Tập trung đào tạo, phát huy tài năng diễn viên nghệ thuật sân khấu truyền thống

Sau 6 ngày thi tài sôi nổi, Cuộc thi Tài năng diễn viên Chèo toàn quốc-2023 do Cục Nghệ thuật biểu diễn chủ trì, phối hợp Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thanh Hóa tổ chức đã chính thức khép lại.
Trao giải các diễn viên tại cuộc thi.
Trao giải các diễn viên tại cuộc thi.

Trong suốt thời gian diễn ra cuộc thi (từ ngày 11 đến 17/5), công chúng yêu chèo đã được thưởng thức 63 trích đoạn đặc sắc của 73 diễn viên dự thi đến từ 14 đơn vị nghệ thuật trên cả nước.

Tại lễ tổng kết và bế mạc cuộc thi diễn ra tối 17/5 tại Nhà hát Lam Sơn, Thanh Hóa, đánh giá về chất lượng chuyên môn cuộc thi, Nghệ sĩ Nhân dân Quốc Anh - Chủ tịch Hội đồng Giám khảo nhận định: Tín hiệu mừng nhất trong cuộc thi này là chất lượng nghệ thuật của 14 đơn vị khá đồng đều. Mỗi diễn viên dự thi đều nỗ lực “thổ tận can tràng” để thể hiện tốt nhất phần thi của mình.

Trên sân khấu, khán giả, bạn nghề đã có những thời khắc “mãn nhĩ” với nhiều giọng chèo đằm thắm, trữ tình da diết, và được “mãn nhãn” với những khuôn diễn, bộ múa khá thuần thục, khắc họa Tinh, Khí, Thần của nhân vật chèo.

“Phần lớn các trích đoạn dự thi được dàn dựng công phu, diễn viên thăng hoa trên sân khấu với nghề để bộc lộ hết tài năng của mình, tạo nên điểm nhấn nghệ thuật đầy ấn tượng, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa chèo” - Nghệ sĩ Nhân dân Quốc Anh nhấn mạnh.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đáng ghi nhận, theo Chủ tịch Hội đồng Giám khảo, cuộc thi vẫn còn một vài hạn chế như: các vai diễn dự thi còn trùng lặp nhiều; một số trích đoạn chưa thực sự chuyển tải được vấn đề nóng bỏng của cuộc sống đương thời, nội dung cũ mòn.

Bên cạnh những đơn vị nghệ thuật như Nhà hát Chèo Quân đội, Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống tỉnh Thanh Hóa ưu tiên lựa chọn những trích đoạn mang hơi thở thời đại, góp phần tuyên truyền cho công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước, thì vẫn còn một số đơn vị chưa có sự chọn lựa cẩn trọng, nội dung trích đoạn dự thi chưa chú trọng việc xây dựng hình tượng nhân vật chèo…

Đây là những tồn tại cần được nhìn nhận nghiêm túc để tìm cách khắc phục, góp phần nâng cao chất lượng nghệ thuật chèo.

Tại buổi lễ, Ban Tổ chức đã trao 17 Giải Nhất, 14 Giải Nhì cho các diễn viên tài năng, và trao 2 Giải Xuất sắc cho Người dàn dựng trích đoạn có sáng tạo, đạt hiệu quả cao và Người hướng dẫn ca diễn.

Nhân dịp này, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cũng trao giải thưởng cho các nghệ sĩ, diễn viên đã có sự cố gắng, nỗ lực hoàn thành tốt các phần dự thi.

Cuộc thi Tài năng diễn viên Chèo toàn quốc-2023 là cuộc thi diễn ra nối tiếp Cuộc thi Tài năng diễn viên Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc-2023 được tổ chức ở cùng địa điểm tại Thanh Hóa (từ ngày 6 đến 11/5).

Trước đó, Ban tổ chức đã tổng kết và trao 8 giải nhất, 9 giải nhì cho các diễn viên tuồng, dân ca kịch tài năng; và 2 giải xuất sắc cho Người hướng dẫn ca diễn và Người dàn dựng trích đoạn có sáng tạo, đạt hiệu quả cao tại cuộc thi Tài năng diễn viên tuồng và dân ca kịch toàn quốc-2023.

Đánh giá về các sân chơi nghệ thuật chuyên nghiệp này, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông nhận định: Trải qua 11 ngày đêm biểu diễn, tranh tài, các nghệ sĩ, diễn viên dự thi Cuộc thi Tài năng diễn viên Chèo, Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc-2023 (từ ngày 6 đến 16/5) đã thể hiện, phô diễn tài năng nghệ thuật, đem đến cho khán giả yêu nghệ thuật truyền thống nhiều cảm xúc, cái nhìn đa sắc màu và những ấn tượng sâu đậm không chỉ về nghệ thuật sân khấu truyền thống, mà còn bao hàm trong đó nhiều giá trị lịch sử, văn hóa quý báu của dân tộc Việt Nam.

Thứ trưởng Tạ Quang Đông khẳng định: Cuộc thi Tài năng diễn viên Chèo, Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc-2023, là hoạt động hết sức cần thiết, cần được duy trì, nâng cao về quy mô và chất lượng.

Thông qua cuộc thi, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị, Cục Nghệ thuật biểu diễn cần tích cực nghiên cứu, tham mưu cơ chế, chính sách cải thiện chế độ đãi ngộ đối với nghệ sĩ, diễn viên trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật nói chung và nghệ thuật sân khấu truyền thống nói riêng, đặc biệt là các cơ chế, chính sách và chế độ đãi ngộ đối với công tác thu hút, tìm kiếm, đào tạo và phát huy nghệ sĩ, diễn viên tài năng của nền nghệ thuật sân khấu truyền thống nước nhà.

Thứ trưởng cũng yêu cầu thời gian tới, Cục Nghệ thuật biểu diễn cần khẩn trương mở các lớp tập huấn nâng cao kỹ thuật biểu diễn cho diễn viên nhằm bảo tồn các giá trị của sân khấu truyền thống; xây dựng các đề án về đặt hàng vở diễn cho các Nhà hát, các đoàn nghệ thuật truyền thống trong cả nước; tiếp tục hoàn thiện các quy chế thi, phương thức tổ chức để các cuộc thi ngày một tốt hơn, tìm ra được nhân tài cho nghệ thuật truyền thống nước nhà.

Có thể bạn quan tâm

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội trao Bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố cho di tích Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn.

Hà Nội trao bằng xếp hạng cấp thành phố cho di tích văn hóa lịch sử làng La Xuyên, xã Cổ Đô

Nhân dân thôn La Xuyên, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ Hà Nội.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.