Vườn quốc gia Xuân Thủy (huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định) được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Vườn quốc gia năm 2003. Theo đó, diện tích toàn bộ vườn là 15.100ha, bao gồm vùng lõi với 7.100ha, vùng đệm khoảng 8.000ha.
Các kiểu đất ngập nước chính ở Vườn quốc gia Xuân Thủy bao gồm: bãi triều có rừng ngập mặn; bãi triều lầy không có rừng ngập mặn; đầm tôm, dải cát ở mép ngoài Cồn Lu và các dải cát chắn ngoài cửa sông-Cồn Xanh, Cồn Mờ, sông nhánh và lạch triều; vùng nước cửa sông.
Tại Vườn quốc gia Xuân Thủy đã ghi nhận 203 loài thực vật có mạch, thuộc 145 chi, 65 họ, trong đó có 14 loài thực vật ngập mặn chính, các loài sú, bần chua, trang, đước, ô rô, dây có số lượng và diện tích chiếm đa số.
Vườn quốc gia Xuân Thủy cũng là nơi dừng chân và trú đông quan trọng của các loài chim nước di cư; kết quả điều tra khảo sát thực địa và kế thừa kết quả các công trình nghiên cứu về chim ở Vườn quốc gia Xuân Thủy đã thống kê được 222 loài chim thuộc 42 họ của 12 bộ, trong đó có 166 loài chim di cư...
Được sự đồng ý của Ủy ban nhân dân tỉnh Nam Định, Sở Nông nghiệp và Môi trường, hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, Vườn quốc gia Xuân Thủy đã chủ động cùng các đơn vị, chuyên gia tư vấn hoàn thiện dự thảo hồ sơ đề cử Vườn quốc gia Xuân Thủy là Vườn di sản ASEAN.
Ngày 22/1/2025, Văn phòng Chính phủ đã có Văn bản số 590/VPCP-NN gửi Bộ Tài nguyên và Môi trường, Ủy ban nhân dân tỉnh Nam Định về việc Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Hồng Hà đồng ý thông qua chủ trương đề cử Vườn quốc gia Xuân Thủy là Vườn di sản ASEAN.
Phó Thủ tướng giao Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh Nam Định, các Bộ, cơ quan liên quan thực hiện các thủ tục tiếp theo trong quá trình đề nghị công nhận Vườn Di sản ASEAN đối với Vườn quốc gia Xuân Thủy và hoàn thành trước 30/6/2025.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị, về việc hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận Vườn quốc gia Xuân Thủy là Vườn Di sản ASEAN, tỉnh Nam Định cần tập trung chỉ đạo các sở, ngành, huyện Giao Thủy, Ban quản lý Vườn quốc gia Xuân Thủy chú trọng xây dựng báo cáo chi tiết Vườn quốc gia Xuân Thủy theo hướng xác định rõ các tiêu chí, mức độ, khả năng đạt được của từng tiêu chí; trong đó cần đặc biệt chú ý, nêu bật được các đặc trưng, tính nổi trội, sự khác biệt của Vườn quốc gia Xuân Thủy.
Chuẩn bị chu đáo hồ sơ, tài liệu chứng minh bằng các hình ảnh, tư liệu thuyết trình; xác định rõ vị trí thực địa phục vụ đoàn kiểm tra, thẩm định của ASEAN.
Trước mắt, tỉnh Nam Định cần tập trung chỉ đạo các sở, ngành, địa phương, Ban quản lý Vườn quốc gia Xuân Thủy làm tốt công tác quản lý bảo vệ rừng, trong đó tập trung đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để kịp thời phát hiện xử lý các vi phạm về rừng.
Chú trọng phát triển các mô hình du lịch sinh thái, khai thác tốt tiềm năng của vùng đất ngập nước tạo sinh kế bền vững cho người dân các xã vùng đệm; tăng cường thu hút các nguồn lực đầu tư để phát triển rừng hướng tới mục tiêu bán tín chỉ carbon từ rừng, góp phần tăng thu nhập cho người dân.
