Tái hiện chuyện tình Chử Đồng Tử-Tiên Dung trên sân khấu chèo

Mối lương duyên kỳ diệu Chử Đồng Tử-Tiên Dung từng là cảm hứng sáng tạo của nhiều tác phẩm sân khấu thuộc nhiều loại hình nghệ thuật, nhưng khi được tái hiện bằng ngôn ngữ chèo ở vở diễn “Thiên duyên huyền tích” vẫn mang đến những rung động mới mẻ cho người yêu sân khấu.
Vở diễn mang đến những rung động mới mẻ khi tái hiện câu chuyện tình yêu của Chử Đồng Tử-Tiên Dung.
Vở diễn mang đến những rung động mới mẻ khi tái hiện câu chuyện tình yêu của Chử Đồng Tử-Tiên Dung.

Đây là tác phẩm vừa được Nhà hát Chèo Thái Bình hoàn thành dàn dựng, đưa đi tham dự Liên hoan Chèo toàn quốc năm 2022 dự kiến diễn ra tại Hà Nam thời gian tới.

“Thiên duyên huyền tích” được Nghệ sĩ ưu tú Lê Thanh Tùng đạo diễn dựa trên kịch bản của cố tác giả Hoàng Luyện - đoạt Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2017; chuyển thể chèo: Thạc sĩ Lê Thế Song; biên đạo múa: Nghệ sĩ Ưu tú Lê Khánh Toàn; âm nhạc: Nghệ sĩ Ưu tú Đào Tuấn Hải; thiết kế mỹ thuật: Nghệ sĩ Ưu tú Doãn Bằng.

Vở diễn khai thác câu chuyện tình yêu giữa chàng trai nghèo Chử Đồng Tử và công chúa Tiên Dung, một thiên diễm tình bất hủ gắn liền khát vọng non sông hưng thịnh, thái hòa vào thời các Vua Hùng dựng nước.

Huyền tích dân gian này đã ăn sâu bén rễ trong tâm thức người dân đất Việt bởi không chỉ cuốn hút với câu chuyện tình lãng mạn, giàu chất thơ, hòa quyện giữa yếu tố cổ tích và thần thoại, mà còn chở theo những triết lý nhân sinh sâu sắc, đặc biệt là khát khao được hạnh phúc, được tự do trong tình yêu.

“Thiên duyên huyền tích” khoe được nội lực của dàn diễn viên đang ở độ chín của nghề nghiệp.
“Thiên duyên huyền tích” khoe được nội lực của dàn diễn viên đang ở độ chín của nghề nghiệp.

“Thiên duyên huyền tích” khắc họa đậm nét hành trình Chử Đồng Tử-Tiên Dung cùng kiên quyết, đồng lòng vượt qua những rào cản về địa vị, giai tầng, sự ngăn cản của vua cha và cả những âm mưu nham hiểm của quan Lạc tướng để nên duyên chồng vợ. Cùng với vun vén hạnh phúc lứa đôi, họ còn là những người có công giúp dân làng gầy dựng cuộc sống no ấm, yên vui.

Chử Đồng Tử cất công lên đường tầm sư học đạo để về chữa bệnh cho dân làng, mở rộng bang giao. Còn công chúa Tiên Dung sớm hôm tần tảo hướng dẫn dân làng cách trồng dâu nuôi tằm, ươm tơ dệt lụa, dạy dân những câu hát hát ngọt ngào thấm đượm tình quê...

Vở diễn khép lại bằng hình ảnh Chử Đồng Tử và công chúa Tiên Dung hóa thành đôi hạc trắng bay về trời. Bản lĩnh, ý chí, lòng kiên trung, sự bao dung, tình yêu con người của Chử Đồng Tử và Tiên Dung đã định hình nên những giá trị văn hóa cao đẹp của con người Việt Nam: luôn đoàn kết, yêu thương và hướng thiện.

Tác giả Lê Thế Song chia sẻ: Dù kịch bản gốc mang tên “Cây gậy thần” đã được cố tác giả Hoàng Luyện viết cách đây hơn 60 năm, nhưng những thông điệp gửi gắm trong tác phẩm vẫn có giá trị với cuộc sống hôm nay. Còn theo Nghệ sĩ Nhân dân Vũ Ngọc Cải, Giám đốc Nhà hát Chèo Thái Bình, đây là kịch bản thật sự phù hợp và phát huy được thế mạnh của nhà hát.

“Khai thác huyền tích dân gian mang đến nhiều đất diễn cho nghệ thuật chèo, đồng thời giúp ê-kíp sáng tạo, nghệ sĩ phát huy được đầy đủ các đặc trưng của nghệ thuật chèo truyền thống”, Nghệ sĩ Nhân dân Vũ Ngọc Cải nhấn mạnh.

Gần đây nhất, trước “Thiên duyên huyền tích”, kịch bản “Cây gậy thần” đã được chính tác giả Lê Thế Song chuyển thể cải lương để Nhà hát Cải lương Việt Nam và Liên đoàn Xiếc Việt Nam dàn dựng. Nếu ở phiên bản xiếc kết hợp cải lương, người xem bị cuốn hút bởi màu sắc ly kỳ, huyền bí được tạo nên bởi sự sánh vai thú vị giữa ngôn ngữ xiếc, cải lương và nhiều tình huống, xung đột được đẩy lên cao, thì với “Thiên duyên huyền tích”, người xem lại bị chinh phục bởi vẻ đẹp đầy trữ tình, lãng mạn toát lên ở từng lớp diễn.

“Thiên duyên huyền tích” đã thực sự khoe được vẻ đẹp của chèo truyền thống, đặc biệt thể hiện qua sự giàu có của những làn điệu chèo sâu lắng, mượt mà. Đạo diễn, Nghệ sĩ Ưu tú Lê Thanh Tùng chia sẻ, với vở diễn này, ông muốn giới thiệu với khán giả cả nước một làng chèo nức tiếng đất Thái Bình mang tên Làng Khuốc-nơi sở hữu cả trăm làn điệu chèo với chiếu chèo lớn được biểu diễn thường xuyên. Đó là lý do câu chuyện tình yêu đầy lãng mạn của Chử Đồng Tử-Tiên Dung đã được chắp cánh bởi vài chục làn điệu chèo da diết.

Người xem bị thu hút bởi vẻ đẹp trữ tình, lãng mạn của vở diễn.
Người xem bị thu hút bởi vẻ đẹp trữ tình, lãng mạn của vở diễn.

Có lẽ hiếm vở diễn nào huy động được nhiều làn điệu chèo như “Thiên duyên huyền tích”. Những giai điệu ấy càng đi vào lòng người khi được thể hiện bởi các giọng ca đang ở độ chín và cách diễn giàu nội lực của các nghệ sĩ trưởng thành từ nôi chèo Thái Bình, như: Nghệ sĩ Quang Dũng (vai Chử Đồng Tử), Lê Vân (vai Tiên Dung), Mạnh Hùng (vai Vua Hùng), Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hiện (vai Hoàng hậu), Mạnh Hà (vai quan Lạc tướng), Công Đoàn (vai quan Lạc hầu).

Thưởng thức vở diễn, Thạc sĩ Xuân Hồng, con gái cố tác giả Hoàng Luyện cho biết chị đã từng xem nhiều bản dựng sân khấu khác nhau đối với kịch bản “Cây gậy thần”, mỗi bản diễn đều có cách khai thác và góc nhìn riêng. “Nhưng với bản dựng chèo lần này, tôi rất thích cách đạo diễn đưa màn hát trống quân vào hội làng cũng như cách ê-kíp sáng tạo đưa âm nhạc, các làn điệu chèo vào vở diễn để làm bật chất trữ tình, lãng mạn. Có thể nói, các nghệ sĩ Nhà hát Chèo Thái Bình đã tiếp tục mang đến nguồn sinh khí mới cho kịch bản gốc của cha tôi”…

Có thể bạn quan tâm

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.