Tái hiện chuyện tình Chử Đồng Tử-Tiên Dung trên sân khấu chèo

Mối lương duyên kỳ diệu Chử Đồng Tử-Tiên Dung từng là cảm hứng sáng tạo của nhiều tác phẩm sân khấu thuộc nhiều loại hình nghệ thuật, nhưng khi được tái hiện bằng ngôn ngữ chèo ở vở diễn “Thiên duyên huyền tích” vẫn mang đến những rung động mới mẻ cho người yêu sân khấu.
Vở diễn mang đến những rung động mới mẻ khi tái hiện câu chuyện tình yêu của Chử Đồng Tử-Tiên Dung.
Vở diễn mang đến những rung động mới mẻ khi tái hiện câu chuyện tình yêu của Chử Đồng Tử-Tiên Dung.

Đây là tác phẩm vừa được Nhà hát Chèo Thái Bình hoàn thành dàn dựng, đưa đi tham dự Liên hoan Chèo toàn quốc năm 2022 dự kiến diễn ra tại Hà Nam thời gian tới.

“Thiên duyên huyền tích” được Nghệ sĩ ưu tú Lê Thanh Tùng đạo diễn dựa trên kịch bản của cố tác giả Hoàng Luyện - đoạt Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2017; chuyển thể chèo: Thạc sĩ Lê Thế Song; biên đạo múa: Nghệ sĩ Ưu tú Lê Khánh Toàn; âm nhạc: Nghệ sĩ Ưu tú Đào Tuấn Hải; thiết kế mỹ thuật: Nghệ sĩ Ưu tú Doãn Bằng.

Vở diễn khai thác câu chuyện tình yêu giữa chàng trai nghèo Chử Đồng Tử và công chúa Tiên Dung, một thiên diễm tình bất hủ gắn liền khát vọng non sông hưng thịnh, thái hòa vào thời các Vua Hùng dựng nước.

Huyền tích dân gian này đã ăn sâu bén rễ trong tâm thức người dân đất Việt bởi không chỉ cuốn hút với câu chuyện tình lãng mạn, giàu chất thơ, hòa quyện giữa yếu tố cổ tích và thần thoại, mà còn chở theo những triết lý nhân sinh sâu sắc, đặc biệt là khát khao được hạnh phúc, được tự do trong tình yêu.

“Thiên duyên huyền tích” khoe được nội lực của dàn diễn viên đang ở độ chín của nghề nghiệp.
“Thiên duyên huyền tích” khoe được nội lực của dàn diễn viên đang ở độ chín của nghề nghiệp.

“Thiên duyên huyền tích” khắc họa đậm nét hành trình Chử Đồng Tử-Tiên Dung cùng kiên quyết, đồng lòng vượt qua những rào cản về địa vị, giai tầng, sự ngăn cản của vua cha và cả những âm mưu nham hiểm của quan Lạc tướng để nên duyên chồng vợ. Cùng với vun vén hạnh phúc lứa đôi, họ còn là những người có công giúp dân làng gầy dựng cuộc sống no ấm, yên vui.

Chử Đồng Tử cất công lên đường tầm sư học đạo để về chữa bệnh cho dân làng, mở rộng bang giao. Còn công chúa Tiên Dung sớm hôm tần tảo hướng dẫn dân làng cách trồng dâu nuôi tằm, ươm tơ dệt lụa, dạy dân những câu hát hát ngọt ngào thấm đượm tình quê...

Vở diễn khép lại bằng hình ảnh Chử Đồng Tử và công chúa Tiên Dung hóa thành đôi hạc trắng bay về trời. Bản lĩnh, ý chí, lòng kiên trung, sự bao dung, tình yêu con người của Chử Đồng Tử và Tiên Dung đã định hình nên những giá trị văn hóa cao đẹp của con người Việt Nam: luôn đoàn kết, yêu thương và hướng thiện.

Tác giả Lê Thế Song chia sẻ: Dù kịch bản gốc mang tên “Cây gậy thần” đã được cố tác giả Hoàng Luyện viết cách đây hơn 60 năm, nhưng những thông điệp gửi gắm trong tác phẩm vẫn có giá trị với cuộc sống hôm nay. Còn theo Nghệ sĩ Nhân dân Vũ Ngọc Cải, Giám đốc Nhà hát Chèo Thái Bình, đây là kịch bản thật sự phù hợp và phát huy được thế mạnh của nhà hát.

“Khai thác huyền tích dân gian mang đến nhiều đất diễn cho nghệ thuật chèo, đồng thời giúp ê-kíp sáng tạo, nghệ sĩ phát huy được đầy đủ các đặc trưng của nghệ thuật chèo truyền thống”, Nghệ sĩ Nhân dân Vũ Ngọc Cải nhấn mạnh.

Gần đây nhất, trước “Thiên duyên huyền tích”, kịch bản “Cây gậy thần” đã được chính tác giả Lê Thế Song chuyển thể cải lương để Nhà hát Cải lương Việt Nam và Liên đoàn Xiếc Việt Nam dàn dựng. Nếu ở phiên bản xiếc kết hợp cải lương, người xem bị cuốn hút bởi màu sắc ly kỳ, huyền bí được tạo nên bởi sự sánh vai thú vị giữa ngôn ngữ xiếc, cải lương và nhiều tình huống, xung đột được đẩy lên cao, thì với “Thiên duyên huyền tích”, người xem lại bị chinh phục bởi vẻ đẹp đầy trữ tình, lãng mạn toát lên ở từng lớp diễn.

“Thiên duyên huyền tích” đã thực sự khoe được vẻ đẹp của chèo truyền thống, đặc biệt thể hiện qua sự giàu có của những làn điệu chèo sâu lắng, mượt mà. Đạo diễn, Nghệ sĩ Ưu tú Lê Thanh Tùng chia sẻ, với vở diễn này, ông muốn giới thiệu với khán giả cả nước một làng chèo nức tiếng đất Thái Bình mang tên Làng Khuốc-nơi sở hữu cả trăm làn điệu chèo với chiếu chèo lớn được biểu diễn thường xuyên. Đó là lý do câu chuyện tình yêu đầy lãng mạn của Chử Đồng Tử-Tiên Dung đã được chắp cánh bởi vài chục làn điệu chèo da diết.

Người xem bị thu hút bởi vẻ đẹp trữ tình, lãng mạn của vở diễn.
Người xem bị thu hút bởi vẻ đẹp trữ tình, lãng mạn của vở diễn.

Có lẽ hiếm vở diễn nào huy động được nhiều làn điệu chèo như “Thiên duyên huyền tích”. Những giai điệu ấy càng đi vào lòng người khi được thể hiện bởi các giọng ca đang ở độ chín và cách diễn giàu nội lực của các nghệ sĩ trưởng thành từ nôi chèo Thái Bình, như: Nghệ sĩ Quang Dũng (vai Chử Đồng Tử), Lê Vân (vai Tiên Dung), Mạnh Hùng (vai Vua Hùng), Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hiện (vai Hoàng hậu), Mạnh Hà (vai quan Lạc tướng), Công Đoàn (vai quan Lạc hầu).

Thưởng thức vở diễn, Thạc sĩ Xuân Hồng, con gái cố tác giả Hoàng Luyện cho biết chị đã từng xem nhiều bản dựng sân khấu khác nhau đối với kịch bản “Cây gậy thần”, mỗi bản diễn đều có cách khai thác và góc nhìn riêng. “Nhưng với bản dựng chèo lần này, tôi rất thích cách đạo diễn đưa màn hát trống quân vào hội làng cũng như cách ê-kíp sáng tạo đưa âm nhạc, các làn điệu chèo vào vở diễn để làm bật chất trữ tình, lãng mạn. Có thể nói, các nghệ sĩ Nhà hát Chèo Thái Bình đã tiếp tục mang đến nguồn sinh khí mới cho kịch bản gốc của cha tôi”…

Có thể bạn quan tâm

Hòa nhạc Ánh sáng: Khi nghệ thuật “hòa chung nhịp đập” của đất nước.

Hòa nhạc Ánh sáng: Khi nghệ thuật “hòa chung nhịp đập” của đất nước

Tối 31/1, tại Quảng trường Cách mạng Tháng Tám, phía trước Nhà hát Lớn Hà Nội, chương trình nghệ thuật “Hòa nhạc Ánh sáng – Chào năm mới 2026” sẽ chính thức diễn ra. Chương trình được kỳ vọng trở thành một dấu mốc văn hóa mang ý nghĩa biểu tượng trong thời khắc đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Không gian trưng bày các tác phẩm nổi bật do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân ấn hành.

Ra mắt sách của Đại tướng Phan Văn Giang về xây dựng Quân đội trong kỷ nguyên mới

Ngày 27/1, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân phối hợp Cục Tuyên huấn ra mắt cuốn sách "Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới" của Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Quốc phòng.

Cẩm nang tra cứu thông tin về đơn vị hành chính trước và sau sắp xếp

Cẩm nang tra cứu thông tin về đơn vị hành chính trước và sau sắp xếp

Nhằm cung cấp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân một cách hệ thống thông tin về các đơn vị hành chính trong cả nước sau sáp nhập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách "Đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp" của hai tác giả Nguyễn Thái Bình và Trương Hải Long.

Hình tượng chú Tễu được tiếp cận như một biểu tượng văn hóa, kết tinh giữa nghệ thuật ẩm thực và những giá trị gắn với tình thân gia đình.

Kể câu chuyện văn hóa ẩm thực Việt từ hình ảnh chú Tễu

Trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, chú Tễu của nghệ thuật múa rối nước là một hình tượng quen thuộc và giàu ý nghĩa. Tên gọi “Tễu” được cho là bắt nguồn từ chữ “Tiếu”, nghĩa là cười. Nụ cười của chú Tễu mộc mạc, hóm hỉnh nhưng ẩn chứa trí tuệ dân gian, tinh thần lạc quan và khát vọng an hòa của người Việt.

Công chúng thưởng thức các tác phẩm tại triển lãm "Chào xuân Bính Ngọ 2026". (Ảnh: CHIÊU ANH)

Bản giao hưởng rực rỡ, nồng nàn của mùa xuân

Triển lãm "Chào xuân Bính Ngọ 2026" giới thiệu đến công chúng gần 100 tác phẩm của các họa sĩ Nguyễn Ngọc Bình, Đặng Thanh Dương, Nguyễn Quý Dương, Nguyễn Ngọc Phương. Sự hội ngộ của 4 cá tính khác biệt này đã tạo nên không gian nghệ thuật, nơi những rung cảm trước thềm năm mới được chuyển hóa thành mảng màu nồng nàn, sống động.

Đoàn công tác UNESCO khảo sát thực địa tại Tháp Nhạn, Tuy Hòa. (Ảnh: UNESCO)

UNESCO hỗ trợ khẩn cấp cho Việt Nam sau các thảm họa thiên tai năm 2025

Trước những thiệt hại nặng nề do chuỗi bão lũ gây ra vào cuối năm 2025, Tổng Giám đốc UNESCO Khaled El-Enany chính thức công bố khoản hỗ trợ khẩn cấp nhằm bảo vệ di sản văn hóa và duy trì hoạt động giáo dục tại các cộng đồng bị ảnh hưởng với tổng ngân sách huy động khoảng 740.000 USD (tương đương khoảng 19,4 tỷ đồng).

Bộ sách "Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam" góp phần phác thảo một cách hệ thống diện mạo, tiến trình phát triển và những đặc điểm cơ bản của lịch sử văn học Việt Nam trong suốt nhiều thế kỷ.

Ra mắt bộ sách có giá trị về lịch sử văn học Việt Nam

"Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam" là sản phẩm của một quá trình nghiên cứu, phê bình công phu các tác phẩm văn học thành văn và văn học truyền miệng, từ khởi thủy đến nửa đầu thế kỷ XIX; góp phần phác thảo một cách hệ thống diện mạo, tiến trình phát triển và những đặc điểm cơ bản của lịch sử văn học Việt Nam trong nhiều thế kỷ.

Chương trình nghệ thuật "Hào khí Diên Hồng trong kỷ nguyên mới" chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Chương trình nghệ thuật của người cao tuổi với chủ đề "Hào khí Diên Hồng trong kỷ nguyên mới"

Tối 25/1, tại Hà Nội, Hội Người cao tuổi Việt Nam tổ chức Chương trình nghệ thuật chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng với chủ đề “Hào khí Diên Hồng trong kỷ nguyên mới”, và tặng quà người cao tuổi tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước lập thành tích chào mừng Đại hội.

Một tiết mục trong Chương trình nghệ thuật đặc biệt "Ánh sáng niềm tin và khát vọng". (Ảnh: Linh Bảo).

Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV

Tối 25/1, tại khu vực trước Nhà hát thành phố, Ban tổ chức Kỷ niệm các ngày lễ lớn Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Ánh sáng niềm tin và khát vọng” chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930-3/2/2026).