Theo Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Nguyễn Chí Cường, tính đến ngày 8/9, thành phố đã phê duyệt và thu hồi đất được 706,22/793,80ha, đạt 87,93%. Tổng số mộ đã di chuyển là 6.332/10.059 ngôi, đạt 62,95%.
Đến nay, Ban Quản lý đã tiếp nhận 638,35ha đất đã thu hồi, phần còn lại sẽ thực hiện bàn giao trong tháng 9/2023. Bảy khu tái định cư đã được khởi công và thực hiện tại các huyện: Mê Linh, Đan Phượng, Thanh Oai và Thường Tín.
Hiện khó khăn chủ yếu ảnh hưởng đến tình hình thi công dự án đường Vành đai 4 là nguồn vật liệu đất, cát. Đây là tình trạng chung đang diễn ra trên cả nước vì những vướng mắc về cơ chế, tiêu biểu như dự án đường cao tốc bắc-nam giai đoạn 2, các dự án khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Đến nay, đơn vị tư vấn đã khảo sát tổng số 17 mỏ đất với tổng trữ lượng 57,24 triệu m3, bao gồm ba mỏ tại Hà Nội, sáu mỏ tại Hòa Bình, bốn mỏ tại Vĩnh Phúc, bốn mỏ tại Thái Nguyên.
Trong đó, trên địa bàn Hà Nội hiện nay chưa có mỏ đất có giấy phép cấp cho các dự án xây dựng; qua khảo sát chỉ có ba mỏ đất (chưa quy hoạch) với tổng trữ lượng khoảng 7,127 triệu m3, nhưng lại nằm trong quy hoạch rừng sản xuất hoặc đã có đề án đóng cửa mỏ, đang đề nghị tiếp tục khai thác.
Nhìn chung, nguồn cung đất, cát đắp phục vụ thi công đường Vành đai 4 tại Hà Nội đang khó khăn. Các nhà thầu mới chỉ sử dụng vật liệu từ nguồn thương mại, bao gồm 12 mỏ đất đắp và cát đắp (không có mỏ nào thuộc địa bàn Hà Nội).
Đặc biệt, đến nay, chưa có mỏ vật liệu nào được thực hiện cơ chế đặc thù theo Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ.
Trong khi đó, nguồn vật liệu thương mại do vận chuyển xa (không phải trên địa bàn Hà Nội), nên giá quá cao so với đơn giá nhà nước.
Hiện nay, để thực hiện theo cơ chế đặc thù về mỏ vật liệu phục vụ Dự án thành phần 2.1, nhà thầu Vinaconex đã đăng ký khai thác mỏ đất đồi Gò Đỉnh, mỏ cát Chu Phan; Tổng Công ty xây dựng Trường Sơn đăng ký khai thác mỏ cát Thạch Đà 1, mỏ cát Chu Phan 1.
Sau khi nghe các đơn vị trao đổi, thảo luận làm rõ các bất cập, vướng mắc, kết luận chỉ đạo tháo gỡ vấn đề này, đồng chí Đinh Tiến Dũng chỉ đạo các cấp, các ngành thành phố tập trung cao độ hoàn thành các thủ tục cần thiết để lập danh mục các mỏ vật liệu đất, cát đắp trên địa bàn thành phố, bao gồm các mỏ đã có, đã giao và các mỏ mới bảo đảm trữ lượng, đơn giản hóa, rút ngắn tối đa các thủ tục, áp dụng cơ chế đặc thù cho phép chỉ định khai thác theo Nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ.
“Đây là việc làm cấp thiết để bảo đảm vừa tiết kiệm chi phí, thời gian vận chuyển, hạ giá thành, vừa đáp ứng ổn định, lâu dài nhu cầu vật liệu thi công”, đồng chí yêu cầu thời hạn tập trung hoàn thành dứt điểm nhiệm vụ này là trong tháng 9/2023.
Đồng chí Đinh Tiến Dũng chỉ đạo, đối với các mỏ đất, cát cần điều chỉnh quy hoạch khoáng sản để đưa khai thác, UBND thành phố phải triển khai thực hiện ngay để kịp trình Thường trực HĐND thành phố hoặc kỳ họp HĐND thành phố trong tháng 9 này, qua đó bảo đảm đầy đủ tính pháp lý.
Công an thành phố vào cuộc kiểm tra, kiểm soát thường xuyên việc thực hiện pháp luật về khai thác khoáng sản tại các mỏ cát, mỏ đất trên địa bàn thành phố, kịp thời ngăn chặn, xử lý các trường hợp vi phạm, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn khoáng sản, ưu tiên phục vụ cho các công trình trọng điểm quốc gia.
