Đáng chú ý, lực lượng này không chỉ giúp người dân ổn định đời sống mà còn góp phần giúp củng cố hệ thống chính trị cơ sở.
Giữa những khó khăn đặc thù của vùng cao biên giới, nhu cầu bổ sung nguồn nhân lực có trình độ cho cơ sở trở nên cấp thiết. Trong đợt 2 (giai đoạn 2021-2030) của Dự án 174, 25 trí thức trẻ đã được tuyển chọn và đưa về các xã biên giới Dào San và Sì Lở Lầu thuộc phạm vi quản lý của Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 356. Đây là hai xã còn nhiều khó khăn, địa hình phức tạp, giao thông cách trở, dân cư chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, trình độ sản xuất còn hạn chế.
Sau khi tiếp nhận, các trí thức trẻ tình nguyện nhanh chóng được phân công về cơ sở, tham gia trực tiếp vào các hoạt động phát triển kinh tế. Trong hai năm, các đội viên đã tổ chức hàng trăm lượt tuyên truyền, hướng dẫn cho hàng trăm hộ dân về kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, phòng, chống dịch bệnh; đồng thời phối hợp vận động 315 hộ di dời chuồng trại ra khỏi khu sinh hoạt.
Không chỉ tuyên truyền, họ còn trực tiếp cùng người dân triển khai các mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện địa phương. Từ trồng thảo quả, sa nhân đến chăn nuôi gia súc, gia cầm và nuôi cá nước lạnh... Cùng với đó, nhiều mô hình quy mô nhỏ cũng được hình thành như mô hình nuôi chim cút, trồng cây ăn quả ôn đới, chanh tứ thì... các mô hình được hình thành và chuyển giao cho bà con bước đầu đã mang lại hiệu quả thiết thực.
Ở lĩnh vực hạ tầng và dân sinh, lực lượng này cũng đã tham gia hàng trăm ngày công hỗ trợ người dân thu hoạch mùa vụ, sửa chữa kênh mương, làm công trình vệ sinh; xây dựng nông thôn mới; đồng thời, tham gia các hoạt động phòng, chống thiên tai, di dời dân khỏi khu vực nguy hiểm.
Đoàn viên Lò Thị Thủy chia sẻ: “Sau hai năm tham gia chương trình, chúng tôi đã xây dựng được một số mô hình chăn nuôi và tích lũy nhiều kinh nghiệm thực tế. Đây là hành trang quan trọng để sau này tôi có thể tiếp tục phát triển kinh tế tại quê hương và hỗ trợ người dân”. Những nỗ lực của đội ngũ thanh niên trẻ đã và đang góp phần xây dựng và củng cố kinh tế-xã hội cho địa phương. Đáng chú ý, ở những vùng biên giới còn nhiều khó khăn, thông qua hỗ trợ trong sản xuất, sinh hoạt, họ đã từng bước thay đổi nhận thức và cách làm của người dân.
Từ những kết quả bước đầu, việc triển khai lực lượng trí thức trẻ tình nguyện đợt 3 được kỳ vọng sẽ tạo ra những chuyển biến rõ nét hơn tại vùng dự án. Kế thừa kinh nghiệm từ giai đoạn trước, lực lượng mới còn được định hướng nâng cao hơn về chất lượng tuyển chọn, đào tạo và tổ chức hoạt động.
Công tác quán triệt, bồi dưỡng nhận thức chính trị, kỹ năng thực tiễn cho đội viên được Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 356 chú trọng ngay từ đầu. Các trí thức trẻ được yêu cầu nắm chắc nhiệm vụ của địa phương, chủ động xây dựng kế hoạch hoạt động sát với thực tế từng bản, từng hộ dân, thay vì triển khai dàn trải như trước.
Trung tá Lê Mạnh Hùng, Trưởng phòng Hậu cần kỹ thuật, Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 356 cho biết: “Trong đợt 3 của dự án, chúng tôi đã tuyển chọn 25 trí thức trẻ tình nguyện. Đây đều là những người có trình độ, nhiệt huyết, đặc biệt am hiểu địa bàn, phong tục, ngôn ngữ của đồng bào. Các đồng chí sẽ là lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, vận động nhân dân phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới và bảo đảm an sinh xã hội tại địa phương”.
Đoàn viên Lê Việt Hoàng là người được tuyển chọn, trở thành trí thức trẻ tình nguyện đợt 3 của dự án cho biết: “Tôi rất vinh dự khi được tham gia Dự án trí thức trẻ tình nguyện tại Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 356. Tôi sẽ cố gắng vận dụng những kiến thức đã học để giúp đỡ người dân phát triển kinh tế và đời sống. Bên cạnh đó, sẽ luôn chủ động học hỏi kinh nghiệm từ các đồng chí cán bộ và các đội viên để hoàn thiện bản thân, đoàn kết, gắn bó, góp phần xây dựng đơn vị ngày càng phát triển”.
Trong đợt 3, định hướng của đoàn là gắn hoạt động của trí thức trẻ với các chương trình, đề án cụ thể tại địa phương như phát triển kinh tế hộ gia đình, xây dựng nông thôn mới, tuyên truyền pháp luật và giữ gìn an ninh trật tự. Điều này được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng hoạt động rời rạc, từ đó nâng cao hiệu suất và chất lượng.
Khi người trẻ mang theo kiến thức, kỹ năng và sự nhiệt huyết đến với vùng biên, thay đổi bắt đầu hình thành từ những điều nhỏ bé trong đời sống. Qua việc giúp người dân làm ăn hiệu quả hơn, các trí thức trẻ đã góp phần tạo dựng niềm tin, khuyến khích tinh thần tự vượt khó vươn lên của bà con.
Ngày 29/1/2010, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 174/QĐ-TTg phê duyệt Dự án “Tăng cường trí thức trẻ tình nguyện đến công tác tại các khu kinh tế quốc phòng giai đoạn 2010-2020” (gọi tắt là Dự án 174). Sau thành công của giai đoạn 1, ngày 15/9/2021, Thủ tướng ban hành Quyết định số 1529/QĐ-TTg phê duyệt nội dung thực hiện Dự án đến hết năm 2030.
