Báo cáo với Đoàn giám sát của Quốc hội, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, giai đoạn 2015-2023, tốc độ tăng trưởng của hoạt động kinh doanh bất động sản trên địa bàn thành phố đạt bình quân khoảng 3,16%/năm. Lượng giao dịch trên thị trường chủ yếu vẫn từ các dự án nhà ở trung và cao cấp, giao dịch thành công chủ yếu vẫn là những căn hộ nằm tại khu vực gần trung tâm, giao thông thuận tiện, đa dạng về tiện ích, có tiến độ thanh toán hợp lý, chủ đầu tư có uy tín và có tiềm năng tăng giá trong tương lai. Trong giai đoạn này, có khoảng 466 dự án đã hoàn thành, tương đương khoảng 29,3 triệu mét vuông sàn; 598 dự án đang triển khai, tương đương khoảng 106,6 triệu mét vuông sàn.
Công tác phát triển nhà ở xã hội được thành phố chú trọng. Đã có 30 dự án hoàn thành, với khoảng 1,66 triệu mét vuông sàn; 58 dự án đang triển khai với khoảng 4 triệu mét vuông sàn, 60.480 căn hộ và có 83 ô đất có tổng quy mô sử dụng đất khoảng 43,58 ha tại 48 dự án nhà ở thương mại, khu đô thị phải dành quỹ đất 20%, 25% để xây dựng nhà ở xã hội theo quy định.
Tuy nhiên, nguồn cung bất động sản còn tương đối khan hiếm, sản phẩm bất động sản nhà ở mới được chào bán chủ yếu là các dự án đã được phê duyệt từ giai đoạn trước. Quy hoạch bố trí quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội chưa đáp ứng được nhu cầu nhà ở xã hội rất lớn của thành phố. Các chỉ tiêu quy hoạch kiến trúc nhà ở xã hội trong các khu nhà ở xã hội tập trung rất thấp so với quy mô các dự án do bị khống chế về quy mô dân số. Do đó, việc triển khai các dự án đầu tư xây dựng nhà ở công nhân còn chậm. Cơ chế, chính sách ưu đãi đối với dự án nhà ở xã hội chưa thật sự hấp dẫn, chưa thu hút doanh nghiệp và người dân tham gia đầu tư xây dựng nhà ở xã hội. Trình tự, thủ tục lựa chọn chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở xã hội theo hình thức đấu thầu mất nhiều thời gian...
Trước những khó khăn, vướng mắc về điều kiện đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, thành phố Hà Nội đề nghị các bộ, ngành trong quá trình xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đất đai, Luật Đấu thầu, Luật Nhà ở... có hướng dẫn cụ thể việc thực hiện chuyển tiếp đối với trường hợp các dự án đã được Ủy ban nhân dân thành phố phê duyệt chủ trương đầu tư phục vụ đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư trên cơ sở quy hoạch phân khu đô thị tỷ lệ 1/5.000.
Để đáp ứng chỉ tiêu đã được giao tại Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối lượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030” của Chính phủ và triển khai đầu tư nhà ở xã hội sau năm 2030, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tập trung chỉ đạo lập, phê duyệt chủ trương đầu tư 4 dự án khu nhà ở xã hội độc lập với khoảng 1 triệu mét vuông sàn. Bên cạnh đó, rà soát, bổ sung khoảng 15 khu đất mới có quy mô lớn để đầu tư xây dựng các dự án khu nhà ở xã hội tập trung, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội (khoảng 2.000 căn hộ/khu); trong đó tập trung bố trí từ hai đến ba khu đất xây dựng nhà ở công nhân tại khu vực gần các khu công nghiệp.
Phân tích làm rõ thêm những bất cập trong quá trình thực hiện cũng như trao đổi ý kiến về vấn đề thành viên Đoàn giám sát quan tâm, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Trần Sỹ Thanh kiến nghị cần có chính sách xã hội về nhà ở, thống nhất chỉ có một loại nhà (không phân biệt nhà ở xã hội và nhà ở thương mại) theo chất lượng của Bộ Xây dựng quy định để người dân được tiếp cận như nhau về chất lượng và dịch vụ. Về kiến nghị của thành phố Hà Nội, Bộ trưởng Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị khẳng định, chất lượng nhà ở xã hội phải bảo đảm quy chuẩn chung về nhà chung cư do Bộ Xây dựng ban hành; giá nhà ở xã hội thấp hơn là từ ưu đãi thông qua các chính sách của Nhà nước.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đề nghị thành phố Hà Nội khẩn trương xây dựng, hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành được giao trong các luật; hoàn thiện hai nhiệm vụ quy hoạch của Thủ đô nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho thị trường bất động sản và phát triển nhà ở xã hội ■
