Nguy cơ cháy nổ luôn rình rập tại các khu chợ, nhất là dịp cuối năm
Tại khu chợ tạm Trâu Quỳ, xã Gia Lâm, thành phố Hà Nội, những ngày cuối năm cũng tấp nập người mua kẻ bán hơn hẳn. Ở đây có hàng trăm tiểu thương buôn bán với hàng nghìn sản phẩm khác nhau. Hầu hết đều là các mặt hàng dễ bén lửa.
Đi vào hoạt động năm 2023 với diện tích hơn 2.000m², có thẩm duyệt và nghiệm thu đầy đủ về phòng cháy, chữa cháy, song chợ tạm Trâu Quỳ cùng nhiều chợ dân sinh khác vẫn tiềm ẩn các nguy cơ về cháy nổ. Chính vì vậy, lực lượng công an địa phương đã đẩy mạnh tuyên truyền tới Ban quản lý chợ và các tiểu thương phải chấp hành nghiêm quy định về nguồn lửa, nguồn nhiệt và sắp xếp hàng hóa an toàn.
Tại một buổi kiểm tra gần đây nhất, lực lượng chức năng cũng đánh giá cao công tác phòng cháy tại chợ Trâu Quỳ như các họng nước đều sạch sẽ, bảo đảm sử dụng tốt, các bình cứu hỏa được bố trí đầy đủ, đường điện thông thoáng, không có mối rối. Tuy nhiên, theo lực lượng chức năng, mọi công tác phòng, chống cháy nổ tại các chợ dân sinh phải được duy trì.
“Các nội dung phòng cháy tại chợ hôm nay đều bảo đảm, tuy nhiên chỉ là tại thời điểm kiểm tra. Chúng tôi yêu cầu chủ đầu tư, ban quản lý chợ phải thường xuyên kiểm tra để bảo đảm duy trì hoạt động hệ thống này thường xuyên, liên tục”, Trung tá Hoàng Đức Mạnh, Phó đội trưởng Đội Chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khu vực số 19, Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Công an thành phố Hà Nội nhấn mạnh.
Dịp cuối năm, khi nhu cầu mua bán của người dân tăng cao, khối lượng hàng hóa lớn, tình trạng hàng hóa che kín lối thoát hiểm không phải hiếm gặp; nhu cầu sử dụng điện tại các chợ cũng nhiều hơn trong khi tại nhiều chợ đường điện đã xuống cấp. Bên cạnh đó, một số hộ dân vẫn còn thói quen thắp hương trong chợ. Tất cả những nguyên nhân trên đều khiến nguy cơ hỏa hoạn dễ xảy ra. Với thời tiết hanh khô, cộng với đặc thù nhiều hàng hóa, nếu cháy nổ xảy ra tại các khu chợ sẽ dễ cháy lan và cháy nhanh.
Hiện nay, toàn quốc có khoảng 1.700 chợ, riêng Thủ đô Hà Nội có khoảng 450-457 chợ dân sinh, bao gồm cả chợ truyền thống và chợ đầu mối, nhiều chợ đang xuống cấp. Thời gian qua, lực lượng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đã phối hợp các cấp, các ngành triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, biện pháp tăng cường công tác an toàn phòng cháy, chữa cháy đối với chợ. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số chủ đầu tư, ban quản lý chợ chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm, chưa duy trì các điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy trong quá trình hoạt động, chưa khắc phục đầy đủ các kiến nghị của cơ quan quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy.
Hiện trạng này cần được khắc phục bằng chính ý thức của các chủ đầu tư, ban quản lý và tiểu thương tại chợ để bảo đảm an toàn cháy nổ cũng như bảo vệ tính mạng, tài sản cho chính những người đang kinh doanh tại các khu chợ dân sinh.
Từ năm 2021 đến hết tháng 11/2023, cả nước xảy ra 69 vụ cháy chợ dân sinh, gây thiệt hại về tài sản ước tính trên 190 tỷ đồng. Riêng 11 tháng của năm 2023, cả nước xảy ra 22 vụ cháy chợ, gây thiệt hại trên 70 tỷ đồng. Đáng lưu ý là có đến 80% tổng số vụ cháy xảy ra vào ban đêm và ngoài giờ hoạt động của chợ, trên 70% vụ cháy chợ do sự cố hệ thống điện, sử dụng thiết bị tiêu thụ điện không bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy và do sử dụng lửa trần, thắp hương thờ cúng.
Tăng cường công tác thanh kiểm tra, chủ động các biện pháp phòng cháy, chữa cháy
Có thể thấy rõ, khi công tác phòng cháy được quan tâm đúng mức từ đầu tư hệ thống, trách nhiệm của ban quản lý chợ đến ý thức tiểu thương thì nguy cơ cháy nổ sẽ được kiểm soát.
Để có thể bảo đảm việc buôn bán vừa thuận lợi vừa an toàn, tại nhiều chợ dân sinh, ban quản lý đã xây dựng các tổ nhóm phân công công tác kiểm tra mỗi ngày. Với cách thức triển khai như vậy, những nguy cơ cháy nổ sẽ được phát hiện sớm.
“Chúng tôi tổ chức các nhóm đi kiểm tra đường điện, xem có nguy cơ cháy nổ hay không. Đồng thời, cũng tuyên truyền, hướng dẫn, tập huấn cho các tiểu thương về chữa cháy, nhất là việc nấu nướng, đốt hàng mã trong chợ là không được thực hiện. Thứ hai là không được mua bán các chất dễ cháy trong chợ như xăng, dầu, pháo nổ”, bà Nguyễn Thị Hà, đại diện Ban quản lý chợ Trâu Quỳ, xã Gia Lâm, thành phố Hà Nội chia sẻ.
Buôn bán tại chợ nhiều năm nên anh Phạm Danh Nam, tiểu thương tại chợ Trâu Quỳ, hiểu rõ an toàn cháy nổ là ưu tiên hàng đầu khi hoạt động tại chợ. Vì vậy, anh cũng thường xuyên cùng các tiểu thương hỗ trợ ban quản lý chợ trong việc thực hiện công tác phòng cháy chung của chợ và vận động các tiểu thương khác nghiêm túc chấp hành quy định.
“Phòng cháy hơn chữa cháy, một đốm lửa nhỏ mà bùng lên là cháy hết tất cả hàng hóa, là nguồn thu nhập mưu sinh của toàn bộ anh chị em tiểu thương. Cho nên chúng tôi cũng bảo nhau phải chấp hành và luôn luôn cảnh giác. Mọi người cũng luôn nhắc nhau ý thức chung, sắp xếp hàng hóa gọn gàng. Ngoài ra, ai cũng phải biết sử dụng thiết bị chữa cháy phòng mọi tình huống có thể xảy ra”, anh Nam chia sẻ.
Để bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy tại các chợ dân sinh, đặc biệt dịp cuối năm cận Tết và mùa hanh khô, lực lượng công an đã và đang thường xuyên tổ chức kiểm tra an toàn phòng cháy, chữa cháy đối với các hộ kinh doanh, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn các kỹ năng phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ; thành lập các điểm chữa cháy công cộng, nhằm giảm thiểu đến mức thấp nhất các vụ cháy, nổ có thể xảy ra.
“Chủ đầu tư, ban quản lý chợ, các hộ kinh doanh phải xác định được vai trò quan trọng của công tác phòng cháy, chữa cháy; hiệu quả của việc phát hiện và thực hiện phòng cháy, chữa cháy ban đầu. Đây là yếu tố tiên quyết để giảm thiểu thiệt hại trong đám cháy”, Trung tá Hoàng Đức Mạnh đặc biệt nhấn mạnh ý thức của chính ban quản lý và tiểu thương các chợ.
Trong bối cảnh mùa hanh khô đã đến, việc duy trì kỷ cương phòng cháy, chữa cháy tại các chợ dân sinh không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng mà còn là sự sống còn đối với từng tiểu thương. Khi mỗi tiểu thương, mỗi hộ kinh doanh nâng cao ý thức phòng cháy từ chính gian hàng của mình, thì “giặc lửa” sẽ bị đẩy lùi. Chủ động phòng ngừa, tự kiểm tra thường xuyên, xử lý sớm các nguy cơ, đó chính là cách để những khu chợ dân sinh an toàn, bền vững và không còn nỗi ám ảnh bởi “giặc lửa”.
