Khe Tre nằm dưới chân dãy Bạch Mã - nơi có lượng mưa lớn nhất cả nước. Đợt mưa vừa rồi, lượng mưa ở đây tiệm cận ngưỡng lịch sử mà thế giới từng ghi nhận. Quanh xã Khe Tre lúc này đầy cảnh núi lở, đất trôi, dòng chảy mới hình thành, có nơi cả quả đồi bị cắt năm, cắt bảy, lộ ra những vết trượt đỏ như máu.
Núi lở, đường chia cắt, nhà dân đổ xuống sông
Sau gần một tuần mưa đặc biệt lớn (25-30/10), Khe Tre tan hoang. Đến trưa 31/10, nước từ các điểm cao vẫn đổ về cuốn theo đất đỏ. Từ đoạn cao tốc La Sơn-Túy Loan qua Khe Tre bị gãy, nhìn ngược lên đỉnh đồi thấy rõ vết đất trượt.
Các tuyến giao thông huyết mạch như đường 14B, cao tốc La Sơn-Túy Loan, đường liên thôn, đường vào vùng sản xuất đều bị đất đá vùi lấp. Ở Km20+900, đoạn qua thôn Xuân Phú, nước lũ cuốn trôi tường chắn taluy âm dài 20m, làm sập nền đường, thu hẹp mặt nhựa, có nguy cơ chia cắt hoàn toàn ba xã vùng Nam Đông cũ. tám chiếc cầu giao thông bị hỏng móng, mố, trong đó cầu như Le No, Đa Phú bị xói lở, hư hỏng nặng.
“Đợt mưa lần này gây sạt lở hầu hết các tuyến đường”, ông Phước nói: “Xã đã huy động máy móc, lực lượng tại chỗ san gạt tạm, rào chắn, cảnh báo giao thông, nhưng nhiều vị trí vẫn chưa thể khắc phục vì khối lượng đất đá quá lớn”.
Theo thống kê, mưa lũ đã làm hư hỏng hàng chục công trình giao thông, thủy lợi, riêng hệ thống thủy lợi Khe Môn bị cuốn trôi, đứt toàn bộ đường ống.
Dọc sông Tả Trạch, sạt lở lan rộng từ 20 đến 40m, có nơi chỉ còn cách nhà dân vài bước chân. Nước lũ khoét sâu từng mảng đất, để lại những vết cắt dựng đứng như vách núi.
Ngôi nhà của ông Nguyễn Lượng ở khu vực Thác Trượt bị cuốn sập hoàn toàn. “Chỉ vài tiếng đồng hồ thôi, đất sau nhà sụt xuống, nước ào tới, tôi chỉ kịp chạy ra ngoài”, ông kể, giọng còn run.
Cạnh đó, nhà ông Trần Văn Viếng sập nửa căn, mái tốc, tường nứt. Các hộ Nguyễn Văn Thủy (Hà An), Dương Sang (Phú Hòa), Phan Quý (Xuân Phú) và Nguyễn Thị Hiệp (Phú Nam) đều hư hại nặng.
Không chỉ nhà cửa, hơn 30ha hoa màu, 100ha rừng trồng bị sạt trượt, gần 2.000 con gia súc, gia cầm bị cuốn trôi.
Hàng chục hộ dân sống trong vùng nguy hiểm
Xã hiện có 63 hộ dân nằm trong vùng nguy cơ sạt lở cao, tập trung ở các thôn Xuân Phú, Phú Nam, Phú Hòa và khu vực đồi Khe Tre. Trong đợt mưa vừa rồi, xã đã chủ động di dời 124 hộ với hơn 400 nhân khẩu, nhiều hộ vẫn chưa thể trở về do nền đất tiếp tục sụt trượt.
Ông Phước nói: “Chúng tôi kiến nghị thành phố sớm đầu tư khu tái định cư tại Hà An-Đa Phú và thôn 1, 2 để bố trí ổn định cho các hộ vùng sạt lở. Giờ nhiều hộ đang sống tạm trong nhà người thân, đất quanh nhà đã bị khoét sâu”.
Ngoài khắc phục tạm thời, xã Khe Tre đề xuất thành phố Huế chỉ đạo kiểm tra, gia cố tuyến đường 14B (cửa ngõ vùng Nam Đông cũ), và đầu tư kè chống sạt lở sông Tả Trạch từ cầu Đa Phú đến cầu Le No để bảo vệ nhà dân, hạ tầng.
Xã cũng kiến nghị Bộ Xây dựng và Ban Quản lý Đường Hồ Chí Minh xem xét điều chỉnh vị trí nút giao cao tốc La Sơn-Túy Loan, vốn thường xuyên sạt lở mái taluy dương, đồng thời đầu tư tuyến cống gom nước từ cao tốc ra sông Tả Trạch để giảm ngập úng cục bộ.
Những vết nứt mới trên sườn đồi, bờ sông lấn dần vào làng là lời cảnh báo về sự mong manh của vùng đất giữa rừng núi. “Khe Tre đang dồn toàn lực khắc phục, nhưng nếu không có sự hỗ trợ kịp thời của thành phố, địa phương rất khó tự xoay xở trước khối lượng thiệt hại lớn như hiện nay”, ông Phước nói.
