp nơi trên thế giới.

Tình hình căng thẳng tại eo biển Hormuz đang tác động toàn diện tới các vấn đề quan trọng toàn cầu.

Tìm lối thoát trong mịt mù

Dòng sự kiện quốc tế vẫn hằn lên những vòng xoáy đầy cạm bẫy. Và bởi vậy, những nỗ lực vãn hồi và kiến thiết sự ổn định vẫn đang liên tục được triển khai.

Những gương mặt trẻ tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 bàn thảo về tương lai khu vực.

Hành động vì tương lai

Cho dù bức tranh toàn cảnh các sự kiện quốc tế đang bị bao phủ bởi một gam màu u tối, thì vẫn có những nỗ lực nhằm thắp lên ánh sáng hy vọng.

Liên hợp quốc và các cơ quan trực thuộc đã sẵn sàng ứng phó khủng hoảng nhân đạo ở Trung Đông.

Tàn phá và kiến tạo

Trong bối cảnh thế giới đang chấn động bởi những hậu quả của các biến cố địa chính trị - kinh tế, dù sao, nỗ lực xây đắp những điều tích cực vẫn luôn tồn tại, trong dòng chảy sự kiện quốc tế.

Tranh chấp thương mại giữa Trung Quốc và Ấn Độ đang trở thành một vấn đề nóng bỏng.

Tiếng vọng của lời cam kết

Trong dòng chảy các sự kiện quốc tế, những mâu thuẫn, bất đồng vẫn luôn được tích tụ, và đòi hỏi ngày càng nhiều nỗ lực khai thông.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EU) Von der Leyen và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi.

Mở hướng tìm bình an

Thế giới vẫn không hề yên ổn. Nhưng dù sao, những nỗ lực cải thiện tình hình cũng đã và đang được tiến hành.

Đại sứ Palestine tại Anh Husam Zomlot trong “thời khắc lịch sử”.

Một thế giới không ngủ yên

Mới chỉ là những ngày đầu năm mới 2026, nhưng thế giới đã kịp chứng kiến không ít những dấu ấn, cả đáng nhớ lẫn đáng quên.

Một cuộc không kích trút xuống Dải Gaza.

Thắp ánh nến trong đêm tối mịt mùng

Một trong những tin tức “tươi tắn” nhất được công bố vào hạ tuần tháng 12/2025 là việc Liên hợp quốc thông báo: Nạn đói trên Dải Gaza đã chính thức chấm dứt, nhờ những nỗ lực không mệt mỏi của các phái đoàn cứu trợ nhân đạo quốc tế.

Tình trạng an ninh nguồn nước trên toàn cầu ngày một trở nên đáng báo động.

Sát cánh trong những nỗi lo

Thế giới vẫn đang vận hành dưới cái bóng của không ít nỗi ám ảnh. Mặc dù vậy, trong mỗi vòng xoay, những nỗ lực hàn gắn cũng vẫn luôn hiện hữu.

Những nguồn lực tài chính dành cho các hoạt động hỗ trợ nhân đạo quốc tế đang cạn kiệt.

Định hình những khởi đầu mới

Năm 2025 đã bước đến chặng đường cuối cùng, và ngay từ lúc này, dòng chảy sự kiện quốc tế toàn cầu đã bắt đầu hướng tới các vòng quay mới, thông qua một số vận động đáng chú ý ở nhiều lĩnh vực.

Liên hợp quốc và thế giới đang nỗ lực hồi sinh Dải Gaza.

Đi qua thử thách

Những nỗ lực hàn gắn và tái thiết vẫn đang được triển khai mạnh mẽ, ở nhiều điểm nóng trong dòng chảy sự kiện quốc tế. Cho dù, hiệu quả đích thực của nhiều hành động trong đó vẫn phải đợi thời gian trả lời.