Thành công của Việt Nam và Trung Quốc thể hiện tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa

Trên đây là nhận định của bà Phan Kim Nga, Giáo sư Học viện Khoa học xã hội Trung Quốc, nghiên cứu viên Viện nghiên cứu Chủ nghĩa Mác thuộc Học viện Khoa học xã hội Trung Quốc, Giám đốc danh dự Trung tâm nghiên cứu Việt Nam thuộc Học viện Khoa học xã hội Quảng Tây trong bài viết “Thành công của hai nước Trung Quốc-Việt Nam là minh chứng cho tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa” đăng trên Tạp chí Nghiên cứu Đông Nam Á số 1/2026.

Theo bài viết, Việt Nam và Trung Quốc là những quốc gia có tầm ảnh hưởng trong năm nước xã hội chủ nghĩa hiện nay. Khi các nước xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ vào thập niên 90 của thế kỷ XX, phong trào chủ nghĩa xã hội trên thế giới rơi vào khủng hoảng, Việt Nam và Trung Quốc vẫn kiên định với chủ nghĩa Mác, kiên định với con đường chủ nghĩa xã hội.

Sau 40 năm Đổi mới và mở cửa cải cách, Việt Nam và Trung Quốc đã giành được những thành tựu to lớn, điều này cho thấy tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa, cũng như sức sống thời đại của chủ nghĩa Mác.

Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là sự kết hợp giữa ưu thế của chủ nghĩa xã hội với ưu điểm của kinh tế thị trường

Theo Giáo sư Phan Kim Nga, một đặc điểm quan trọng của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam chính là sự phát triển thống nhất giữa kinh tế và xã hội. Mỗi một chính sách kinh tế đều phải xoay quanh mục tiêu phát triển xã hội và mỗi một chính sách xã hội đều nhằm tạo động lực phát triển kinh tế, để bảo đảm kinh tế-xã hội phát triển lành mạnh, bền vững.

Tháng 5/2025, Việt Nam ban hành Nghị quyết số 68, khẳng định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc dân, nhằm huy động mọi nguồn lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Sau 40 năm Đổi mới, kinh tế Việt Nam luôn duy trì đà tăng trưởng nhanh, đồng thời trở thành nền kinh tế lớn thứ tư ở Đông Nam Á và là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ở khu vực.

Tốc độ tăng trưởng GDP năm 2025 của Việt Nam hơn 8%, trung bình giai đoạn 2011-2025 đạt 6,3%; quy mô nền kinh tế từ 346 tỷ USD năm 2020 tăng lên 510 tỷ USD năm 2025, vươn lên vị trí thứ 32 trên thế giới; GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.000 USD, từ một nước nghèo, lạc hậu với mức GDP bình quân đầu người thời kỳ đầu Đổi mới năm 1986 chưa tới 100 USD đã trở thành nước có mức thu nhập trung bình cao. Việt Nam trở thành điểm sáng trong tăng trưởng kinh tế toàn cầu, đặc biệt là thu hút đầu tư nước ngoài, phát triển nền kinh tế mở.

Trong khi đó ở Trung Quốc, theo Giáo sư Phan Kim Nga, kể từ khi cải cách mở cửa, nước này liên tục thúc đẩy cải cách kinh tế, đánh thức tiềm năng phát triển, không ngừng hoàn thiện và phát triển chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc.

Từ góc độ cải cách kinh tế, Trung Quốc đã dỡ bỏ sự trói buộc của kinh tế kế hoạch, từng bước xây dựng và hoàn thiện kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa. Cùng với việc đẩy mạnh cải cách doanh nghiệp nhà nước, Trung Quốc cũng khuyến khích, hỗ trợ, định hướng các thành phần kinh tế ngoài nhà nước phát triển.

Kinh tế tư nhân đóng góp 50% thuế, 60% GDP, 70% thành quả đổi mới sáng tạo khoa học-công nghệ, 80% việc làm ở khu vực thành thị và 90% tổng số doanh nghiệp, qua đó trở thành lực lượng quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam và kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa ở Trung Quốc chính là sự kết hợp giữa ưu thế của chủ nghĩa xã hội với ưu điểm của kinh tế thị trường.

Giáo sư Phan Kim Nga

Giáo sư Phan Kim Nga nhận định, thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam và kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa ở Trung Quốc chính là sự kết hợp giữa ưu thế của chủ nghĩa xã hội với ưu điểm của kinh tế thị trường. Nhà nước khắc phục được những nhược điểm của kinh tế thị trường thông qua các biện pháp kiểm soát vĩ mô, bảo đảm nền kinh tế vận hành và phát triển ổn định, bền vững.

Chủ nghĩa xã hội luôn đặt lợi ích của người dân lên trên hết

Theo bài viết, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả nổi bật trong các lĩnh vực an sinh xã hội, giáo dục và y tế. Tỷ lệ nghèo đa chiều giảm từ mức 4,4% năm 2021 xuống còn 1,3% vào năm 2025. Việt Nam đẩy nhanh triển khai các dự án đầu tư, xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội, thành lập quỹ nhà ở quốc gia; số người được hưởng trợ cấp xã hội tăng lên, đạt 3,5 triệu người vào năm 2025, trong đó người cao tuổi chiếm 55%.

Việt Nam đẩy mạnh phát triển giáo dục, nâng cao trình độ dân trí. Năm 2025, tỷ lệ biết chữ của người dân Việt Nam là hơn 95%, thuộc TOP đầu thế giới. Từ tháng 9/2025, Việt Nam thực hiện chính sách miễn toàn bộ học phí từ cấp mẫu giáo đến cấp trung học phổ thông.

Việt Nam cũng thực hiện chính sách bảo hiểm y tế toàn dân, hoàn thiện hệ thống y tế, nâng cao sức khỏe cho người dân. Hệ thống y tế và bảo hiểm y tế cho người dân có bước phát triển tích cực, chất lượng được nâng cao qua từng năm. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế tăng từ 90,9% năm 2020 lên 95,2% năm 2025. Tuổi thọ bình quân và chỉ số sức khỏe của người dân được nâng lên, tuổi thọ bình quân năm 2025 là 74,8 tuổi, đây là mức tương đối cao trên thế giới.

Theo Giáo sư Phan Kim Nga, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam được xác định là cột mốc khởi đầu của kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, với mục tiêu trong 5 năm tới là chỉ số phát triển con người (HDI) đạt khoảng 0,78; tuổi thọ bình quân là 75,5 tuổi; tỷ trọng lao động nông nghiệp trong tổng lao động xã hội dưới 20%; tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ đạt từ 35 đến 40%; tỷ lệ hộ nghèo mỗi năm giảm 1 đến 1,5% và đến giữa thế kỷ này Việt Nam sẽ trở thành nước phát triển có mức thu nhập cao, nhằm thực hiện mong ước của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Việt Nam sánh vai cùng với các cường quốc năm châu”.

Trong khi đó, Trung Quốc coi mặt trận thoát nghèo là nhiệm vụ ưu tiên trong việc xây dựng thịnh vượng chung cho người dân. Thông qua hàng loạt các chính sách hỗ trợ cho ngành nghề, giáo dục, chăm sóc sức khỏe để hình thành nền tảng thịnh vượng chung.

Theo Sách trắng Thực tiễn của Trung Quốc trong giảm nghèo cho người dân, Trung Quốc đã đầu tư hơn 4.000 tỷ nhân dân tệ cho công tác thoát nghèo, giúp gần 100 triệu người dân nông thôn thoát nghèo. Về y tế và giáo dục, Trung Quốc cũng đạt được nhiều kết quả tích cực. Năm 2024, tỷ lệ tham gia bảo hiểm y tế đạt 95%, tuổi thọ trung bình của người dân là 79 tuổi. Tỷ lệ nhập học ở cấp mẫu giáo đạt 92%; tiểu học, trung học cơ sở đạt 95%; trung học phổ thông đạt 92%; cao đẳng, đại học đạt 60,8%.

Chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam và Trung Quốc luôn đặt lợi ích của người dân lên trên hết, tập trung giải quyết các vấn đề dân sinh quan trọng, phân phối hiệu quả các nguồn lực, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, tăng phúc lợi xã hội, để bảo đảm con người toàn diện.

Giáo sư Phan Kim Nga

Thực tiễn đã chứng minh, chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam và Trung Quốc luôn đặt lợi ích của người dân lên trên hết, tập trung giải quyết các vấn đề dân sinh quan trọng, phân phối hiệu quả các nguồn lực, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, tăng phúc lợi xã hội, để bảo đảm con người toàn diện.

Cuối bài, Giáo sư Phan Kim Nga kết luận, trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam và Trung Quốc, hai Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Cộng sản Trung Quốc luôn kiên định nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác và nguyên tắc của chủ nghĩa xã hội khoa học, thể hiện đầy đủ tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa và giành được nhiều thành tựu to lớn.