Chiều 10/8, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Hội thảo lấy ý kiến về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa tại Trường đại học Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh dưới sự chủ trì của lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố.
Hội thảo có sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, chuyên gia, hiệp hội, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, công nghiệp văn hóa.
Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Việt Nam có nguồn tài nguyên văn hóa phong phú, lực lượng sáng tạo trẻ, thị trường hơn 100 triệu dân cùng sự phát triển nhanh của công nghệ và kinh tế số, nhưng tiềm năng này chưa được khai thác tương xứng.
Một trong những nguyên nhân là các quy định hiện hành chủ yếu nằm rải rác trong các luật chuyên ngành và tập trung vào quản lý từng lĩnh vực, trong khi còn thiếu những cơ chế mang tính kiến tạo để kết nối đầy đủ chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa từ sáng tạo, quyền sở hữu trí tuệ, vốn, sản xuất, phân phối, doanh thu đến tái đầu tư và xuất khẩu.
Dự án Luật vì vậy được xây dựng theo hướng tạo một khung chính sách liên ngành, tháo gỡ các “điểm nghẽn”, làm rõ các “điểm mờ” và bổ sung các “khoảng trống” đã được nhận diện trong thực tiễn, qua đó khơi thông nguồn lực và thúc đẩy công nghiệp văn hóa trở thành một ngành kinh tế có đóng góp ngày càng quan trọng cho tăng trưởng đất nước.
Dự án Luật tiếp cận công nghiệp văn hóa từ góc độ phát triển một ngành kinh tế chiến lược theo chuỗi giá trị, đồng thời bảo đảm không quy định lại những nội dung đã được các luật chuyên ngành điều chỉnh và không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính không cần thiết.
Luật không đặt mục tiêu giải quyết tất cả các vấn đề của từng ngành, mà tập trung vào những vấn đề liên ngành, then chốt, đã chín và có khả năng tạo ra động lực phát triển mới.
Tinh thần chủ đạo được đặt ra trong quá trình xây dựng Luật là: “Chuyển bản sắc văn hóa thành tài sản trí tuệ, chuyển tài sản trí tuệ thành dòng tiền tạo ra giá trị kinh tế”. Theo đó, dự án Luật hướng tới ba mục tiêu lớn: (1) Xác lập vị trí của công nghiệp văn hóa trong cơ cấu kinh tế Việt Nam; (2) Kết nối chuỗi giá trị để gia tăng giá trị kinh tế, xuất khẩu và thu hút đầu tư chiến lược; (3) Đồng thời lan tỏa bản sắc văn hóa Việt Nam, thương hiệu Việt Nam và sức mạnh mềm Việt Nam trên trường quốc tế; cùng 6 nhóm chính sách lớn.
Tại hội thảo, nhiều ý kiến đến từ các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp, văn nghệ sĩ đề cập đến việc cần tháo gỡ về những điểm nghẽn; tính khả thi của các chính sách; khả năng huy động và sử dụng nguồn lực; cơ chế phát triển tài sản trí tuệ, nhân lực, hạ tầng, thị trường; chính sách tài chính, đầu tư và các điều kiện để doanh nghiệp, người sáng tạo tham gia hiệu quả hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa.
Bà Huỳnh Ngọc Vân, Giám đốc Bảo tàng Áo dài chia sẻ kinh nghiệm thực tế về mô hình tự chủ tài chính thành công, minh chứng rằng ngành bảo tàng hoàn toàn có thể đóng góp hiệu quả vào công nghiệp văn hóa. Bà cho rằng cần xem tính kế thừa làm nền tảng trước khi hướng tới mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận. Bà Huỳnh Ngọc Vân cũng khẳng định yếu tố con người được coi là chìa khóa then chốt cho sự phát triển bền vững của công nghiệp văn hóa.
Ông Đoàn Đức Dương, Đại diện DatVietVAC Group Holdings cho rằng, dự thảo Luật cần bổ sung mới Điều 48, tại Mục 2, chương VII với nội dung Hỗ trợ, ưu đãi đối với doanh nghiệp công nghiệp văn hóa trong nước.
Việc bổ sung quy định này nhằm bảo đảm nguyên tắc doanh nghiệp công nghiệp văn hóa trong nước không bị đối xử kém thuận lợi hơn doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài khi cùng tham gia phát triển các ngành công nghiệp văn hóa tại Việt Nam. “Đây là yêu cầu cần thiết để khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam đầu tư dài hạn vào sáng tạo, sản xuất, phân phối, khai thác tài sản trí tuệ, phát triển nền tảng số và xuất khẩu sản phẩm văn hóa”, ông Đoàn Đức Dương phát biểu.
Theo đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố là một địa phương phát triển văn hóa, công nghiệp văn hóa một cách sôi động, sinh động bằng nhiều phương thức, nhiều cách làm và nhiều mô hình khác nhau.
Thành phố nhận thức việc tham gia đóng góp ý kiến và xây dựng một bộ luật về phát triển công nghiệp văn hóa cũng là một cơ hội để thành phố có thể chuyển tải được những cái nội dung công việc, các điều khoản hình thành những cơ chế chính sách rất riêng, rất đặc thù mà thành phố đã ấp ủ trong thời gian qua để thúc đẩy cho sự phát triển của công nghiệp văn hóa tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Phát biểu tại hội thảo, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh: Đây là sự kiện đầu tiên trong chuỗi hoạt động thu thập ý kiến từ các chuyên gia, nghệ sĩ và doanh nghiệp khu vực phía nam về dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.
Chính phủ hiện đang đặt kỳ vọng rất lớn vào sự bứt phá của ngành công nghiệp văn hóa để đóng góp vào sự phát triển bền vững của quốc gia. Các cơ quan chức năng mong muốn tìm kiếm những cơ chế chính sách đột phá và mang tính khả thi cao để sớm hoàn thiện dự thảo luật trình Quốc hội trong thời gian tới.
Sau gần 4 tiếng diễn ra, hội thảo đã nhận được nhiều ý kiến góp ý rất là thẳng thắn, trách nhiệm, tâm huyết của các đại biểu từ nhiều góc nhìn khác nhau. “Có những ý kiến chúng tôi sẽ nỗ lực tiếp thu, có những ý kiến thì chúng tôi xin giải trình, trao đổi thêm với các đồng chí trên tinh thần cầu thị để chúng ta có một dự thảo luật tốt nhất để thúc đẩy sự phát triển”, ông Nguyễn Huy Dũng cho hay.
