Eo biển Hormuz - Khi cả thế giới âu lo

Theo trang Market Watch ngày 13/7, lưu lượng tàu chở dầu đi qua eo biển huyết mạch Hormuz đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng năm tuần, do căng thẳng giữa Iran và Mỹ lại leo thang. Câu chuyện chưa hồi kết này một lần nữa lại đặt ra những mối đe dọa nghiêm trọng, đối với hòa bình, ổn định và phát triển toàn cầu.

Iran tuyên bố đã lại phong tỏa Eo biển Hormuz.
Iran tuyên bố đã lại phong tỏa Eo biển Hormuz.

1. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres một lần nữa phải lặp lại lời kêu gọi (đã từng được ông đưa ra hết lần này tới lần khác): Các bên cần kiềm chế tối đa, tránh mọi hành động có thể đẩy tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát, đồng thời khẩn trương quay trở lại bàn đàm phán để giải quyết những vấn đề còn tồn tại bằng biện pháp ngoại giao. Ông còn yêu cầu các nước liên quan tuân thủ luật pháp quốc tế, bảo vệ dân thường, hạ tầng dân sự, bảo đảm an toàn cho hoạt động đi lại trên biển và tránh những hành động có thể làm trầm trọng thêm khủng hoảng.

Cùng lúc, Hội đồng Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) chỉ trích các vụ tấn công mới nhất nhằm vào các tàu dân sự ở eo biển Hormuz, đồng thời kêu gọi giảm leo thang nhanh chóng. Ngoài ra, IMO nhắc lại rằng bất kỳ biện pháp nào được các quốc gia ven biển thực hiện để điều tiết giao thông trên các tuyến đường vận tải biển quan trọng đều phải phù hợp với công pháp quốc tế.

Trong khi đó, theo báo cáo mới nhất từ ​​ACAPS, một tổ chức độc lập chuyên phân tích và đánh giá nhu cầu nhân đạo có trụ sở tại Thụy Sĩ, những cú sốc về nhân đạo và kinh tế đã có thể được cảm nhận rõ trong nhiều tháng qua, chung quanh các diễn biến tại Eo biển Hormuz. Còn theo Ngân hàng Thế giới (WB), việc eo biển liên tục đóng cửa kể từ tháng Hai đã gây ra cú sốc lớn về giá cả hàng hóa trên toàn thế giới.

2. Vào thời điểm tất cả những thông điệp ấy đồng loạt được phát đi, chiến sự xem như đã bùng phát trở lại, với việc không quân Mỹ liên tục oanh kích các cơ sở của Iran. Trên nền tảng mạng xã hội X vào sáng 14/7, theo giờ Việt Nam, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết: Quân đội Mỹ đã sử dụng các loại vũ khí chính xác cao để tấn công các hệ thống phòng thủ ven biển của Iran; các trận địa tên lửa; các căn cứ và trận địa thiết bị bay không người lái (UAV) và các năng lực tác chiến trên biển của Iran, theo chỉ thị của Tổng thống Mỹ Donald Trump - người tuyên bố thẳng thừng: Cách hiệu quả nhất để gây sức ép lên Iran là kết hợp giữa phong tỏa và tấn công quân sự (theo kênh Al Jazeera).

Về phần mình, phát biểu tại cuộc họp báo ở Tehran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei khẳng định: Tehran sẽ chỉ thực hiện các nghĩa vụ của mình khi phía Mỹ thực hiện đầy đủ các cam kết. Ông cáo buộc Washington là bên đầu tiên vi phạm bản ghi nhớ được ký kết hồi tháng trước và cho rằng thỏa thuận hiện đã rơi vào tình trạng khủng hoảng.

Song song, người phát ngôn của Bộ chỉ huy quân sự Iran Khatam Al-Anbiya cảnh báo sẽ không cho phép Mỹ “can thiệp” vào việc quản lý Eo biển Hormuz “trong bất kỳ hoàn cảnh nào”; đồng thời tuyên bố bất kỳ sự hợp tác nào giữa các nước Vùng Vịnh với Washington sẽ bị coi là “hành động chiến tranh”.

iran-strikes-july-12-2026-reuters.jpg
Quân đội Mỹ đã nối lại các cuộc không kích Iran.

3. Điều quan trọng là diễn biến này có thể tiếp tục gây sức ép lên thị trường dầu mỏ và khí đốt toàn cầu. Theo Nhật báo Phố Wall (The Wall Street Journal), giá dầu thế giới đã tăng hơn 4% trong phiên giao dịch cuối tuần, giá dầu Brent tăng 5,2% lên 78,02 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng 4,4% lên 73,52 USD/thùng. Tâm lý lo ngại và thận trọng, có thể thấy, đang đè nặng lên mọi nhà đầu tư ■

Có thể bạn quan tâm

Không bỏ lỡ một cơ hội tìm kiếm nạn nhân nào.

Mệnh lệnh từ trái tim

Khi hai trận động đất liên tiếp xảy ra tại Venezuela, để lại những hoang tàn, đổ nát cùng nỗi đau quặn thắt cho người dân quốc gia Nam Mỹ, cũng là lúc một mệnh lệnh đặc biệt được phát đi tại Việt Nam.

665 triệu người trên trái đất hiện vẫn sống không có điện.

Điều nan giải quanh những bữa ăn

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa dự tính: Thực phẩm không an toàn gây ra khoảng 866 triệu ca bệnh và 1,5 triệu ca tử vong mỗi năm. Trong khi đó, theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), hiện tượng khí hậu cực đoan El Niño lại chuẩn bị diễn biến mạnh trong vài tuần tới, và đe dọa ngành nông nghiệp cũng như hệ thống an ninh lương thực trên toàn thế giới.

AI đang tạo nên những hiểm họa sâu sắc đối với an ninh quốc gia trên không gian mạng.

Cuộc đua đầy ẩn họa

Ngày 21/6, cảnh sát Brazil mở cuộc điều tra về vụ tấn công mạng nhằm vào hệ thống cảnh báo của Cơ quan Phòng vệ dân sự. Một ngày sau, liên minh tình báo Five Eyes (gồm Mỹ, Anh, Canada, Australia và New Zealand) ra tuyên bố chung, cảnh báo: Các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) thế hệ mới đang tạo ra lợi thế đáng kể cho phương Tây trong cả phòng thủ và tấn công mạng. Tuy nhiên, chính những công nghệ này cũng có thể được các đối thủ khai thác để phát triển các hình thức tấn công tinh vi hơn.

Một góc tan hoang trên đảo Mindanao

Thảm kịch và hành động

Ít nhất đã có 37 người thiệt mạng và khoảng 500 người bị thương, sau trận động đất mạnh tới 7,8 độ richter xảy ra ở miền nam Philippines vào buổi sáng ngày 8/6. Theo Văn phòng Phòng vệ Dân sự Philippines, nguyên nhân các trường hợp tử vong là do sạt lở đất, đuối nước và thương tích do mảnh vỡ rơi. Đây là trận động đất mạnh nhất ở quốc gia này kể từ năm 1976.

Cải tạo đất - yếu tố sống còn đối với môi trường sinh thái Iraq.

Phát triển nông nghiệp để giải cứu hành tinh

Dưới sự phối hợp giữa Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) với Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF), không ít quốc gia đang chứng minh một mệnh đề giản dị nhưng lại thường bị bỏ qua: Những lựa chọn giúp mang lại lương thực cũng có thể xây dựng khả năng phục hồi, giảm phát thải, ngăn chặn sự suy giảm đa dạng sinh học và hồi sinh những vùng đất bị thoái hóa.

Các tổ chức quốc tế đã vào cuộc, nhưng tình hình vẫn đặc biệt khó khăn.

Mối nguy hiện hữu

Phát biểu tại cuộc họp trực tuyến cấp cao của các bộ trưởng ngày 25/5, Tổng Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) Jean Kaseya cho biết: Kể từ khi CHDC Congo tuyên bố bùng phát dịch Ebola lần thứ 17 vào ngày 15/5, tổng cộng đã có 906 ca nghi nhiễm và 204 ca tử vong được ghi nhận.

Nỗi lo âu về hệ lụy của những cuộc “thương chiến Mỹ - Trung” đã tạm được đẩy lùi.

Phác thảo một thế cục

Tâm điểm chú ý của giới quan sát quốc tế những ngày qua, không gì khác, chính là chuyến công du đến Trung Quốc của Đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Ðông đảo phụ nữ vẫn đang phải làm việc nhiều hơn, với mức thu nhập ít hơn.

Phụ nữ đang phải trả giá cho ai?

Mới đây, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) vừa công bố một báo cáo mang tiêu đề “Ai phải trả giá? Bất bình đẳng giới và nợ công (Who Pays the Price? Gender Inequality and Sovereign Debt)”

Triển lãm đặc biệt về hậu quả của các vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki (Nhật Bản) năm 1945, tại trụ sở Liên hợp quốc.

Từ ký ức tới hiện tại

Trong dòng chảy sự kiện quốc tế vẫn đang dồn dập ập tới, đôi khi, ngoảnh nhìn lại và chiêm nghiệm những bài học đáng giá từ quá khứ vẫn là cách hiệu quả, để phán đoán và thích ứng với tương lai.

Khẩu hiệu dẫn đầu một cuộc tuần hành tại thủ đô London của nước Anh, tháng 6/2025.

Lý tưởng ấy vẫn luôn là bất diệt!

Lại quét ngang nước Mỹ kể từ cuối tháng 3/2026, những cuộc tuần hành được gắn chung hashtag #NoKings (Không có vua) không chỉ là lời kêu gọi phản đối chiến tranh, mà còn biểu thị ý thức phản kháng đối với những bất công trong cơ cấu xã hội.

Đến lượt phía Mỹ tuyên bố phong tỏa Eo biển Hormuz.

Vòng xoáy đa chiều

Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn, những diễn biến xoay quanh vấn đề Eo biển Hormuz vẫn đang là tâm điểm chú ý của dư luận thế giới - một thế giới lạc lối trong mê cung các động thái ngược chiều.

“Bức tường sống” của người dân Iran trước một nhà máy điện.

Cuối cùng, thế giới cũng có thể tạm thở phào

Tối ngày 7/4 giờ Washington (tức sáng ngày 8/4 giờ Việt Nam), chỉ vài giờ sau khi nước trung gian Pakistan kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump lùi hạn chót tấn công toàn diện Iran (20 giờ ngày 7/4), Iran và Mỹ đã chính thức xác nhận một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, theo tờ The New York Times.

Giá xăng trung bình tại Mỹ đã vượt qua thời điểm năm 2022.

Kịch bản không ai mong đợi

Nếu xung đột ở Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn lượng dầu, khí đốt và phân bón rời khỏi vùng Vịnh, thì “mọi con đường đều dẫn đến kịch bản giá cả cao hơn và tăng trưởng chậm lại trên toàn thế giới” trong năm nay, thậm chí có thể để lại những hệ lụy lâu dài đối với nền kinh tế toàn cầu.

Cải tổ - đòi hỏi có thật dành cho WTO.

Vòng quay hối hả

Dưới cái bóng của xung đột quân sự, những nỗ lực vãn hồi ổn định hoặc thích ứng với tình trạng khẩn cấp vẫn đang gấp gáp diễn ra, ở khắp nơi trên thế giới.

Tình hình căng thẳng tại eo biển Hormuz đang tác động toàn diện tới các vấn đề quan trọng toàn cầu.

Tìm lối thoát trong mịt mù

Dòng sự kiện quốc tế vẫn hằn lên những vòng xoáy đầy cạm bẫy. Và bởi vậy, những nỗ lực vãn hồi và kiến thiết sự ổn định vẫn đang liên tục được triển khai.

Những gương mặt trẻ tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 bàn thảo về tương lai khu vực.

Hành động vì tương lai

Cho dù bức tranh toàn cảnh các sự kiện quốc tế đang bị bao phủ bởi một gam màu u tối, thì vẫn có những nỗ lực nhằm thắp lên ánh sáng hy vọng.

Liên hợp quốc và các cơ quan trực thuộc đã sẵn sàng ứng phó khủng hoảng nhân đạo ở Trung Đông.

Tàn phá và kiến tạo

Trong bối cảnh thế giới đang chấn động bởi những hậu quả của các biến cố địa chính trị - kinh tế, dù sao, nỗ lực xây đắp những điều tích cực vẫn luôn tồn tại, trong dòng chảy sự kiện quốc tế.

Tranh chấp thương mại giữa Trung Quốc và Ấn Độ đang trở thành một vấn đề nóng bỏng.

Tiếng vọng của lời cam kết

Trong dòng chảy các sự kiện quốc tế, những mâu thuẫn, bất đồng vẫn luôn được tích tụ, và đòi hỏi ngày càng nhiều nỗ lực khai thông.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EU) Von der Leyen và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi.

Mở hướng tìm bình an

Thế giới vẫn không hề yên ổn. Nhưng dù sao, những nỗ lực cải thiện tình hình cũng đã và đang được tiến hành.

Đại sứ Palestine tại Anh Husam Zomlot trong “thời khắc lịch sử”.

Một thế giới không ngủ yên

Mới chỉ là những ngày đầu năm mới 2026, nhưng thế giới đã kịp chứng kiến không ít những dấu ấn, cả đáng nhớ lẫn đáng quên.

Một cuộc không kích trút xuống Dải Gaza.

Thắp ánh nến trong đêm tối mịt mùng

Một trong những tin tức “tươi tắn” nhất được công bố vào hạ tuần tháng 12/2025 là việc Liên hợp quốc thông báo: Nạn đói trên Dải Gaza đã chính thức chấm dứt, nhờ những nỗ lực không mệt mỏi của các phái đoàn cứu trợ nhân đạo quốc tế.

Tình trạng an ninh nguồn nước trên toàn cầu ngày một trở nên đáng báo động.

Sát cánh trong những nỗi lo

Thế giới vẫn đang vận hành dưới cái bóng của không ít nỗi ám ảnh. Mặc dù vậy, trong mỗi vòng xoay, những nỗ lực hàn gắn cũng vẫn luôn hiện hữu.

Những nguồn lực tài chính dành cho các hoạt động hỗ trợ nhân đạo quốc tế đang cạn kiệt.

Định hình những khởi đầu mới

Năm 2025 đã bước đến chặng đường cuối cùng, và ngay từ lúc này, dòng chảy sự kiện quốc tế toàn cầu đã bắt đầu hướng tới các vòng quay mới, thông qua một số vận động đáng chú ý ở nhiều lĩnh vực.

Liên hợp quốc và thế giới đang nỗ lực hồi sinh Dải Gaza.

Đi qua thử thách

Những nỗ lực hàn gắn và tái thiết vẫn đang được triển khai mạnh mẽ, ở nhiều điểm nóng trong dòng chảy sự kiện quốc tế. Cho dù, hiệu quả đích thực của nhiều hành động trong đó vẫn phải đợi thời gian trả lời.