Thờ cúng tổ tiên là truyền thống văn hóa tâm linh tốt đẹp của người Việt từ xa xưa đến nay. Vào các dịp ngày Lễ Vu lan báo hiếu,Tết Cổ truyền của dân tộc, người dân có xu hướng làm lễ lớn, đốt nhiều vàng mã để tỏ lòng thành, tưởng nhớ và tri ân tổ tiên, người đã khuất…
Tuy nhiên, thời gian qua trên cả nước nói chung và thành phố Hà Nội nói riêng đã ghi nhận nhiều vụ cháy xảy ra mà nguyên nhân chính là do việc thắp hương thờ cúng, đốt vàng mã không đúng quy định, không đúng quy tắc an toàn phòng cháy chữa cháy, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng…
Theo Công an thành phố Hà Nội, các vụ cháy do thắp hương thờ cúng, đốt vàng mã chủ yếu xuất phát từ những nguyên nhân như: Việc bố trí bàn thờ, lư hương gần các vật liệu dễ cháy, không bảo đảm khoảng cách an toàn về phòng cháy, chữa cháy; thắp quá nhiều chân hương hoặc bố trí vàng mã gần lư hương, đèn dầu, nến nên dễ gây cháy lan, cháy lớn; vị trí đốt vàng mã gần với các vật liệu dễ cháy, trong quá trình thắp hương thờ cúng, đốt vàng mã không có người trông coi, nguy cơ cháy lan nơi hoá vàng mã qua các vật dụng dễ cháy xung quanh…
Để bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy, Công an thành phố Hà Nội khuyến cáo người đứng đầu các cơ sở tín ngưỡng, chủ hộ gia đình, gia đình kết hợp sản xuất kinh doanh một số biện pháp bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy (PCCC) khi thắp hương thờ cúng, đốt vàng mã tại cơ sở tín ngưỡng, hộ gia đình như sau:
Đối với các chùa, đình, miếu, nơi thờ tự:
Thường xuyên tuyên truyền nâng cao kiến thức về PCCC cho những người làm việc, phục vụ tại chỗ; khách đến thăm, có ý thức chấp hành về PCCC.
Ban hành nội quy, về PCCC; dự phòng các điều kiện thoát nạn khi có cháy xảy ra.
Chủ động kiểm tra hệ thống điện, thiết bị tiêu thụ điện, điện chiếu sáng, dây dẫn điện.
Phải có khu vực riêng dùng để hóa vàng mã và bố trí tại các vị trí an toàn cách xa các vật dụng dễ cháy…; cử người trông coi khi khách đến thắp nhang, đèn, để xử lý ngay những trường hợp bất cẩn.
Hạn chế đến mức thấp nhất việc thắp hương thờ cúng và hóa vàng.
Khi cần thiết phải thắp hương thờ cúng để phục vụ cho việc hành lễ, cúng, tế phải có người trông coi; dụng cụ đỡ nhang, đèn bố trí nơi chắc chắn, cố định, tránh ngã, đổ.
Tăng cường công tác tuần tra, bảo vệ thường trực trong thời điểm khách đến viếng, cúng và sau khi kết thúc công việc trong ngày.
Chủ động trang bị phương tiện chữa cháy, đồng thời phải thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện chữa cháy hiện có để đảm bảo hoạt động tốt khi có cháy xảy ra.
Tổ chức cho các tăng, ni, lực lượng bảo vệ tập luyện sử dụng phương tiện chữa cháy tại chỗ và cách xử lý khi có cháy, nổ xảy ra.
Đối với hộ gia đình, hộ gia đình kết hợp sản xuất kinh doanh:
Chủ hộ gia đình phải thường xuyên nhắc nhở các thành viên trong gia đình về việc đảm bảo an toàn PCCC trong nhà.
Hạn chế thắp hương, đốt nến trong nhà, đặc biệt không thắp hương, đốt nến qua đêm và lúc không có người ở nhà.
Không hóa vàng mã trong nhà; việc hóa vàng mã phải thực hiện ở nơi an toàn, cách xa các đồ vật dễ cháy. Các hộ gia đình ở trong các tòa nhà chung cư, nhà tập thể thì phải hóa vàng mã tại các nơi đã quy định. Sau khi hóa vàng mã xong phải đảm bảo tắt lửa hoàn toàn hoặc tưới nước để bảo đảm tắt lửa hoàn toàn mới được đi khỏi nơi hóa vàng mã.
Chủ động trang bị phương tiện chữa cháy cho hộ gia đình để kịp thời xử lý khi có cháy, nổ xảy ra.
Khi xảy ra cháy, nổ cần tổ chức chữa cháy kịp thời, đồng thời nhanh chóng báo cháy cho lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (số điện thoại 114) để có những biện pháp chữa cháy hiệu quả, hạn chế tới mức thấp nhất thiệt hại do cháy gây ra.
