Thành phố Hồ Chí Minh: Nỗ lực xử lý nước thải đô thị

Tình trạng chậm đầu tư, hoàn thành các nhà máy xử lý nước thải, cùng sự thiếu đồng bộ giữa quy hoạch, xây dựng và vận hành hệ thống thu gom nước thải đang đặt ra nhiều thách thức đối với Thành phố Hồ Chí Minh.

 Nhà máy xử lý nước thải Nhiêu Lộc-Thị Nghè (công suất 480.000 m3/ngày), phấn đấu hoàn thành xây dựng và đưa vào vận hành đầu năm 2027, giúp thu gom và xử lý nước thải cho lưu vực Nhiêu Lộc-Thị Nghè (Ảnh: QUÝ HIỀN)
Nhà máy xử lý nước thải Nhiêu Lộc-Thị Nghè (công suất 480.000 m3/ngày), phấn đấu hoàn thành xây dựng và đưa vào vận hành đầu năm 2027, giúp thu gom và xử lý nước thải cho lưu vực Nhiêu Lộc-Thị Nghè (Ảnh: QUÝ HIỀN)

Nước thải chờ nhà máy xử lý

Thành phố Hồ Chí Minh trước sáp nhập đặt mục tiêu đến năm 2025, hình thành mạng lưới 12 nhà máy xử lý nước thải tại 12 lưu vực thoát nước. Nhưng đến thời điểm này chỉ có ba nhà máy đi vào vận hành là Bình Hưng, Bình Hưng Hòa và Tham Lương-Bến Cát, và tổng công suất của ba chỉ đáp ứng khoảng 30% lượng nước thải cần xử lý của thành phố (khoảng 1,6 triệu m3/ngày). Đây là nguyên nhân khiến nhiều tuyến kênh, rạch tiếp tục phải gánh nước thải, dẫn đến ô nhiễm.

Điển hình, Trạm xử lý nước thải Khu tái định cư Vĩnh Lộc B đã hoàn thành xây dựng, lắp đặt thiết bị từ năm 2011 với công suất 3.700 m³/ ngày đêm, nhưng chưa thể khai thác do chưa có hệ thống cống thu gom; lượng nước thải về trạm chỉ khoảng 165 m³/ngày, tương đương 4,46% công suất thiết kế. Trong khi đó, Nhà máy xử lý nước thải Tham Lương-Bến Cát công suất 131.000 m³/ngày đêm, vận hành từ năm 2018, cũng chỉ khai thác được một phần rất nhỏ công suất (khoảng 10% công suất thiết kế) do mạng lưới thu gom chưa hoàn chỉnh.

Hay một nghịch lý khác là tuyến kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè, công trình mà thành phố mất gần 10 năm để cải tạo, nhưng nay đang đối mặt tình trạng tái ô nhiễm. Nguyên nhân là do Nhà máy xử lý nước thải Nhiêu Lộc-Thị Nghè giai đoạn 2 chưa xây xong, nên nước thải qua đến trạm bơm chỉ được lược bớt rác và bơm ra sông Sài Gòn để pha loãng ô nhiễm.

Đại diện Sở Xây dựng cho biết: Mặc dù đã có hệ thống thu gom hoàn thiện bao gồm gần 8km cống bao, cống nhánh, 48 giếng tách dòng nước mưa và nước thải sinh hoạt, nhưng lưu vực kênh Tân Hóa-Lò Gốm lại không có nhà máy xử lý. Vì vậy, nước thải thu gom từ hàng trăm nghìn hộ dân, các cơ sở sản xuất, lại xả thẳng ra kênh Tân Hóa-Lò Gốm.

Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Kinh tế Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh nhìn nhận: Những hạn chế này cho thấy nghịch lý: Một bên là nhà máy xử lý được đầu tư với công suất lớn, một bên là hàng triệu mét khối nước thải sinh hoạt vẫn chưa được thu gom. Nếu hai “mắt xích” này không được kết nối thì nguồn lực dành cho xử lý nước thải khó phát huy đầy đủ hiệu quả, nước thải vẫn tiếp tục chảy vào kênh, rạch và sông.

Cũng theo ông Thuận, kết quả quan trắc mới nhất vừa được Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phê duyệt, chỉ số chất lượng nước (WQI) tại các kênh, rạch đổ vào sông Sài Gòn chỉ đạt từ 25 đến 84, tức đã ở mức xấu; hàm lượng Amoni vượt quy chuẩn tới 87,8 lần, COD vượt 12,3 lần. Đây là dấu hiệu cho thấy nhiều tuyến kênh, rạch nội đô đang trở thành nơi tiếp nhận lượng lớn nước thải chưa được xử lý triệt để.

Sớm đưa nhà máy mới vào vận hành

Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 thu gom nước thải đô thị đạt từ 80% trở lên. Tuy nhiên, đến nay, tỷ lệ thu gom nước thải toàn Thành phố Hồ Chí Minh mới đạt khoảng 52%, trong khi tỷ lệ nước thải được xử lý đạt quy chuẩn chỉ khoảng 19,5%. Sở Xây dựng cho biết, từ nay đến năm 2030, thành phố cần đầu tư xây dựng 14 nhà máy xử lý nước thải, gồm cả ở khu vực Bà Rịa-Vũng Tàu và Bình Dương. Trong đó, hai nhà máy dự kiến vận hành năm 2027 là Nhà máy xử lý nước thải Nhiêu Lộc-Thị Nghè (công suất 480.000 m³/ngày) và Dự án Cải thiện môi trường nước tỉnh Bình Dương (công suất 60.000 m³/ngày); các nhà máy còn lại đều mới ở giai đoạn lập dự án, tổ chức đầu tư.

Ông Võ Đình Dũng, Phó Trưởng ban 5, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, với việc hoàn thành nhà máy xử lý nước thải Nhiêu Lộc-Thị Nghè, thành phố sẽ nâng công suất xử lý nước thải sinh hoạt đô thị lên hơn 1,1 triệu m3/ ngày đêm, tương đương xử lý khoảng 70% lượng nước thải ra hằng ngày. Vì vậy, dự án này có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với môi trường sống của người dân thành phố.

Trước yêu cầu cấp bách về xử lý nước thải đô thị, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu các sở, ngành chức năng tập trung đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành và đưa vào khai thác các dự án xây dựng nhà máy xử lý nước thải; ưu tiên đầu tư hệ thống thu gom tại các lưu vực đã có nhà máy, nhưng chưa khai thác hết công suất và các lưu vực dự kiến hoàn thành nhà máy trong giai đoạn 2026-2030. Việc đầu tư phải bảo đảm tính đồng bộ giữa cống thu gom, cống bao, trạm bơm, tuyến chuyển tải, hố ga và các điểm đấu nối, qua đó nâng cao hiệu quả thu gom, xử lý nước thải trên toàn hệ thống.

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Lê Ngọc Linh cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở công suất các nhà máy xử lý mà còn ở sự thiếu đồng bộ của cả hệ thống, từ mạng lưới thu gom, nhà máy xử lý đến các công trình hạ tầng liên quan.

Thời gian tới, thành phố sẽ chuyển từ cách đầu tư theo từng dự án sang tổ chức đầu tư đồng bộ hệ thống thu gom và xử lý nước thải theo từng khu vực, hướng tới giải quyết căn cơ tình trạng nước thải đô thị. Đẩy nhanh việc mở rộng mạng lưới thu gom thông qua đầu tư hệ thống thoát nước, thu gom nước thải tại khoảng 8.800 tuyến đường, hẻm được mở rộng, sẽ góp phần thực hiện mục tiêu thu gom 80% nước thải đô thị vào năm 2030.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 4/10/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ chuyển lạnh từ đêm mai

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 4/10/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ chuyển lạnh từ đêm mai

Không khí lạnh đang tiếp tục di chuyển xuống phía Nam, dự báo từ chiều tối và đêm mai bắt đầu ảnh hưởng đến Đông Bắc Bộ rồi lan sang các khu vực khác ở Bắc Bộ. Trước đó, trong đêm nay, Bắc Bộ vẫn duy trì mưa, dông; Trung Bộ có mưa vài nơi, còn Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục giảm mưa.

Bàn giao ngôi nhà có khả năng chống chịu thiên tai cho bà Hoàng Thị Liên ở xã Đồng Hỷ, Thái Nguyên. (Ảnh: UNDP)

Nâng cao khả năng chống chịu cho cộng đồng sau thiên tai

Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai và Đại diện Đại sứ quán Australia tại Việt Nam, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) vừa có chuyến công tác tại Thái Nguyên nhằm đánh giá kết quả phục hồi và tăng cường khả năng chống chịu của các cộng đồng bị ảnh hưởng bởi thiên tai.

Người dân huyện Thuận Nam (Ninh Thuận cũ) trên đồng ruộng khô cằn bỏ hoang do ảnh hưởng của hạn hán kéo dài. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Ứng phó tác động của El Nino

Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, theo dự báo, trạng thái El Nino tiếp tục duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh, đặc biệt, từ tháng 10 đến tháng 12, đạt xác suất cao nhất lên đến 95%.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/10/2026: Bắc Bộ nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/10/2026: Bắc Bộ nắng nóng

Hôm nay, Bắc Bộ duy trì nắng nóng diện rộng với nhiệt độ cao, chiều tối và đêm có mưa rào, dông. Khu vực Trung Bộ từ Thanh Hóa đến Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến ngày nắng, có nơi nắng nóng, chiều tối chuyển mưa dông cục bộ. Trong khi đó, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục hình thái mưa rào, dông về chiều tối.

Ảnh chụp chiều 1/10, cá mòi chết dạt vào bờ biển xã Đông Trạch, tỉnh Quảng Trị. (Nguồn: MP)

Quảng Trị: Khoảng 40kg cá mòi chết dạt vào bờ biển xã Đông Trạch

Ngày 2/10, thông tin từ Ủy ban nhân dân xã Đông Trạch, tỉnh Quảng Trị biết, địa phương vừa xuất hiện tình trạng cá biển, phần lớn là cá mòi chết dạt vào bờ biển bốc mùi hôi. Người dân tiến hành thu gom và chôn lấp toàn bộ khoảng 40kg cá để không ảnh hưởng đến môi trường. Nguyên nhân cá chết đang được làm rõ.

Lực lượng chức năng tái thả các cá thể rùa về môi trường tự nhiên. (Ảnh: PHÚC THẮNG)

Lan tỏa thông điệp bảo tồn đa dạng sinh học từ việc tái thả 31 cá thể động vật rừng nguy cấp về tự nhiên

Ngày 1/10, tại tiểu khu 414 thuộc lâm phần Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, Trung tâm Cứu hộ, Bảo tồn và Phát triển Sinh vật (Ban Quản lý Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, tỉnh Gia Lai) phối hợp các cơ quan chức năng tổ chức tái thả 31 cá thể động vật rừng quý hiếm về môi trường tự nhiên sau thời gian cứu hộ, chăm sóc và phục hồi sức khỏe.

Vườn sầu riêng sử dụng cân đối phân bón vô cơ và hữu cơ của ông Trần Quang Tá, xã Ea Knuếc (Đắk Lắk).

Tái sử dụng tầng đất mặt

Tầng đất mặt được hình thành qua quá trình canh tác, cải tạo đất, bồi đắp tự nhiên rất nhiều năm, với các hạt không quá to, cũng không quá nhỏ, độ kết dính vừa phải, lưu giữ nước, chất dinh dưỡng, phù hợp cho cây trồng.

Công ty Trách nhiệm hữu hạn quốc tế Unilever Việt Nam trao tặng tỉnh Thái Nguyên 86.300 cây giống lâm nghiệp sáng 30/9.

Trao tặng 86.300 cây giống lâm nghiệp cho tỉnh Thái Nguyên

Ngày 30/9, tại Trung đoàn 832, xã Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm phối hợp Công ty Trách nhiệm hữu hạn quốc tế Unilever Việt Nam và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên tổ chức Lễ trao tặng cây giống lâm nghiệp thuộc Chương trình “Gieo triệu mầm xanh, phủ vạn cánh rừng” giai đoạn 2026-2030.

Với người dân, mỗi chuyến đi qua tuyến đường là một lần phải căng mắt quan sát, lựa từng khoảng mặt đường còn bằng phẳng để tránh hiểm họa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Sớm sửa chữa tuyến đường Đá Voi-Nông Phố xuống cấp

Mặt đường nhểu ổ gà, bong tróc, đá dăm trồi lên; mỗi khi mưa lớn, nước đọng, lề đường bị xói lở khiến việc đi lại của người dân trên tuyến Đá Voi-Nông Phố, phường Ba Ngòi, tỉnh Khánh Hòa thêm nhọc nhằn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Trong khi đó, nguồn lực đầu tư để sửa chữa là bài toán chưa có lời giải.

Dùng flycam kiểm tra an toàn hệ thống đê. (Ảnh Tiến Đạt)

Bảo đảm an toàn tuyệt đối hệ thống đê điều trước thiên tai cực đoan

Đê điều không chỉ là công trình ngăn lũ mà còn là "lá chắn" bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân và thành quả phát triển kinh tế-xã hội. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, công tác quản lý đê điều cần chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa, dựa trên khoa học, công nghệ và dữ liệu.