Từ tinh thần đó, hội nghị “Doanh nghiệp, doanh nhân tư nhân Việt Nam với đổi mới mô hình phát triển đất nước và chính sách đảng viên làm kinh tế tư nhân” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương tổ chức ngày 25/5 tại Hà Nội đã đặt ra nhiều vấn đề lớn về thể chế, nguồn lực, công nghệ và văn hóa kinh doanh trong giai đoạn phát triển mới.
Tiên phong trong mô hình phát triển mới
Hội nghị đã đặt vấn đề rất rõ khi Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào lao động giá rẻ, gia công, khai thác tài nguyên và ưu đãi đầu tư truyền thống không còn đủ sức tạo đột phá. Muốn đi nhanh hơn, bền vững hơn, nền kinh tế phải dựa nhiều hơn vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, năng suất lao động và năng lực quản trị hiện đại.
Trong bức tranh đó, khu vực kinh tế tư nhân được nhìn nhận không chỉ là lực lượng tạo việc làm, đóng góp ngân sách hay mở rộng sản xuất, kinh doanh. Quan trọng hơn, đây phải là lực lượng trực tiếp tham gia kiến tạo mô hình tăng trưởng mới.
Phát biểu ý kiến chỉ đạo và đề dẫn tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhấn mạnh, yêu cầu đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang đặt ra hết sức cấp thiết. Quá trình đó rất cần doanh nghiệp tư nhân tiên phong, bởi đây là lực lượng năng động, linh hoạt, bám sát thị trường và có khả năng đi nhanh vào những lĩnh vực mới.
Qua gần 40 năm đổi mới, nhận thức của Đảng về kinh tế tư nhân ngày càng đầy đủ, sâu sắc và có nhiều bước phát triển đột phá. Nếu Nghị quyết số 10-NQ/TW năm 2017 xác định kinh tế tư nhân là “một động lực quan trọng” của nền kinh tế, thì Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 tiếp tục khẳng định và nâng tầm kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.
Đây không chỉ là bước phát triển về tư duy lý luận, mà còn thể hiện quyết tâm chính trị trong giải phóng nguồn lực, khơi dậy khát vọng làm giàu chính đáng và năng lực cống hiến của đội ngũ doanh nhân Việt Nam.
"Khu vực kinh tế tư nhân hiện chiếm khoảng 97% tổng số doanh nghiệp cả nước, đóng góp khoảng 50% GDP, hơn 30% số thu ngân sách và tạo việc làm cho hơn 80% lực lượng lao động. Những con số này cho thấy, kinh tế tư nhân đã và đang giữ vai trò rất quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng, đổi mới sáng tạo, hội nhập quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia", đồng chí Nguyễn Thanh Nghị dẫn chứng.
Tuy nhiên, bên cạnh thành tựu, mô hình tăng trưởng hiện nay đã bộc lộ nhiều giới hạn. Tăng trưởng dựa nhiều vào khai thác tài nguyên, gia công, lắp ráp và lao động giá rẻ không còn tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn. Năng suất lao động, năng lực công nghệ và sức chống chịu của nền kinh tế còn hạn chế; nguy cơ tụt hậu, rơi vào bẫy thu nhập trung bình vẫn hiện hữu, trong khi yêu cầu chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt.
Từ thực tế đó, mô hình phát triển mới phải dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển con người toàn diện; đồng thời hài hòa giữa phát triển kinh tế với văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh.
Đồng chí Lê Thanh Nghị cũng đề nghị cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân tư nhân tập trung hiến kế các vấn đề then chốt: tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, thủ tục hành chính, đất đai, tín dụng, thuế, công nghệ và thị trường; xác định các ngành chiến lược mà doanh nghiệp tư nhân có thể dẫn dắt như R&D, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, năng lượng sạch, nông nghiệp công nghệ cao, logistics, dữ liệu lớn; đề xuất giải pháp để các nghị quyết lớn của Đảng thực sự đi vào cuộc sống,...
"Thông" nguồn lực, kinh doanh liêm chính
Khu vực doanh nghiệp tư nhân đang ngày càng thể hiện rõ vai trò tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đầu tư công nghệ mới, phát triển kinh tế xanh, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Tuy nhiên, dưới góc độ của cộng đồng doanh nghiệp, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng cho rằng, trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng cao, nâng cao năng lực cạnh tranh, tiến tới trở thành nước phát triển, thu nhập cao, doanh nghiệp tư nhân cần được nhìn nhận là chủ thể trung tâm của quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng.
Đại diện VCCI đề xuất cần mở rộng cơ hội cho khu vực tư nhân tham gia các dự án hạ tầng lớn, ngành công nghiệp chủ lực và công nghệ chiến lược; đồng thời hình thành các doanh nghiệp tư nhân đầu tàu có khả năng dẫn dắt chuỗi cung ứng trong nước, khu vực và toàn cầu.
Tuy nhiên, phát triển doanh nghiệp lớn không có nghĩa bỏ lại doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các doanh nghiệp đầu tàu cần được đặt trong hệ sinh thái liên kết, giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng, học hỏi quản trị, nâng chuẩn sản xuất và từng bước lớn lên.
Một trọng tâm khác là khơi thông nguồn lực cho đổi mới sáng tạo. Trong mô hình tăng trưởng mới, tài sản của doanh nghiệp không chỉ là đất đai, nhà xưởng hay máy móc, mà còn bao gồm dữ liệu, công nghệ, thương hiệu, sáng chế, phần mềm và năng lực nghiên cứu phát triển,...
Vì vậy, hệ thống tín dụng cần đổi mới, không thể chỉ dựa vào tài sản bảo đảm truyền thống. Các cơ chế như tín dụng theo chuỗi giá trị, tín dụng xanh, quỹ đầu tư công nghệ, quỹ đầu tư mạo hiểm, bảo lãnh tín dụng và tín dụng dựa trên tài sản trí tuệ cần được nghiên cứu, thí điểm.
Các đại biểu dự hội nghị cũng nhấn mạnh yêu cầu mở không gian thử nghiệm chính sách cho các lĩnh vực mới như fintech, dữ liệu, logistics thông minh, kinh tế tầm thấp, drone, nông nghiệp thông minh, y tế số,... Thay vì tư duy “không quản được thì cấm”, cần cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, rõ đầu mối, rõ thời hạn và bảo vệ doanh nghiệp trong phạm vi được phê duyệt.
Về chính sách đảng viên làm kinh tế tư nhân, sau 20 năm thực hiện Quy định số 15-QĐ/TW, thực tiễn cho thấy nhiều đảng viên là doanh nhân, nhà quản lý, người lao động trong khu vực tư nhân đã đóng góp tích cực cho sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, nộp ngân sách và thực hiện trách nhiệm xã hội.
Chính sách này cần được tổng kết, bổ sung để phù hợp bối cảnh mới, qua đó xây dựng đội ngũ doanh nhân là đảng viên tiêu biểu cho văn hóa kinh doanh liêm chính, thượng tôn pháp luật, đổi mới sáng tạo và có trách nhiệm với đất nước.
![[Infographic] Chứng khoán ngày 27/8: VN-Index tăng hơn 10 điểm, thanh khoản thị trường giảm](https://cdn.nhandan.vn/images/kMjyT3enSeolYVNXfE5p9ezlTRrUQYJxhpbJuKrwS5clCqqWYeK2btaTmN3jt77LHz9vgF5MuUKyayBOyumoIw/ndo_tr_ttck-2708-8574.jpg.avif)
