Hội Thánh Chử Đồng Tử, một lễ hội vùng đặc sắc

Từ trước đến nay, sử sách, văn thơ hiện đại thường ca ngợi hết lời về mối tình tuyệt đẹp, không phân biệt đẳng cấp giữa chàng trai nghèo Chử Ðồng Tử và Công chúa Tiên Dung, con Vua Hùng thứ 18. Còn Tây Cung, người thiếp của Chử Ðồng Tử, hầu như bị lãng quên. Nhưng trong lòng dân, Tây Cung vẫn sống, trường tồn từ đời này sang đời khác.

Trong thần tích do Nguyễn Bính soạn thế kỷ 16, chỉ có đôi dòng về Tây Cung: "Hai người đi trên đường chu du, gặp một người con gái tự xưng là tiên nữ Tây Cung, và sau đó, người này bằng lòng làm thiếp của Chử Ðồng Tử theo ý của Tiên Dung". Trong dân gian, tương truyền, bà sinh ở làng Ðông Kim (tổng An Vĩ) thuộc đất Hồng Châu (nay là huyện Văn Giang và Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên). Mẹ bà đang ngủ, mơ thấy con chim xanh ở phía Tây bay vào, hiện thành Hoàng hậu và nói: "Ta gửi ngươi người con gái, nuôi cho ta ba kỷ", rồi biến mất. Do sự tích này, sau khi ra đời, dân làng gọi bà là Tây Sa công chúa; nhưng trong dân gian, bà được gọi bằng cái tên giản dị: Bà Nguyễn. Ðúng 36 năm, bà hóa ở Lăng Ðông Kim. Tuy đã hóa nhưng bà vẫn ẩn hiện về phụng dưỡng mẹ già, lấy thuốc chữa cho dân làng Yên Vĩ, Ông Ðình đang bị dịch tả.

Chử Ðồng Tử và Tiên Dung nghe tiếng bèn cưỡi ngựa lên Ðông Kim để gặp mặt. Ðến Ông Ðình, thấy bà đang cấy, Chử Ðồng Tử ra câu đối thử tài. Cảm mến người con gái xinh đẹp, thông minh, Chử Ðồng Tử đưa bà về làm thiếp. Ba người sống ở đầm Nhất Dạ, có đủ lâu đài thành quách.

Vua Hùng nghe tin cho quân đến dẹp. Ba người không dám chống lại  Vua cha, sợ bất hiếu, bất trung, từ đầm Nhất Dạ, họ chạy lên Ðông Kim, Ðan Kim. Khi Vua Hùng ốm, bà đem nghề thuốc gia truyền đến chữa cho vua khỏi bệnh. Vua họp triều thần để trả công, bà tâu: "Con là con thứ phối của Chử Ðồng Tử, thay mặt Tiên Dung công chúa để chữa bệnh cho cha. Nay cha đã lành bệnh, con xin bái biệt". Sau này, khi Chử Ðồng Tử và Tiên Dung cùng hóa, Tây Cung cưỡi hạc bay theo. Vua phong cho ba ông bà là Thánh (Dực bảo trung hưng thượng đẳng thần).

Từ truyền thuyết đến tín ngưỡng, bà Tây Cung sống mãi trong tâm linh dân gian. Nhân dân thờ bà cùng Tiên Dung công chúa, gọi là Nhị vị phu nhân.

Ghi nhớ công tích của Chử Ðồng Tử và Nhị vị phu nhân, cứ ba năm một lần, dân làng Dạ Trạch và Ðông Kim cùng làm lễ phát Du (rước kiệu Thánh đi du ngoạn) vào ngày 11-2 (âm lịch). Ngày này, đoàn tế lễ Dạ Trạch rước ba kiệu Thánh từ đền Dạ Trạch lên quê ngoại (Ðông Kim), đến đình Ðức Nhuận, kịp gặp ba kiệu Thánh đoàn tế lễ Ðông Kim rước xuống đón. Sáu kiệu cùng quay về đình Ðông Kim để tế lễ, sau đó đoàn tế lễ Ðông Kim đưa chân đoàn tế lễ Dạ Trạch trở về đền Dạ Trạch. Ngoài hai làng Dạ Trạch, Ðông Kim, tám làng thuộc tổng Mễ Sở cũ, ba năm một lần tham gia dự lễ rước kiệu về đền Chánh Ða Hòa để trình các đức Thánh (từ mồng 10 đến 15-3 âm lịch). Các làng xã ven sông, từ Chử Xá sang bên kia sông - xã Tự Nhiên, xã Hồng Vân (Thường Tín - Hà Tây) đều tổ chức lễ hội, tế lễ Chử Ðồng Tử và Nhị vị phu nhân, tạo thành hội liên vùng đông vui.

Như thế, bà Tây Cung đã chiếm một vị trí quan trọng trong lễ hội Chử Ðồng Tử, góp phần tạo dựng nên lễ hội làng và lễ hội vùng đặc sắc, đậm nét văn hóa dân gian của vùng đất bãi phù sa châu thổ sông Hồng. Gần đây, đình Ðông Kim được tu bổ khang trang. Chùa làng bị giặc Pháp phá hoại từ năm 1953, được xây dựng lại trên nền đất cũ đã khánh thành vào dịp Thu Lễ năm 2006, mang tên Quang Tự, thỏa lòng mong mỏi bấy lâu của nhân dân.

Có thể bạn quan tâm

Nhà hát lớn Hà Nội - điểm đến thu hút đông đảo khách du lịch tham quan khi ghé Thủ đô. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Cụ thể hóa Nghị quyết 26-NQ/TW bằng các giải pháp trọng tâm để phát triển du lịch bền vững

Được ban hành trong bối cảnh du lịch Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, sự ra đời của Nghị quyết 26-NQ/TW mang ý nghĩa chiến lược, qua đó xác định yêu cầu chuyển mạnh mô hình phát triển của ngành từ dựa vào số lượng sang chú trọng chất lượng, hiệu quả, tính bền vững và giá trị gia tăng cao. 

Không gian trải nghiệm nghề truyền thống tại Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn - xã Thu Bồn, thành phố Đà Nẵng. (Ảnh: KHÁNH CHI)

Đặc sản địa phương thành tài nguyên du lịch

Để gia tăng giá trị và mở rộng thị trường cho sản phẩm OCOP, một trong những hướng đi được đẩy mạnh thời gian qua là đưa sản phẩm vào những không gian có khách du lịch: Nhà hàng, khách sạn, khu nghỉ dưỡng, điểm tham quan, khu sinh thái hay sân bay.

Gian hàng của Việt Nam thu hút được sự quan tâm của khách tham quan Hội chợ. (Ảnh: Đại sứ Việt Nam tại Ba Lan cung cấp)

Quảng bá du lịch Việt Nam tại Hội chợ Du lịch quốc tế Warsaw, Ba Lan

Việc Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan tổ chức không gian quảng bá du lịch Việt Nam tại Hội chợ Du lịch quốc tế Warsaw Ptak Expo 2026 thể hiện sự coi trọng đối với hoạt động xúc tiến, quảng bá sản phẩm, dịch vụ du lịch Việt Nam, xác định đây là một trong những lĩnh vực có nhiều tiềm năng phát triển tại thị trường Ba Lan và EU.

Famtrip “Theo dấu chân MV Bắc Bling” thu hút sự tham gia của nhiều đại diện doanh nghiệp lữ hành, truyền thông. (Ảnh: HỒ HẠ)

Nối mạch di sản Kinh Bắc, mở lối du lịch liên vùng

Ngày 13/10, famtrip khảo sát sản phẩm du lịch “Theo dấu chân MV Bắc Bling” đã đưa đại diện các doanh nghiệp lữ hành, truyền thông đến với nhiều điểm đến di sản, làng nghề tiêu biểu của Bắc Ninh, góp phần mở ra hướng khai thác các giá trị văn hóa bản địa gắn với xây dựng sản phẩm du lịch liên vùng.

Chỉ cần bước ra khỏi nhà, quanh bạn là màu sắc của thu vàng. (Ảnh: THÙY VÂN)

Moskva bước vào cao điểm "Mùa thu vàng"

Thủ đô nước Nga đang trải qua những ngày quyến rũ nhất trong năm khi "Mùa thu vàng" chính thức bao phủ khắp thành phố. Trong các công viên, cánh rừng sồi, phong và bạch dương tại Moskva đã đồng loạt chuyển sang sắc vàng chanh, cam và đỏ rực rỡ, biến Moskva thành một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp.

Nhà thờ Thánh Isaac được coi là biểu tượng khải hoàn của Saint Petersburg. (Ảnh: THÙY VÂN)

Biên niên sử bằng đá của Saint Petersburg

Nhà thờ chính tòa Thánh Isaac không chỉ đơn thuần là một công trình tôn giáo, mà còn là một cuốn biên niên sử của Đế chế Nga hoàng. Trải qua hơn một thế kỷ rưỡi với bao thăng trầm, "trái tim đá" của Saint Petersburg vẫn sừng sững tỏa sáng, thách thức thời gian và bom đạn chiến tranh.

Hẻm núi Sulak. (Ảnh: THÙY VÂN)

Sulak - vẻ đẹp hùng vĩ của hẻm núi sâu nhất châu Âu

Trong danh mục các kỳ quan thiên nhiên danh tiếng của Liên bang Nga, hẻm núi Sulak thuộc Cộng hòa Dagestan đang nổi lên như một điểm đến "hot". Không chỉ là một địa danh thuần túy dành cho hoạt động thưởng ngoạn, Sulak là một cấu trúc địa chất quy mô lớn, giữ kỷ lục là hẻm núi sâu nhất châu Âu.

Mô hình du lịch sinh thái cộng đồng tại bản Ven, Bắc Ninh. (Ảnh: VH)

Bắc Ninh đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn

Với nguồn tài nguyên di sản văn hóa phong phú và vị thế chiến lược trong không gian vùng Thủ đô, thành phố Bắc Ninh đang tập trung mọi nguồn lực để hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong giai đoạn tới.

Giờ học thực hành tại Trường cao đẳng quản trị khách sạn quốc tế Imperial. (Ảnh: Nhà trường cung cấp)

Theo kịp bước chuyển của ngành du lịch

Ngành du lịch Việt Nam phục hồi đang làm gia tăng đồng thời nhu cầu về số lượng lao động và chất lượng kỹ năng. Trong bối cảnh mới, yêu cầu đặt ra là thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và vị trí việc làm, nâng cao năng lực số, ngoại ngữ nghề nghiệp và tăng khả năng thích ứng của người lao động với những thay đổi của thị trường.

Huế là một trong những địa phương tiên phong xây dựng môi trường du lịch không khói thuốc lá. (Ảnh: TITC)

Xây dựng môi trường lưu trú văn minh để phát triển du lịch Huế bền vững

Trong dòng chảy hội nhập quốc tế, câu chuyện xây dựng thương hiệu điểm đến không chỉ định hình bởi chiều sâu bản sắc, giá trị văn hóa riêng biệt hay hạ tầng vật chất thuận tiện mà còn được thể hiện từ những thói quen tiến bộ để hình thành một môi trường lưu trú an toàn, văn minh, du lịch phát triển theo hướng bền vững.

[POV] Choáng ngợp khi tạo hoá dùng hàng triệu phiến đá để tạo công viên

[POV] Choáng ngợp khi tạo hoá dùng hàng triệu phiến đá để tạo công viên

Bỏ lại sự xô bồ của thành thị, mời bạn cùng chúng tôi bước vào một hành trình đặc biệt: Đón bình minh tại Công viên đá Núi Chúa (Nam Khánh Hoà). Nằm chênh vênh trên phần đỉnh bằng phẳng của một ngọn núi vươn ra biển, nơi đây được ví von như một bức tranh trừu tượng khổng lồ của tạo hóa.

Phường Hương Trà, thành phố Đà Nẵng đang tập trung xây dựng đề án để phát triển du lịch làng quê-sinh thái-văn hóa. (Ảnh: HT)

Xây dựng Hương Trà trở thành một trong những điểm du lịch nổi bật ở khu vực phía nam Đà Nẵng

Sau sáp nhập, khu vực phía nam của thành phố Đà Nẵng có rất nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển du lịch cộng đồng. Vì vậy, Đà Nẵng vừa ban hành kế hoạch phát triển du lịch trọng điểm ở khu vực này theo hướng bền vững, lấy cộng đồng làm trung tâm, phát huy giá trị tài nguyên và bản sắc văn hóa địa phương.