Mùa hè khô khát

Trong bối cảnh hầu hết các điểm nóng địa chính trị toàn cầu vẫn đang “mắc kẹt” trong trạng thái bế tắc, tâm điểm chú ý của dư luận quốc tế trở về với những hệ lụy toàn diện từ tiến trình biến đổi khí hậu, cũng như các tác động bởi chu kỳ El Nino.

Khắp Trung Mỹ và phía Bắc của Nam Mỹ, nền nhiệt tăng cao chưa từng thấy.
Khắp Trung Mỹ và phía Bắc của Nam Mỹ, nền nhiệt tăng cao chưa từng thấy.

1. Theo dữ liệu của Copernicus - cơ quan giám sát hiện tượng nóng lên toàn cầu của Liên minh châu Âu (EU), khoảng 900 triệu người sinh sống tại các quốc gia và khu vực bao gồm vùng Sahel, Trung Mỹ, Pháp và Tây Ban Nha, vừa trải qua tháng 7 nóng nhất trong lịch sử.

Kết quả phân tích chi tiết hàng tỷ điểm dữ liệu từ mô hình khí hậu của Copernicus cho thấy khoảng 33 quốc gia ghi nhận tháng 7 nóng kỷ lục kể từ khi dữ liệu bắt đầu được thu thập. Gần 400 triệu người trong số khoảng 900 triệu dân tại các khu vực bị ảnh hưởng sống ở châu Phi. Hiện tượng thời tiết El Nino, bắt đầu từ tháng 6 và dự kiến đạt đỉnh vào cuối năm nay, cũng khiến nền nhiệt tăng lên mức cao chưa từng thấy trên khắp Trung Mỹ và khu vực phía Bắc của Nam Mỹ, nơi có khoảng 110 triệu người phải hứng chịu tháng 7 nóng nhất lịch sử.

2. Châu Âu cũng không may mắn hơn, khi nhiệt độ liên tục phá vỡ các mức cao kỷ lục trong tháng 6 và tháng 7. Theo ước tính của các chuyên gia kinh tế và giới nghiên cứu, mức nhiệt kỷ lục và tình trạng hạn hán trong mùa hè năm nay đã gây ra tổng thiệt hại lên tới hàng trăm tỷ euro cho nền kinh tế châu Âu, với việc tàn phá các hoạt động sản xuất điện, vận tải đường thủy cũng như các hệ thống y tế công cộng. Trong khi đó, mùa cháy rừng năm nay đang trên đà trở thành mùa cháy rừng tồi tệ nhất từng được ghi nhận trong lịch sử cựu lục địa.

1432.jpg
Vòi nước - Nơi trú ẩn của người dân châu Âu giữa những làn sóng nhiệt gay gắt.

Hãng bảo hiểm Allianz của Đức ước tính: Chỉ riêng đợt nắng nóng kéo dài hai tuần trong tháng 6 đã làm giảm 0,3 điểm phần trăm GDP của EU. Đến năm 2030, biến đổi khí hậu sẽ tước đi từ 5-7% tốc độ tăng trưởng của các nền kinh tế chịu rủi ro cao nhất như Tây Ban Nha, Pháp và Italia. Các chuyên gia nhận định: Tổng hóa đơn thiệt hại cho năm nay sẽ còn lớn hơn rất nhiều, bởi con số hiện tại vẫn chưa tính đến các vụ cháy rừng, hạn hán, các đợt lũ lụt khác nhau hay tác động dự kiến từ hiện tượng El Nino. Tác động kinh tế thậm chí sẽ còn tiếp tục gia tăng trong những năm kế tiếp, do thời tiết cực đoan kích hoạt một chuỗi các hệ quả kinh tế dài hạn.

Tình trạng thiếu nước do các nguồn nước (kể cả sông ngòi và nước ngầm) cạn kiệt cũng đã bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân. Theo Copernicus, dòng chảy trung bình trong tháng 7 thấp kỷ lục tại 95% số đoạn sông Thames được theo dõi, 85% sông Rhine và khoảng 2/3 sông Danube. Đây là mức thấp nhất trong tháng 7 kể từ ít nhất năm 1992, khi Hệ thống Nhận thức lũ lụt châu Âu (EFAS) bắt đầu thu thập dữ liệu. Từ cuối tháng 7, Bộ Chuyển đổi Sinh thái Pháp cho biết nguồn cung cấp nước uống gặp khó khăn tại 47 tỉnh; hơn 30.000 người đã bị gián đoạn nguồn nước, bắt buộc phải sử dụng nước do xe bồn cung cấp hoặc nước đóng chai.

3. Vấn đề bảo vệ an ninh nguồn nước cũng nóng lên bên kia Thái Bình Dương, khi ngày 10/8, hai Thượng nghị sĩ Mỹ gồm Adam Schiff (đại diện bang California) và Amy Klobuchar (đại diện bang Minnesota) đề xuất một dự luật an ninh mạng mới, nhằm tăng cường bảo vệ hạ tầng nước trước các cuộc tấn công mạng. Dự luật mang tên Đạo luật Lá chắn An ninh mạng cho Hệ thống Nước (Water Cyber Shield Act), đề xuất bổ sung 300 triệu USD mỗi năm cho các quỹ nước uống và nước sạch của các bang để hỗ trợ các hoạt động tăng cường an ninh mạng.

Dự luật trên được công bố sau khi xảy ra một cuộc tấn công mạng phối hợp nhằm vào hơn 30 hệ thống cấp nước đô thị và các công nghệ vận hành hệ thống nước thải tại bang Minnesota hồi tháng trước, buộc một số cơ sở phải tạm chuyển sang vận hành thủ công. Một lời cảnh báo rất đáng lưu tâm ■

Có thể bạn quan tâm

Mùa cháy rừng khốc liệt bậc nhất trong lịch sử cựu lục địa.

Châu Âu trong bão lửa

“Những tuần tới sẽ rất khó khăn, và chúng ta phải kiên cường vượt qua!” - Tổng thống Emmanuel Macron kêu gọi lực lượng cứu hỏa đang nỗ lực khống chế đám cháy rừng quy mô lớn ở phía Tây Nam nước Pháp, khi tới thăm Trung tâm Chỉ huy Ứng phó khủng hoảng tại thành phố Bordeaux, thủ phủ của vùng sản xuất rượu vang nổi tiếng vẫn đang bị lửa bao vây, ngày 27/7.

Mohamed Preecious Gbondo bên "cơ ngơi" của mình.

Đào tạo kỹ năng thúc đẩy thế hệ trẻ châu Phi tiến bước

Kỹ năng thúc đẩy chúng ta (Skills Move Us) là một chương trình phát triển quốc tế được đặt cơ sở trên niềm tin vững chắc: Từ tiềm năng đến khả năng, từ đào tạo đến thu nhập, khi mỗi cá nhân có cơ hội bước trên những con đường đó, cộng đồng nói chung cũng hoàn toản có thể biến chuyển tích cực.

Iran tuyên bố đã lại phong tỏa Eo biển Hormuz.

Eo biển Hormuz - Khi cả thế giới âu lo

Theo trang Market Watch ngày 13/7, lưu lượng tàu chở dầu đi qua eo biển huyết mạch Hormuz đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng năm tuần, do căng thẳng giữa Iran và Mỹ lại leo thang. Câu chuyện chưa hồi kết này một lần nữa lại đặt ra những mối đe dọa nghiêm trọng, đối với hòa bình, ổn định và phát triển toàn cầu.

Không bỏ lỡ một cơ hội tìm kiếm nạn nhân nào.

Mệnh lệnh từ trái tim

Khi hai trận động đất liên tiếp xảy ra tại Venezuela, để lại những hoang tàn, đổ nát cùng nỗi đau quặn thắt cho người dân quốc gia Nam Mỹ, cũng là lúc một mệnh lệnh đặc biệt được phát đi tại Việt Nam.

665 triệu người trên trái đất hiện vẫn sống không có điện.

Điều nan giải quanh những bữa ăn

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa dự tính: Thực phẩm không an toàn gây ra khoảng 866 triệu ca bệnh và 1,5 triệu ca tử vong mỗi năm. Trong khi đó, theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), hiện tượng khí hậu cực đoan El Niño lại chuẩn bị diễn biến mạnh trong vài tuần tới, và đe dọa ngành nông nghiệp cũng như hệ thống an ninh lương thực trên toàn thế giới.

AI đang tạo nên những hiểm họa sâu sắc đối với an ninh quốc gia trên không gian mạng.

Cuộc đua đầy ẩn họa

Ngày 21/6, cảnh sát Brazil mở cuộc điều tra về vụ tấn công mạng nhằm vào hệ thống cảnh báo của Cơ quan Phòng vệ dân sự. Một ngày sau, liên minh tình báo Five Eyes (gồm Mỹ, Anh, Canada, Australia và New Zealand) ra tuyên bố chung, cảnh báo: Các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) thế hệ mới đang tạo ra lợi thế đáng kể cho phương Tây trong cả phòng thủ và tấn công mạng. Tuy nhiên, chính những công nghệ này cũng có thể được các đối thủ khai thác để phát triển các hình thức tấn công tinh vi hơn.

Một góc tan hoang trên đảo Mindanao

Thảm kịch và hành động

Ít nhất đã có 37 người thiệt mạng và khoảng 500 người bị thương, sau trận động đất mạnh tới 7,8 độ richter xảy ra ở miền nam Philippines vào buổi sáng ngày 8/6. Theo Văn phòng Phòng vệ Dân sự Philippines, nguyên nhân các trường hợp tử vong là do sạt lở đất, đuối nước và thương tích do mảnh vỡ rơi. Đây là trận động đất mạnh nhất ở quốc gia này kể từ năm 1976.

Cải tạo đất - yếu tố sống còn đối với môi trường sinh thái Iraq.

Phát triển nông nghiệp để giải cứu hành tinh

Dưới sự phối hợp giữa Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) với Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF), không ít quốc gia đang chứng minh một mệnh đề giản dị nhưng lại thường bị bỏ qua: Những lựa chọn giúp mang lại lương thực cũng có thể xây dựng khả năng phục hồi, giảm phát thải, ngăn chặn sự suy giảm đa dạng sinh học và hồi sinh những vùng đất bị thoái hóa.

Các tổ chức quốc tế đã vào cuộc, nhưng tình hình vẫn đặc biệt khó khăn.

Mối nguy hiện hữu

Phát biểu tại cuộc họp trực tuyến cấp cao của các bộ trưởng ngày 25/5, Tổng Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) Jean Kaseya cho biết: Kể từ khi CHDC Congo tuyên bố bùng phát dịch Ebola lần thứ 17 vào ngày 15/5, tổng cộng đã có 906 ca nghi nhiễm và 204 ca tử vong được ghi nhận.

Nỗi lo âu về hệ lụy của những cuộc “thương chiến Mỹ - Trung” đã tạm được đẩy lùi.

Phác thảo một thế cục

Tâm điểm chú ý của giới quan sát quốc tế những ngày qua, không gì khác, chính là chuyến công du đến Trung Quốc của Đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Ðông đảo phụ nữ vẫn đang phải làm việc nhiều hơn, với mức thu nhập ít hơn.

Phụ nữ đang phải trả giá cho ai?

Mới đây, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) vừa công bố một báo cáo mang tiêu đề “Ai phải trả giá? Bất bình đẳng giới và nợ công (Who Pays the Price? Gender Inequality and Sovereign Debt)”

Triển lãm đặc biệt về hậu quả của các vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki (Nhật Bản) năm 1945, tại trụ sở Liên hợp quốc.

Từ ký ức tới hiện tại

Trong dòng chảy sự kiện quốc tế vẫn đang dồn dập ập tới, đôi khi, ngoảnh nhìn lại và chiêm nghiệm những bài học đáng giá từ quá khứ vẫn là cách hiệu quả, để phán đoán và thích ứng với tương lai.

Khẩu hiệu dẫn đầu một cuộc tuần hành tại thủ đô London của nước Anh, tháng 6/2025.

Lý tưởng ấy vẫn luôn là bất diệt!

Lại quét ngang nước Mỹ kể từ cuối tháng 3/2026, những cuộc tuần hành được gắn chung hashtag #NoKings (Không có vua) không chỉ là lời kêu gọi phản đối chiến tranh, mà còn biểu thị ý thức phản kháng đối với những bất công trong cơ cấu xã hội.

Đến lượt phía Mỹ tuyên bố phong tỏa Eo biển Hormuz.

Vòng xoáy đa chiều

Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn, những diễn biến xoay quanh vấn đề Eo biển Hormuz vẫn đang là tâm điểm chú ý của dư luận thế giới - một thế giới lạc lối trong mê cung các động thái ngược chiều.

“Bức tường sống” của người dân Iran trước một nhà máy điện.

Cuối cùng, thế giới cũng có thể tạm thở phào

Tối ngày 7/4 giờ Washington (tức sáng ngày 8/4 giờ Việt Nam), chỉ vài giờ sau khi nước trung gian Pakistan kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump lùi hạn chót tấn công toàn diện Iran (20 giờ ngày 7/4), Iran và Mỹ đã chính thức xác nhận một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, theo tờ The New York Times.

Giá xăng trung bình tại Mỹ đã vượt qua thời điểm năm 2022.

Kịch bản không ai mong đợi

Nếu xung đột ở Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn lượng dầu, khí đốt và phân bón rời khỏi vùng Vịnh, thì “mọi con đường đều dẫn đến kịch bản giá cả cao hơn và tăng trưởng chậm lại trên toàn thế giới” trong năm nay, thậm chí có thể để lại những hệ lụy lâu dài đối với nền kinh tế toàn cầu.

Cải tổ - đòi hỏi có thật dành cho WTO.

Vòng quay hối hả

Dưới cái bóng của xung đột quân sự, những nỗ lực vãn hồi ổn định hoặc thích ứng với tình trạng khẩn cấp vẫn đang gấp gáp diễn ra, ở khắp nơi trên thế giới.

Tình hình căng thẳng tại eo biển Hormuz đang tác động toàn diện tới các vấn đề quan trọng toàn cầu.

Tìm lối thoát trong mịt mù

Dòng sự kiện quốc tế vẫn hằn lên những vòng xoáy đầy cạm bẫy. Và bởi vậy, những nỗ lực vãn hồi và kiến thiết sự ổn định vẫn đang liên tục được triển khai.

Những gương mặt trẻ tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 bàn thảo về tương lai khu vực.

Hành động vì tương lai

Cho dù bức tranh toàn cảnh các sự kiện quốc tế đang bị bao phủ bởi một gam màu u tối, thì vẫn có những nỗ lực nhằm thắp lên ánh sáng hy vọng.

Liên hợp quốc và các cơ quan trực thuộc đã sẵn sàng ứng phó khủng hoảng nhân đạo ở Trung Đông.

Tàn phá và kiến tạo

Trong bối cảnh thế giới đang chấn động bởi những hậu quả của các biến cố địa chính trị - kinh tế, dù sao, nỗ lực xây đắp những điều tích cực vẫn luôn tồn tại, trong dòng chảy sự kiện quốc tế.

Tranh chấp thương mại giữa Trung Quốc và Ấn Độ đang trở thành một vấn đề nóng bỏng.

Tiếng vọng của lời cam kết

Trong dòng chảy các sự kiện quốc tế, những mâu thuẫn, bất đồng vẫn luôn được tích tụ, và đòi hỏi ngày càng nhiều nỗ lực khai thông.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EU) Von der Leyen và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi.

Mở hướng tìm bình an

Thế giới vẫn không hề yên ổn. Nhưng dù sao, những nỗ lực cải thiện tình hình cũng đã và đang được tiến hành.

Đại sứ Palestine tại Anh Husam Zomlot trong “thời khắc lịch sử”.

Một thế giới không ngủ yên

Mới chỉ là những ngày đầu năm mới 2026, nhưng thế giới đã kịp chứng kiến không ít những dấu ấn, cả đáng nhớ lẫn đáng quên.

Một cuộc không kích trút xuống Dải Gaza.

Thắp ánh nến trong đêm tối mịt mùng

Một trong những tin tức “tươi tắn” nhất được công bố vào hạ tuần tháng 12/2025 là việc Liên hợp quốc thông báo: Nạn đói trên Dải Gaza đã chính thức chấm dứt, nhờ những nỗ lực không mệt mỏi của các phái đoàn cứu trợ nhân đạo quốc tế.