Đưa công nghiệp văn hóa thành động lực tăng trưởng mới

Sau hơn sáu tháng từ khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 về phát triển văn hóa Việt Nam, việc xây dựng Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đã được đưa vào chương trình lập pháp.

Khách du lịch nước ngoài tham quan làng gốm Bát Tràng (Hà Nội). (Ảnh: ĐĂNG ANH)
Khách du lịch nước ngoài tham quan làng gốm Bát Tràng (Hà Nội). (Ảnh: ĐĂNG ANH)

Thông báo số 12-TB/BCĐTW ngày 30/7/2026 kết luận Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam xác định phát triển công nghiệp văn hóa thành động lực tăng trưởng mới, giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp các đơn vị liên quan hoàn thiện dự án Luật, trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10) theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Việt Nam sở hữu kho tàng di sản phong phú, lực lượng sáng tạo trẻ, thị trường hơn 100 triệu dân và hạ tầng số phát triển nhanh. Đây là những điều kiện thuận lợi để các ngành công nghiệp văn hóa mở rộng quy mô.

Theo thống kê của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, giá trị sản xuất của các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam giai đoạn 2018-2022 ước bình quân đạt gần 1,06 triệu tỷ đồng (tương đương khoảng 44 tỷ USD). Trong 5 năm, số lượng cơ sở kinh tế hoạt động trong các ngành này tăng bình quân 7,2%/năm; năm 2022 có 70.321 cơ sở đang hoạt động liên quan công nghiệp văn hóa.

Theo thống kê của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, giá trị sản xuất của các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam giai đoạn 2018-2022 ước bình quân đạt gần 1,06 triệu tỷ đồng (tương đương khoảng 44 tỷ USD). Trong 5 năm, số lượng cơ sở kinh tế hoạt động trong các ngành này tăng bình quân 7,2%/năm; năm 2022 có 70.321 cơ sở đang hoạt động liên quan công nghiệp văn hóa. Lực lượng lao động tăng khá nhanh, bình quân 7,4%/năm.

Số liệu trên cho thấy công nghiệp văn hóa đã hình thành nền tảng thị trường và nguồn lực nhưng chưa phát huy tương xứng tiềm năng. Một trong những điểm nghẽn nằm ở hệ thống chính sách và pháp luật. Các luật chuyên ngành hiện chủ yếu đáp ứng yêu cầu quản lý từng lĩnh vực, chưa tạo được sự liên kết giữa các nguồn lực để hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh.

Vì vậy, các lĩnh vực của công nghiệp văn hóa đang vận hành rời rạc. Không ít doanh nghiệp sáng tạo, nhất là trong lĩnh vực trò chơi điện tử và phim hoạt hình, chủ yếu gia công cho thị trường quốc tế, chưa tạo dựng được tài sản trí tuệ mang thương hiệu riêng.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy năng lực cạnh tranh của công nghiệp văn hóa phụ thuộc vào tốc độ hoàn thiện thể chế. Nhiều quốc gia xác định công nghiệp văn hóa là lĩnh vực quan trọng và ưu tiên phát triển. Chẳng hạn, Hàn Quốc đã ban hành Luật khung về thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa từ năm 1999.

Mới đây nhất, ngày 22/7/2026, nước này bổ sung 150 tỷ won (khoảng 108 triệu USD) cho Quỹ Phát triển giá trị văn hóa; trong đó khoảng 100 tỷ won dành cho trí tuệ nhân tạo (AI) và sở hữu trí tuệ, ưu tiên doanh nghiệp ứng dụng AI vào sáng tạo nội dung và chuyển thể tài sản trí tuệ trong âm nhạc, trò chơi, video; 50 tỷ won hỗ trợ sản xuất, phân phối các sản phẩm nội dung truyền thống.

Hay Trung Quốc, dù chưa ban hành luật công nghiệp văn hóa nhưng nhiều văn bản dưới luật đã thúc đẩy lĩnh vực này. Ngày 28/7 vừa qua, Trung Quốc mở dữ liệu về các di tích văn hóa thuộc sở hữu nhà nước, tạo nguồn tài nguyên cho phát triển tài sản trí tuệ văn hóa. Gần như cùng lúc, hai nền công nghiệp văn hóa hàng đầu châu Á cùng đưa ra chính sách mới, tập trung vào AI và tài sản trí tuệ. Cuộc cạnh tranh hiện nay nằm ở khả năng hoàn thiện thể chế và khơi thông nguồn lực sáng tạo.

Từ yêu cầu thực tiễn, dự thảo Luật dự kiến tập trung vào các nhóm chính sách lớn như hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, tài sản trí tuệ văn hóa, hạ tầng, nguồn nhân lực, sàn giao dịch công nghiệp văn hóa...

Từ yêu cầu thực tiễn, dự thảo Luật dự kiến tập trung vào các nhóm chính sách lớn như hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, tài sản trí tuệ văn hóa, hạ tầng, nguồn nhân lực, sàn giao dịch công nghiệp văn hóa... Một khuôn khổ pháp lý với tầm nhìn dài hạn, có khả năng khơi thông nguồn lực và linh hoạt trước thay đổi của công nghệ và thị trường sẽ chuyển tiềm năng văn hóa thành năng lực cạnh tranh quốc gia. Đó cũng là con đường đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực phát triển mới của đất nước.

Có thể bạn quan tâm

"Chợ Đồng Xuân" trong ký ức của Andy Soloman vẫn luôn nhộn nhịp và tấp nập. (Ảnh: CHIÊU ANH)

Hà Nội những năm 1990 từ ống kính của Andy Soloman

"Hà Nội: Dấu ấn thời gian" mở ra một góc nhìn riêng biệt về Thủ đô của Việt Nam hơn ba thập kỷ trước. Từ những con phố, khu chợ, trường học, nhà máy, đám cưới và những cuộc gặp gỡ... tất cả đều được Andy Soloman ghi lại như những lát cắt thị giác thú vị về một thành phố trên ngưỡng cửa đổi thay.

Vở “Huyền tích Hồ Gươm” là một điểm nhấn đặc biệt trong "Thời khắc". (Ảnh: NGỌC ĐINH)

Đổi mới cách tiếp cận, đưa sân khấu đến với công chúng

Làm thế nào để những câu chuyện lịch sử không chỉ được lưu giữ mà còn tiếp tục đối thoại với đời sống đương đại? Nhà hát Kịch Hà Nội tìm câu trả lời qua chương trình “Thời khắc” - nơi lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu kết hợp với công nghệ, giúp công chúng tiếp cận một phương thức trải nghiệm nghệ thuật mới.

Tường Hoàng thành Huế được chống đỡ bằng khung thép.

Thích ứng với thiên tai trong bảo tồn di sản

Sau trận lũ tháng 11/2025, đoạn tường Hoàng thành Huế dài khoảng 15m bị đổ sập nay đã được khôi phục. Dọc tuyến thành dài gần 3km này hiện vẫn còn hàng chục mét phải chống đỡ bằng khung thép, cho thấy những tác động ngày càng rõ của mưa lũ, nắng nóng, bão và sạt lở đối với hệ thống di tích hàng trăm năm tuổi của Huế.

“Sinh viên thế hệ mới” 2026 lần đầu mở rộng sân chơi trực tuyến đến sinh viên trên toàn quốc. (Ảnh: VTV)

“Sinh viên thế hệ mới” trở lại, mở rộng sân chơi cho Gen Z

Tối 8/10, Ban Văn hóa-Giải trí, Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức Lễ công bố phát sóng mùa 4 chương trình “Sinh viên thế hệ mới” 2026, với chủ đề “Quê mình có việc, Gen Z Việt có cách”. Mùa 4 sẽ đưa các dự án đến gần hơn các vấn đề thực tế tại địa phương, đồng thời lần đầu mở rộng sân chơi trực tuyến đến sinh viên trên toàn quốc.

[Video] Việt Nam vào top 10 quốc gia được yêu thích nhất thế giới năm 2026

[Video] Việt Nam vào top 10 quốc gia được yêu thích nhất thế giới năm 2026

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết, tạp chí du lịch danh tiếng Condé Nast Traveler của Hoa Kỳ vừa công bố kết quả giải thưởng Readers’ Choice Awards 2026. Tại hạng mục 20 quốc gia được yêu thích nhất thế giới do độc giả toàn cầu bình chọn, Việt Nam xuất sắc ghi tên ở vị trí thứ 10 với tổng số 92,99 điểm.

Tiết mục nghệ thuật chào mừng Đại hội. (Ảnh: HỒNG HẢI)

Tiến sĩ, Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Anh Phương tái đắc cử Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam

Ngày 8/10, tại Hà Nội, Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam tổ chức phiên trọng thể Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII (nhiệm kỳ 2026-2031). Đây được coi là ngày hội lớn của các nghệ sĩ múa trên cả nước, đồng thời cũng là dịp nhìn lại hành trình cống hiến và mở ra những chặng đường mới cho nghệ thuật múa nước nhà.

“Dệt sắc đan mây” nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của các em học sinh. (Ảnh: DIỆU HƯƠNG)

“Dệt sắc đan mây”- Nối dài hành trình gieo hạt tri thức

Ngày 7/10, tại Trường tiểu học Trần Quốc Toản (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), dự án giáo dục Libreria Project đã mở đầu mùa hoạt động thứ 8 bằng sự kiện “Dệt sắc đan mây”, mang đến nhiều trải nghiệm ý nghĩa cho học sinh, tiếp tục nối dài hành trình gieo hạt tri thức.