Thành phố sáng tạo - từ nhận thức tới hành động

Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2022 đang diễn ra từ ngày 11 đến 18/11 với gần 50 sự kiện, triển lãm, hoạt động văn hóa nghệ thuật, tọa đàm, hội thảo chuyên đề đã thu hút sự tham gia của đông đảo nghệ sĩ, nhóm sáng tạo, diễn giả và nhân dân Thủ đô.
Thiết kế sáng tạo từ chất liệu mây tre trưng bày bên hồ Hoàn Kiếm. (Ảnh: Giang Nam)
Thiết kế sáng tạo từ chất liệu mây tre trưng bày bên hồ Hoàn Kiếm. (Ảnh: Giang Nam)

Chuỗi hoạt động trải nghiệm tại lễ hội đã mang đến sự mới mẻ, trẻ trung, năng động, đồng thời khẳng định nguồn lực sáng tạo dồi dào của các nghệ sĩ, chuyên gia, nhà thiết kế trẻ ở các lĩnh vực. Đây là sự kiện nằm trong những cam kết của Hà Nội khi tham gia mạng lưới thành phố sáng tạo của UNESCO, thu hút sự tham gia từ các trường đại học, các đại sứ quán, cơ quan, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp.

Lễ hội đã cho thấy tiềm năng đổi mới, sáng tạo, nhất là với giới trẻ và cả những khó khăn, trở ngại của Hà Nội trên hành trình nâng tầm vị thế để trở thành một thành phố sáng tạo.

Cách đây ba năm, Hà Nội đã gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO với danh hiệu thành phố sáng tạo trong lĩnh vực thiết kế.

Với mục tiêu lấy nguồn lực văn hóa và sáng tạo văn hóa làm nền tảng cho quá trình phát triển đô thị một cách bền vững, Hà Nội - thành phố vì hòa bình đang nâng tầm vị thế, từng bước tạo dựng hình ảnh, định vị một thương hiệu mới là thành phố sáng tạo của UNESCO. Một số cuộc thi về mỹ thuật, kiến trúc, thiết kế thời trang, hội thảo, tọa đàm đã tạo ra những diễn đàn trao đổi sôi nổi, góp phần nâng cao nhận thức về thành phố sáng tạo, đồng thời tạo điều kiện, cơ hội cho giới trẻ được thể hiện.

Mặc dù thành phố đã ghi tên trong mạng lưới của UNESCO, nhưng việc phát động và triển khai các hoạt động tương ứng vẫn chưa được quan tâm đúng mức trong ba năm qua.

Tuy nhiên, những hoạt động như vậy chưa phải là nhiều bởi còn không ít khó khăn, thách thức trên hành trình khẳng định vị thế của một thành phố sáng tạo. Mặc dù thành phố đã ghi tên trong mạng lưới của UNESCO, nhưng việc phát động và triển khai các hoạt động tương ứng vẫn chưa được quan tâm đúng mức trong ba năm qua. Sự xuất hiện rời rạc, lẻ tẻ của một vài không gian công cộng, không gian sáng tạo nhỏ lẻ mở ra rồi đóng lại cùng đôi ba sự kiện hưởng ứng không để lại nhiều ấn tượng và sức ảnh hưởng xứng tầm với danh hiệu. Các hoạt động và sự kiện nếu có cũng chỉ đáp ứng được phần nào nhu cầu thụ hưởng, giao lưu văn hóa của người dân Thủ đô, chưa tạo thành một động lực thúc đẩy mạnh mẽ. Nhận thức về danh hiệu thành phố sáng tạo cũng khá mơ hồ, thiếu rõ ràng, chưa đủ sức lan tỏa sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân và trở thành một trào lưu mạnh mẽ trong giới làm nghề liên quan đến thiết kế, sáng tạo nghệ thuật.

Có thể thấy, từ danh hiệu đến hành động và thành quả là cả một quãng đường dài nếu người dân chưa hiểu biết rõ và chủ động tham gia để trở thành một công dân sáng tạo trong đô thị.

Với sự hỗ trợ của văn phòng UNESCO Việt Nam, đã đến lúc chính quyền thành phố cần đẩy mạnh hơn nữa công tác truyền thông, nâng cao nhận thức về danh hiệu thành phố sáng tạo, tập trung tổ chức các hoạt động cộng đồng với trọng tâm hướng vào giới trẻ, giúp họ có được những góc nhìn khác nhau về thành phố, bộc lộ sức sáng tạo cũng như tiềm năng dồi dào của mình, đóng góp cho sự phát triển của thành phố. Điều này có thể thấy qua các nhóm, hội hình thành qua mạng xã hội gần đây như: Vì một Hà Nội đáng sống, Mạng lưới sáng kiến không gian sáng tạo Việt Nam, Think Playground xây dựng các sân chơi, không gian công cộng trong khu dân cư...

Bên cạnh đó, việc tận dụng và chuyển đổi các không gian xưởng sản xuất trong nội đô thành những điểm đến sáng tạo văn hóa nghệ thuật, vui chơi, giải trí của giới trẻ cũng cho thấy nhu cầu về các sân chơi sáng tạo. Chuyển đổi công năng các không gian này bổ sung cho thành phố các không gian công cộng, các trung tâm thiết kế nghệ thuật vì cộng đồng. Đồng thời, đây cũng là nơi ươm mầm tài năng, nuôi nguồn sáng tạo để xây dựng nên những giá trị văn hóa mới, mang lại đời sống tinh thần phong phú cho nhân dân thành phố và ấn tượng sâu đậm với khách du lịch trong nước, quốc tế khi đến Hà Nội.

Cùng những chuyển động tích cực về chính sách, trong đó có việc thành phố đã ban hành Nghị quyết 09 về phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô năm 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, hy vọng Hà Nội sẽ có những khởi sắc, đón nhận nhiều tín hiệu vui để trở thành một thành phố sáng tạo, một trung tâm công nghiệp văn hóa phát triển của nước ta và khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Hòa nhạc Ánh sáng: Khi nghệ thuật “hòa chung nhịp đập” của đất nước.

Hòa nhạc Ánh sáng: Khi nghệ thuật “hòa chung nhịp đập” của đất nước

Tối 31/1, tại Quảng trường Cách mạng Tháng Tám, phía trước Nhà hát Lớn Hà Nội, chương trình nghệ thuật “Hòa nhạc Ánh sáng – Chào năm mới 2026” sẽ chính thức diễn ra. Chương trình được kỳ vọng trở thành một dấu mốc văn hóa mang ý nghĩa biểu tượng trong thời khắc đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Không gian trưng bày các tác phẩm nổi bật do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân ấn hành.

Ra mắt sách của Đại tướng Phan Văn Giang về xây dựng Quân đội trong kỷ nguyên mới

Ngày 27/1, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân phối hợp Cục Tuyên huấn ra mắt cuốn sách "Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới" của Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Quốc phòng.

Cẩm nang tra cứu thông tin về đơn vị hành chính trước và sau sắp xếp

Cẩm nang tra cứu thông tin về đơn vị hành chính trước và sau sắp xếp

Nhằm cung cấp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân một cách hệ thống thông tin về các đơn vị hành chính trong cả nước sau sáp nhập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách "Đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp" của hai tác giả Nguyễn Thái Bình và Trương Hải Long.

Hình tượng chú Tễu được tiếp cận như một biểu tượng văn hóa, kết tinh giữa nghệ thuật ẩm thực và những giá trị gắn với tình thân gia đình.

Kể câu chuyện văn hóa ẩm thực Việt từ hình ảnh chú Tễu

Trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, chú Tễu của nghệ thuật múa rối nước là một hình tượng quen thuộc và giàu ý nghĩa. Tên gọi “Tễu” được cho là bắt nguồn từ chữ “Tiếu”, nghĩa là cười. Nụ cười của chú Tễu mộc mạc, hóm hỉnh nhưng ẩn chứa trí tuệ dân gian, tinh thần lạc quan và khát vọng an hòa của người Việt.

Công chúng thưởng thức các tác phẩm tại triển lãm "Chào xuân Bính Ngọ 2026". (Ảnh: CHIÊU ANH)

Bản giao hưởng rực rỡ, nồng nàn của mùa xuân

Triển lãm "Chào xuân Bính Ngọ 2026" giới thiệu đến công chúng gần 100 tác phẩm của các họa sĩ Nguyễn Ngọc Bình, Đặng Thanh Dương, Nguyễn Quý Dương, Nguyễn Ngọc Phương. Sự hội ngộ của 4 cá tính khác biệt này đã tạo nên không gian nghệ thuật, nơi những rung cảm trước thềm năm mới được chuyển hóa thành mảng màu nồng nàn, sống động.

Đoàn công tác UNESCO khảo sát thực địa tại Tháp Nhạn, Tuy Hòa. (Ảnh: UNESCO)

UNESCO hỗ trợ khẩn cấp cho Việt Nam sau các thảm họa thiên tai năm 2025

Trước những thiệt hại nặng nề do chuỗi bão lũ gây ra vào cuối năm 2025, Tổng Giám đốc UNESCO Khaled El-Enany chính thức công bố khoản hỗ trợ khẩn cấp nhằm bảo vệ di sản văn hóa và duy trì hoạt động giáo dục tại các cộng đồng bị ảnh hưởng với tổng ngân sách huy động khoảng 740.000 USD (tương đương khoảng 19,4 tỷ đồng).

Bộ sách "Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam" góp phần phác thảo một cách hệ thống diện mạo, tiến trình phát triển và những đặc điểm cơ bản của lịch sử văn học Việt Nam trong suốt nhiều thế kỷ.

Ra mắt bộ sách có giá trị về lịch sử văn học Việt Nam

"Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam" là sản phẩm của một quá trình nghiên cứu, phê bình công phu các tác phẩm văn học thành văn và văn học truyền miệng, từ khởi thủy đến nửa đầu thế kỷ XIX; góp phần phác thảo một cách hệ thống diện mạo, tiến trình phát triển và những đặc điểm cơ bản của lịch sử văn học Việt Nam trong nhiều thế kỷ.

Chương trình nghệ thuật "Hào khí Diên Hồng trong kỷ nguyên mới" chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Chương trình nghệ thuật của người cao tuổi với chủ đề "Hào khí Diên Hồng trong kỷ nguyên mới"

Tối 25/1, tại Hà Nội, Hội Người cao tuổi Việt Nam tổ chức Chương trình nghệ thuật chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng với chủ đề “Hào khí Diên Hồng trong kỷ nguyên mới”, và tặng quà người cao tuổi tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước lập thành tích chào mừng Đại hội.

Một tiết mục trong Chương trình nghệ thuật đặc biệt "Ánh sáng niềm tin và khát vọng". (Ảnh: Linh Bảo).

Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV

Tối 25/1, tại khu vực trước Nhà hát thành phố, Ban tổ chức Kỷ niệm các ngày lễ lớn Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Ánh sáng niềm tin và khát vọng” chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930-3/2/2026).