“Văn hóa dẫn đường” - Động lực phát triển bền vững tại EVNNPC

Ngày 7/1/2026, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam - một văn kiện chiến lược quan trọng, đánh dấu bước chuyển tư duy: văn hóa không chỉ là “nền tảng tinh thần của xã hội” mà còn là nguồn lực nội sinh, động lực to lớn, trụ cột và hệ điều tiết cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 25/2, Tổng Bí thư Tô Lâm cũng nhấn mạnh thông điệp định hướng lâu dài: nếu kinh tế quyết định khả năng “đi nhanh”, thì văn hóa quyết định khả năng “đi xa”.

Trong bối cảnh ấy, việc đưa Nghị quyết 80 vào đời sống không chỉ là nhiệm vụ của ngành văn hóa mà là trách nhiệm chung của toàn hệ thống chính trị, bao gồm cả các doanh nghiệp nhà nước lớn như Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) - đơn vị quản lý, vận hành lưới điện tại 17 tỉnh, thành phố phía Bắc. Với Tổng công ty Điện lực miền Bắc, bài toán “văn hóa dẫn đường” mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc.

Văn hóa trở thành “kỷ luật mềm”

Trong nhiều năm, Tổng công ty Điện lực miền Bắc thường được đánh giá cao qua các chỉ số kỹ thuật: sản lượng điện thương phẩm, tỷ lệ tổn thất, độ tin cậy cung cấp (SAIDI, SAIFI), tốc độ tăng trưởng phụ tải. Tuy nhiên, đằng sau những con số ấy là hệ giá trị vận hành âm thầm: kỷ luật sắt, tinh thần trách nhiệm cao, văn hóa an toàn lao động, thái độ phục vụ khách hàng và cộng đồng.

Nghị quyết 80-NQ/TW khẳng định rõ, phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng nhất của sự phát triển - một trong 5 quan điểm chỉ đạo cốt lõi. Chất lượng tăng trưởng không chỉ đo bằng sản lượng mà còn bằng chất lượng quản trị, môi trường làm việc và mức độ phục vụ xã hội.

Chia sẻ về điều này, ông Nguyễn Đức Thiện, Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Bắc cho biết: “Với doanh nghiệp hạ tầng như Tổng công ty Điện lực miền Bắc, văn hóa không phải khẩu hiệu hay hoạt động bề nổi. Văn hóa chính là kỷ luật vận hành, chuẩn mực an toàn, thái độ phục vụ và sự minh bạch quản trị. Không có nền tảng văn hóa vững chắc, dù đầu tư bao nhiêu vốn hay công nghệ cũng khó bảo đảm phát triển bền vững. Vì vậy, chúng tôi xác định văn hóa phải trở thành “kỷ luật mềm” điều chỉnh mọi hành vi trong tổ chức”.

Ông Thiện nhấn mạnh, Nghị quyết 80 yêu cầu nhìn nhận văn hóa theo hướng động, mở và sáng tạo - điều này hoàn toàn tương thích với chuyển đổi số mà EVNNPC đang đẩy mạnh: từ quản lý thủ công sang điều khiển xa, từ giao dịch trực tiếp sang dịch vụ điện trực tuyến cấp độ 4, từ mô hình “xin-cho” sang mô hình phục vụ chuyên nghiệp.

“Giai đoạn 2026-2030, chúng tôi triển khai “Hành trình văn hóa EVNNPC” nhằm biến các chuẩn mực văn hóa-kỷ luật, an toàn, minh bạch - thành thói quen nghề nghiệp của từng cán bộ, công nhân viên. Khi văn hóa thấm vào quy trình vận hành, mọi cải cách kỹ thuật và chuyển đổi số mới thực sự bền vững”, ông Thiện khẳng định.

Một điểm đột phá của Nghị quyết 80 là nhấn mạnh xây dựng thể chế văn hóa đồng bộ, minh bạch, kiến tạo môi trường sáng tạo thay vì nặng kiểm soát hành chính. Tinh thần này soi chiếu rõ nét vào quản trị nội bộ doanh nghiệp nhà nước.

Tổng công ty Điện lực miền Bắc đã có những thay đổi đáng kể qua tái cấu trúc và chuyển đổi số: phân cấp mạnh cho các công ty điện lực thành viên, chuẩn hóa quy trình, số hóa hồ sơ, công khai minh bạch chỉ tiêu đánh giá.

Ông Thiện cho biết, “muốn thực hiện tinh thần Nghị quyết 80, trước hết phải xây dựng văn hóa trong bộ máy lãnh đạo. Người đứng đầu phải là hình mẫu về trách nhiệm và liêm chính. Mọi chỉ tiêu quản trị đều lượng hóa bằng KPI, công khai trên hệ thống số, gắn trực tiếp với đánh giá cán bộ và thi đua”.

Hiện nay, hệ thống tiêu chí đánh giá văn hóa doanh nghiệp đã tích hợp với năng suất lao động và hiệu quả chuyển đổi số, giám sát qua phần mềm CMS - giúp giảm yếu tố cảm tính, nâng cao trách nhiệm giải trình.

“Văn hóa lãnh đạo là mũi nhọn của chuyển đổi. Khi lãnh đạo dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và minh bạch, tổ chức mới vận hành hiệu quả và tạo dựng niềm tin bền vững”, ông Thiện nhấn mạnh.

Nghị quyết 80 cũng đặt trọng tâm xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới - yêu nước, bản lĩnh, trí tuệ, tự chủ, tự cường, đạo đức, sáng tạo. Với Tổng công ty Điện lực miền Bắc, hệ giá trị ấy được cụ thể hóa thành bộ quy tắc ứng xử và chuẩn mực nghề nghiệp.

Ở một doanh nghiệp có hàng vạn lao động, phân tán trên địa bàn rộng lớn từ đồng bằng đến miền núi, hải đảo, việc duy trì sự thống nhất về văn hóa không đơn giản. Những ca trực giữa bão lũ ở Quảng Ninh, những chuyến leo núi sửa đường dây ở Tuyên Quang, hay những ca trực Tết ở vùng cao Lào Cai… không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà còn là câu chuyện về bản lĩnh và trách nhiệm.

Theo lãnh đạo Tổng công ty Điện lực miền Bắc, doanh nghiệp đang rà soát, cập nhật bộ quy tắc văn hóa theo hướng: Đề cao kỷ luật và an toàn lao động như giá trị cốt lõi; Xây dựng văn hóa ứng xử văn minh, chuyên nghiệp với khách hàng; Khuyến khích sáng kiến, cải tiến kỹ thuật; Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, chống tiêu cực.

“Chúng tôi coi mỗi công nhân điện lực là một “đại sứ văn hóa” của ngành điện tại địa phương. Họ không chỉ sửa chữa đường dây, mà còn đại diện cho hình ảnh doanh nghiệp, cho niềm tin của người dân. Vì vậy văn hóa phục vụ và văn hóa an toàn phải được xây dựng từ từng tổ đội, từng ca trực trên lưới điện”, ông Thiện nhấn mạnh.

Văn hóa số - nền tảng cho cạnh tranh trong kỷ nguyên mới

Bước vào kỷ nguyên chuyển đổi số, Nghị quyết 80 yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số để tạo động lực bứt phá cho văn hóa. Với Tổng công ty Điện lực miền Bắc, điều này thể hiện ở việc xây dựng “văn hóa số” như: thói quen làm việc trên môi trường điện tử, sử dụng dữ liệu làm căn cứ ra quyết định, minh bạch thông tin, và đề cao trách nhiệm giải trình.

Hiện nay, phần lớn dịch vụ điện của Tổng công ty Điện lực miền Bắc đã được cung cấp trực tuyến. Trung tâm điều khiển xa cho phép giám sát lưới điện 24/7, giảm sự phụ thuộc vào thao tác thủ công. Ứng dụng chăm sóc khách hàng giúp người dân theo dõi điện năng tiêu thụ, thanh toán không dùng tiền mặt.

Ông Thiện khẳng định, “chuyển đổi số không chỉ là đầu tư công nghệ. Điều quan trọng hơn là thay đổi tư duy và hình thành văn hóa số. Mỗi cán bộ phải quen với việc làm việc trên nền tảng dữ liệu, công khai thông tin và chịu trách nhiệm giải trình trước khách hàng. Khi văn hóa số hình thành, công nghệ mới thực sự trở thành động lực nâng cao chất lượng dịch vụ”.

EVNNPC đặt mục tiêu duy trì 100% dịch vụ điện trực tuyến cấp độ 4, tiếp tục nâng tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt và ứng dụng AI, Big Data trong quản lý vận hành lưới điện nhằm nâng cao độ tin cậy cung cấp điện và trải nghiệm khách hàng.

Nghị quyết 80 đặt mục tiêu ngành công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 7% GDP vào năm 2030 và 9% vào năm 2045, coi đây là trụ cột phát triển bền vững. Để đạt mục tiêu này, hạ tầng - đặc biệt là hạ tầng điện - đóng vai trò nền tảng.

Các khu sáng tạo, trung tâm biểu diễn nghệ thuật, tổ hợp văn hóa-giải trí, phim trường, studio số… đều cần nguồn điện ổn định, chất lượng cao. Ở nhiều địa phương phía Bắc, Tổng công ty Điện lực miền Bắc đã đầu tư nâng cấp lưới điện phục vụ khu du lịch, khu di sản, lễ hội truyền thống, góp phần bảo đảm hoạt động văn hóa-du lịch diễn ra an toàn.

“Chúng tôi xác định, bảo đảm điện cho các sự kiện văn hóa lớn không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật, mà còn là trách nhiệm chính trị. Dòng điện phải đi trước một bước để tạo nền tảng cho các hoạt động văn hóa, du lịch và sáng tạo phát triển”, ông Thiện chia sẻ.

Nghị quyết 80 thống nhất chọn ngày 24/11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam” và là ngày nghỉ hưởng nguyên lương - thể hiện sự tôn vinh giá trị văn hóa. Với doanh nghiệp như Tổng công ty Điện lực miền Bắc, đây không chỉ là ngày kỷ niệm, mà là dịp để tự soi lại môi trường làm việc.

Theo kế hoạch, Tổng công ty Điện lực miền Bắc dự kiến tổ chức các hoạt động nội bộ: tọa đàm về văn hóa doanh nghiệp, tôn vinh điển hình tiên tiến, phát động phong trào sáng kiến cải tiến kỹ thuật gắn với giá trị “trách nhiệm-minh bạch-sáng tạo”.

“Chúng tôi muốn biến Ngày Văn hóa Việt Nam thành dịp nhìn lại chất lượng văn hóa doanh nghiệp: môi trường làm việc đã đủ an toàn chưa, quan hệ đồng nghiệp có văn minh chưa, mức độ hài lòng của khách hàng đã cải thiện đến đâu”, ông Thiện nói.

Nghị quyết 80 nhấn mạnh xây dựng văn hóa trong hệ thống chính trị, coi đây là gốc của niềm tin xã hội. Với doanh nghiệp nhà nước, điều này càng có ý nghĩa đặc biệt.

Tổng công ty Điện lực miền Bắc đang triển khai nhiều giải pháp tăng cường minh bạch tài chính, công khai đấu thầu, phòng chống tham nhũng, lãng phí. Việc số hóa quy trình mua sắm, giám sát nội bộ, kiểm toán độc lập…là những bước đi cụ thể.

“Niềm tin của người dân và doanh nghiệp đối với ngành điện không chỉ đến từ việc có điện liên tục, mà còn từ sự minh bạch, công bằng trong quản trị. Văn hóa liêm chính phải được đặt ngang hàng với hiệu quả kinh doanh”, lãnh đạo EVNNPC khẳng định.

Nghị quyết 80-NQ/TW chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi từng bộ, ngành, địa phương, đơn vị cụ thể hóa bằng chương trình hành động rõ ràng, có phân công trách nhiệm và giám sát chặt chẽ.

Với Tổng công ty Điện lực miền Bắc, chương trình hành động tập trung 5 nhóm nhiệm vụ chính: Hoàn thiện bộ giá trị cốt lõi và quy tắc ứng xử; Nâng cao nguồn nhân lực với kỹ năng mềm và đạo đức nghề nghiệp; Đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng văn hóa dữ liệu; Tăng cường minh bạch, phòng chống tiêu cực; Đồng hành phát triển văn hóa-du lịch địa phương.

Câu chuyện về Tổng công ty Điện lực miền Bắc minh chứng, phát triển văn hóa không phải khái niệm trừu tượng. Văn hóa hiện diện trong từng quy trình vận hành, từng quyết định quản trị, từng hành vi của người lao động. Nếu kinh tế giúp doanh nghiệp “đi nhanh” bằng tăng trưởng sản lượng, thì văn hóa giúp “đi xa” bằng niềm tin, bản lĩnh và uy tín xã hội.

Trong kỷ nguyên cạnh tranh khốc liệt, nơi trách nhiệm xã hội và uy tín ngày càng quan trọng, văn hóa chính là lợi thế bền vững. Thực hiện Nghị quyết 80, EVNNPC không chỉ bảo đảm “có điện” mà còn góp phần thắp sáng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc - hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh vào năm 2030 và tầm nhìn 2045.