Phía chân trời vẫn là màu xám

Khát vọng hòa bình - khát vọng chung của hầu hết các quốc gia trên thế giới - đã được thể hiện vô cùng rõ nét xuyên suốt phiên thảo luận chung Khóa 81 Đại hội đồng Liên hợp quốc. Và sau những bài diễn thuyết, niềm tin cũng như khát khao hành động trên thực tế cũng dần thành hình.

Không chỉ bởi hội nghị Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 diễn ra tại New York, trên rất nhiều lĩnh vực quan trọng, những diễn biến có liên quan tới các động thái của nước Mỹ còn thu hút hầu như toàn bộ sự chú ý của giới quan sát quốc tế, bởi tầm ảnh hưởng sâu rộng và sức tác động mạnh mẽ.

Những ngày vừa qua, dư luận thế giới đột ngột nóng lên bởi một loạt diễn biến xoay quanh sự phát triển chóng mặt của công nghệ thông tin, đặc biệt là khi những lời cảnh báo gay gắt nhất được đưa ra bởi chính những người trong cuộc.

Được công bố vào Ngày Quốc tế về Không khí Sạch cho bầu trời xanh (International Day of Clean Air for Blue Skies, ngày 7/9), một bản báo cáo do Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) cùng Liên minh Khí hậu và Không khí Sạch (CCAC) đồng thực hiện, được xem là đánh giá kinh tế toàn cầu toàn diện đầu tiên về vấn đề này.

Ít nhất đã có hơn 1.000 người được xác nhận thiệt mạng, cùng gần 4.400 người mất tích (tính đến hết ngày 31/8), trong thảm họa lũ quét ngày 26/8 ở Nepal và Trung Quốc, khu vực dưới chân dãy Himalaya. Song, cảnh tượng kinh hoàng khi những con sông băng sập xuống từ đỉnh trời, có lẽ, cũng mới chỉ là màn dạo đầu.

Ngày 17/8, bản ghi nhớ Islamabad nhằm chấm dứt giao tranh giữa Mỹ và Iran chính thức trong thời hạn 60 ngày hết hiệu lực, trong khi hai bên vẫn chưa đạt được một thỏa thuận toàn diện như thỏa thuận khung ban đầu hướng tới. Và điều thật sự đáng quan ngại là trước cũng như sau thời điểm đó, cho đến hiện tại, cả hai phía đều không thể hiện bất cứ dấu hiệu nào nhằm giảm tình trạng căng thẳng leo thang.

Trong bối cảnh hầu hết các điểm nóng địa chính trị toàn cầu vẫn đang “mắc kẹt” trong trạng thái bế tắc, tâm điểm chú ý của dư luận quốc tế trở về với những hệ lụy toàn diện từ tiến trình biến đổi khí hậu, cũng như các tác động bởi chu kỳ El Nino.

“Những tuần tới sẽ rất khó khăn, và chúng ta phải kiên cường vượt qua!” - Tổng thống Emmanuel Macron kêu gọi lực lượng cứu hỏa đang nỗ lực khống chế đám cháy rừng quy mô lớn ở phía Tây Nam nước Pháp, khi tới thăm Trung tâm Chỉ huy Ứng phó khủng hoảng tại thành phố Bordeaux, thủ phủ của vùng sản xuất rượu vang nổi tiếng vẫn đang bị lửa bao vây, ngày 27/7.

Kỹ năng thúc đẩy chúng ta (Skills Move Us) là một chương trình phát triển quốc tế được đặt cơ sở trên niềm tin vững chắc: Từ tiềm năng đến khả năng, từ đào tạo đến thu nhập, khi mỗi cá nhân có cơ hội bước trên những con đường đó, cộng đồng nói chung cũng hoàn toản có thể biến chuyển tích cực.

Theo trang Market Watch ngày 13/7, lưu lượng tàu chở dầu đi qua eo biển huyết mạch Hormuz đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng năm tuần, do căng thẳng giữa Iran và Mỹ lại leo thang. Câu chuyện chưa hồi kết này một lần nữa lại đặt ra những mối đe dọa nghiêm trọng, đối với hòa bình, ổn định và phát triển toàn cầu.

Khi hai trận động đất liên tiếp xảy ra tại Venezuela, để lại những hoang tàn, đổ nát cùng nỗi đau quặn thắt cho người dân quốc gia Nam Mỹ, cũng là lúc một mệnh lệnh đặc biệt được phát đi tại Việt Nam.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa dự tính: Thực phẩm không an toàn gây ra khoảng 866 triệu ca bệnh và 1,5 triệu ca tử vong mỗi năm. Trong khi đó, theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), hiện tượng khí hậu cực đoan El Niño lại chuẩn bị diễn biến mạnh trong vài tuần tới, và đe dọa ngành nông nghiệp cũng như hệ thống an ninh lương thực trên toàn thế giới.

Ngày 21/6, cảnh sát Brazil mở cuộc điều tra về vụ tấn công mạng nhằm vào hệ thống cảnh báo của Cơ quan Phòng vệ dân sự. Một ngày sau, liên minh tình báo Five Eyes (gồm Mỹ, Anh, Canada, Australia và New Zealand) ra tuyên bố chung, cảnh báo: Các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) thế hệ mới đang tạo ra lợi thế đáng kể cho phương Tây trong cả phòng thủ và tấn công mạng. Tuy nhiên, chính những công nghệ này cũng có thể được các đối thủ khai thác để phát triển các hình thức tấn công tinh vi hơn.

World Cup 2026 chỉ vừa bắt đầu được ít ngày, nhưng đã có thể khẳng định: Đây chắc chắn sẽ là kỳ cúp thế giới khó quên nhất từ trước đến nay. Vấn đề là, chúng ta còn chưa nói tới… bóng đá.

Ít nhất đã có 37 người thiệt mạng và khoảng 500 người bị thương, sau trận động đất mạnh tới 7,8 độ richter xảy ra ở miền nam Philippines vào buổi sáng ngày 8/6. Theo Văn phòng Phòng vệ Dân sự Philippines, nguyên nhân các trường hợp tử vong là do sạt lở đất, đuối nước và thương tích do mảnh vỡ rơi. Đây là trận động đất mạnh nhất ở quốc gia này kể từ năm 1976.

Dưới sự phối hợp giữa Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) với Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF), không ít quốc gia đang chứng minh một mệnh đề giản dị nhưng lại thường bị bỏ qua: Những lựa chọn giúp mang lại lương thực cũng có thể xây dựng khả năng phục hồi, giảm phát thải, ngăn chặn sự suy giảm đa dạng sinh học và hồi sinh những vùng đất bị thoái hóa.

Phát biểu tại cuộc họp trực tuyến cấp cao của các bộ trưởng ngày 25/5, Tổng Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) Jean Kaseya cho biết: Kể từ khi CHDC Congo tuyên bố bùng phát dịch Ebola lần thứ 17 vào ngày 15/5, tổng cộng đã có 906 ca nghi nhiễm và 204 ca tử vong được ghi nhận.

Tâm điểm chú ý của giới quan sát quốc tế những ngày qua, không gì khác, chính là chuyến công du đến Trung Quốc của Đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Đó không chỉ là mối đe dọa bất ổn về địa chính trị hay khả năng đứt gãy chuỗi cung ứng thương mại quốc tế, hoặc các vấn đề xã hội.

Mới đây, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) vừa công bố một báo cáo mang tiêu đề “Ai phải trả giá? Bất bình đẳng giới và nợ công (Who Pays the Price? Gender Inequality and Sovereign Debt)”

Trong dòng chảy sự kiện quốc tế vẫn đang dồn dập ập tới, đôi khi, ngoảnh nhìn lại và chiêm nghiệm những bài học đáng giá từ quá khứ vẫn là cách hiệu quả, để phán đoán và thích ứng với tương lai.

Lại quét ngang nước Mỹ kể từ cuối tháng 3/2026, những cuộc tuần hành được gắn chung hashtag #NoKings (Không có vua) không chỉ là lời kêu gọi phản đối chiến tranh, mà còn biểu thị ý thức phản kháng đối với những bất công trong cơ cấu xã hội.

Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn, những diễn biến xoay quanh vấn đề Eo biển Hormuz vẫn đang là tâm điểm chú ý của dư luận thế giới - một thế giới lạc lối trong mê cung các động thái ngược chiều.

Tối ngày 7/4 giờ Washington (tức sáng ngày 8/4 giờ Việt Nam), chỉ vài giờ sau khi nước trung gian Pakistan kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump lùi hạn chót tấn công toàn diện Iran (20 giờ ngày 7/4), Iran và Mỹ đã chính thức xác nhận một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, theo tờ The New York Times.

Nếu xung đột ở Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn lượng dầu, khí đốt và phân bón rời khỏi vùng Vịnh, thì “mọi con đường đều dẫn đến kịch bản giá cả cao hơn và tăng trưởng chậm lại trên toàn thế giới” trong năm nay, thậm chí có thể để lại những hệ lụy lâu dài đối với nền kinh tế toàn cầu.

Dưới cái bóng của xung đột quân sự, những nỗ lực vãn hồi ổn định hoặc thích ứng với tình trạng khẩn cấp vẫn đang gấp gáp diễn ra, ở khắp nơi trên thế giới.

Dòng sự kiện quốc tế vẫn hằn lên những vòng xoáy đầy cạm bẫy. Và bởi vậy, những nỗ lực vãn hồi và kiến thiết sự ổn định vẫn đang liên tục được triển khai.

Cho dù bức tranh toàn cảnh các sự kiện quốc tế đang bị bao phủ bởi một gam màu u tối, thì vẫn có những nỗ lực nhằm thắp lên ánh sáng hy vọng.