Từ e ngại đến tích cực ứng dụng thực tế
Theo Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số Thành phố Hồ Chí Minh Võ Thị Trung Trinh, phong trào được truyền cảm hứng từ phong trào "Bình dân học vụ" do Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động năm 1945. Nếu như 80 năm trước, mục tiêu là biết đọc, biết viết thì ngày nay là biết mở máy tính, điện thoại thông minh, biết vào dịch vụ công trực tuyến, biết giữ an toàn thông tin.
Điểm lại những định hướng, chỉ đạo của Trung ương về phong trào này, bà Võ Thị Trung Trinh cho biết ngày 18/11/2024, Tổng Bí thư Tô Lâm đã yêu cầu phát động, thực hiện phong trào Bình dân học vụ số. Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị có yêu cầu triển khai sâu rộng phong trào "học tập số". Tiếp đó, ngày 26/3/2025, Trung ương phát động phong trào và ra mắt nền tảng Bình dân học vụ số. Đến tháng 10/2025, Thành phố Hồ Chí Minh đã phát động phong trào Bình dân học vụ số trên địa bàn giai đoạn 2025-2026. Theo đó, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh đã ký kết chương trình phối hợp triển khai phong trào "Bình dân học vụ số".
Bà Võ Thị Trung Trinh chia sẻ: Nói một cách giản dị, đó chính là xóa mù số. Mục tiêu của phong trào là giúp mọi người, đặc biệt là những người cao tuổi, người thu nhập thấp, người yếu thế, có kỹ năng số cơ bản để không ai bị bỏ lại phía sau trong kỷ nguyên số.
Để triển khai hiệu quả trên địa bàn thành phố, Trung tâm Chuyển đổi số Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động tổ chức và phối hợp triển khai tuyên truyền cho 51 lớp đào tạo, tập huấn và hội thảo, thu hút hơn 10.000 lượt tham gia, bao gồm cán bộ, công chức, viên chức và nhân dân. Nhiều lớp tập huấn đã được tổ chức tại các phường, xã, khu phố, ấp và doanh nghiệp trên địa bàn thành phố.
Trên thực tế, sau gần 2 tháng triển khai, phong trào đã ghi nhận những tín hiệu hết sức tích cực. Bà Võ Thị Trung Trinh cho biết, nhiều người lớn tuổi trước đây còn e ngại khi sử dụng điện thoại thông minh nay đã biết mở ứng dụng, nộp giấy tờ trực tuyến, tra cứu thông tin cần thiết. Tinh thần tương trợ cũng lan tỏa mạnh mẽ, người biết hướng dẫn người chưa biết, tạo nên một cộng đồng học tập số sôi động.
Đẩy mạnh mô hình Tổ công nghệ số cộng đồng
Mặc dù đã đạt được những kết quả tích cực, tuy nhiên, bà Võ Thị Trung Trinh cũng thẳng thắn nhìn nhận vẫn còn nhiều thách thức. Trong đó có thể kể tới một số khó khăn hiện nay khi vẫn còn một bộ phận người dân lo ngại rủi ro lừa đảo trên mạng nên ít nhiều ngần ngại, cảnh giác với chuyển đổi số.
Bên cạnh đó, bà cũng thừa nhận một số dịch vụ công trực tuyến còn phức tạp, nhất là với người lớn tuổi. Đồng thời, Tổ công nghệ số cộng đồng hoạt động rất tích cực và hiệu quả song chủ yếu hoạt động tự nguyện, thiếu nguồn lực để bảo đảm hoạt động được ổn định cũng như bảo đảm việc lan tỏa phong trào.
Trước thực tế này, để phong trào “Bình dân học vụ số” đạt hiệu quả cao hơn trong thời gian tới, bà Võ Thị Trung Trinh cho rằng cần tăng cường sự phối hợp giữa Trung tâm Chuyển đổi số và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh hơn nữa. Trong đó, Trung tâm Chuyển đổi số sẽ chịu trách nhiệm về kỹ thuật, bao gồm quản lý hạ tầng, vận hành các nền tảng số, xây dựng bộ học liệu phổ cập kỹ năng số và hỗ trợ chuyên môn. Về phía Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh sẽ chịu trách nhiệm hướng dẫn hệ thống Mặt trận Tổ quốc ở các phường, xã, đặc khu phối hợp với chính quyền và các tổ chức chính trị-xã hội tổ chức các lớp học, các buổi hướng dẫn tại cộng đồng về các kỹ năng số cần thiết. Cùng với đó, vận động và hướng dẫn trực tiếp người dân, xây dựng niềm tin và kết nối với các tổ chức đoàn thể về các ứng dụng chính quyền số, xã hội số của thành phố.
Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số thành phố cũng cho rằng, cần nâng cao chất lượng hoạt động của Tổ công nghệ số cộng đồng. Bởi, mô hình Tổ công nghệ số cộng đồng đã và đang phát huy hiệu quả trên thực tế, giúp tri thức số đến tay người dân một cách hiệu quả và có hệ thống.
Bà Võ Thị Trung Trinh cũng nêu kiến nghị cần có nguồn lực để bảo đảm điều kiện cho lực lượng này hoạt động ổn định, lâu dài. Đồng thời, thành phố cần quan tâm tuyên truyền, đào tạo an toàn thông tin một cách thiết thực để mỗi người dân đều nhận biết và có biện pháp phòng ngừa, tránh rơi vào bẫy của kẻ xấu.
Nội dung tuyên truyền đối với phong trào “Bình dân học vụ số” theo bà Võ Thị Trung Trinh cần dễ hiểu, dễ nhớ với nhiều hình thức phù hợp với từng nhóm đối tượng cụ thể, lồng ghép vào các hoạt động tại địa phương để tăng tính lan tỏa. Đồng thời, đồng bộ hạ tầng và quy trình điện tử như đơn giản các thao tác, tích hợp công cụ thông minh hỗ trợ người dân tra cứu thông tin, làm thủ tục hành chính.
