Mùa du lịch Thái Nguyên năm 2026 với chủ đề Bản giao hưởng “Hồ trên núi- Trà trong mây” mở ra cơ hội để du lịch cộng đồng ở địa phương phát triển.
Thái Nguyên được biết đến với hồ Núi Cốc với chuyện tình huyền thoại chàng Cốc- nàng Công; hồ Ba Bể - hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất nước ta, vườn di sản ASEAN, di tích danh thắng quốc gia đặc biệt, được UNESCO công nhận là khu Ramsar (vùng đất ngập nước) thứ ba của Việt Nam; Thái Nguyên được mệnh danh là “Đệ nhất danh trà” với những vùng chè thoai thoải xanh bát ngát; nhiều dân tộc sinh sống với những nét văn hóa truyền thống.
Hình ảnh hồ nước giữa đại ngàn, những đồi chè xanh ngát cùng bản sắc văn hóa đặc trưng chính là bản giao hưởng “Hồ trên núi-Trà trong mây” riêng có của vùng đất Thái Nguyên. Trong đó, có sự hấp dẫn của du lịch cộng đồng tỉnh Thái Nguyên.
Nằm ở ven đô thị Thái Nguyên, từng được Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc bình chọn là làng du lịch tốt nhất thế giới, nằm ở vùng nông thôn yên bình, dưới những tán cây xanh là những ngôi nhà sàn truyền thống, nếp sinh hoạt cộng đồng gần như tự cung- tự cấp, nét văn hóa đặc sắc của con người mộc mạc, chất phác không bị tác động bởi cơ chế thị trường, trong không gian “sống chậm”, mỗi năm Làng Du lịch Thái Hải ở xã Tân Cương đón hàng vạn du khách đến trải nghiệm, có những thời điểm phải hạn chế đón tiếp khách du lịch nhằm bảo vệ hạ tầng, bảo tồn cảnh quan thiên nhiên, văn hóa cộng đồng để phát triển bền vững.
Những năm gần đây, người dân vùng chè đặc sản Tân Cương đã từng bước phát huy du lịch trải nghiệm vùng chè gắn với thưởng trà và quảng bá, giới thiệu sản phẩm. Đơn cử như, vào dịp cuối tuần, lễ, Tết, Hợp tác xã Chè Hảo Đạt đón tiếp nhiều đoàn du khách trải nghiệm quy trình chăm sóc, thu hái, chế biến, đóng gói, tiêu thụ, bố trí không gian truyền thống phục vụ du khách thưởng trà. Qua đó, mang lại những trải nghiệm thú vị về cảnh quan vùng chè, nghề chè, cuộc sống người làm chè, quảng bá các sản phẩm chè đạt tiêu chuẩn OCOP 4 sao, 5 sao, chè đinh được nhiều người biết đến, tiêu thụ mạnh.
Không gian được thiết kế bài bản, đẹp mắt bởi trưng bày tranh đá quý, đá phong thủy, trang sức, cây cảnh đẳng cấp, hồ cá Coi hài hòa, trung tâm mua sắm, trang trại sản xuất nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn, tạo ra sản phẩm xanh, thực phẩm sạch, ẩm thực phong phú, được Hiệp hội Du lịch Việt Nam vinh danh “Điểm du lịch sinh thái tiêu biểu” và “Điểm du lịch đạt nhãn xanh”, từ lâu Trung tâm Thương mại và Du lịch Dũng Tân ở phường Sông Công được nhiều người biết đến, hằng năm có hàng vạn du khách trải nghiệm, giải quyết nhiều việc làm, thu nhập cho người dân địa phương.
Phong cảnh hồ Ba Bể kỳ vĩ, hồ nước trong xanh, rừng trên núi đá xanh ngát, khí hậu mát mẻ, trong lành, các bản Pác Ngòi, Cốc Tộc…bên hồ của đồng bào dân tộc Tày mộc mạc, chân tình, mến khách và văn hóa truyền thống đặc sắc bởi trang phục, nếp ăn nét ở, điệu sli mượt mà, uyển chuyển, đàn tính thánh thót, ẩm thực đặc trưng, cơ sở lưu trú khang trang mang lại trải nghiệm thú vị về thiên nhiên, cảnh sắc, con người và sống chậm tại vùng hồ.
Văn hóa bản địa, kiến trúc truyền thống trên địa bàn đang có tiềm năng để phát triển du lịch cộng đồng. Đơn cử như thôn Khuân Bang, xã Chợ Mới có gần 60 hộ gia đình, chủ yếu là đồng bào dân tộc Tày đã biết phát huy bản sắc văn hóa, lưu giữ nhà sàn truyền thống, cảnh quan, tổ chức điểm du lịch cộng đồng. Địa phương triển khai nghiên cứu xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với văn hóa đồng bào Tày, ẩm thực, trải nghiệm đời sống bản địa và không gian sinh thái tự nhiên.
Các thôn Nà Bay, Nà Hồng, xã Đồng Phúc có khí hậu mát mẻ quanh năm, nhiều đồi chè cổ thụ nằm ở độ cao lớn, thường xuyên mây phủ tạo nên cảnh quan đặc trưng hiếm có; làm men lá, nấu rượu thủ công được lưu truyền qua nhiều đời.
Trao đổi với người dân địa phương mới đây, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên Trịnh Xuân Trường gợi mở định hướng phát triển mô hình du lịch trải nghiệm “trà trong mây” giữa vùng chè Shan tuyết cổ, không gian văn hóa bản địa và sản phẩm nghỉ dưỡng sinh thái sẽ làm cho du khách hài lòng.
Khu vực hồ Ba Bể sở hữu cảnh quan tự nhiên đặc sắc với hệ sinh thái rừng, hồ, sông, thác phong phú; nhiều nơi còn giữ được không gian bản làng truyền thống, phù hợp phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm văn hóa cộng đồng. Đây là lợi thế riêng, khác biệt mà không phải địa phương nào cũng có, là sản phẩm du lịch hấp dẫn, có chiều sâu và dấu ấn riêng hấp dẫn du khách.
