Sau cơn mưa rào ban sáng, con đường dẫn vào khu vực đồi Đá Vôi, Tổ 29, phường Cam Đường vẫn còn đọng nước. Dưới tán tre già, nắng thu xuyên qua kẽ lá, hắt xuống nền đất ẩm nơi hàng chục cán bộ, chiến sĩ đang miệt mài tìm kiếm những Anh hùng liệt sĩ đã hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía bắc năm 1979.
Theo Thượng tá Phùng Đức Anh, Đội trưởng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, từ thông tin do các cựu chiến binh cung cấp, khu vực này từng là nơi an táng bộ đội sau những trận đánh ác liệt. Sau đó, phần lớn hài cốt liệt sĩ được chính quyền địa phương cất bốc, quy tập về các nghĩa trang liệt sĩ. Tuy nhiên, qua thời gian và địa hình thay đổi, dẫn đến khả năng vẫn còn những phần mộ chưa được phát hiện...
Do đó, ngay khi tiếp nhận thông tin, lực lượng chức năng đã tổ chức xác minh, khoanh vùng và triển khai tìm kiếm.
“Trải qua gần nửa thế kỷ, dấu tích của những phần mộ năm xưa dường như không còn. Bởi vậy, mỗi thông tin từ các cựu chiến binh, người dân từng sinh sống trong khu vực đều được chúng tôi ghi chép, đối chiếu cẩn thận. Việc tìm kiếm cũng được tiến hành thận trọng, bảo đảm các vị trí đều được kiểm tra kỹ càng”, Thượng tá Phùng Đức Anh chia sẻ.
Trực tiếp tham gia cuộc chiến năm 1979, cựu chiến binh Trần Minh Bài, nguyên chiến sĩ Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 121 nhớ khá rõ khu vực đơn vị từng chiến đấu và nơi nhiều đồng đội của ông đã ngã xuống. Bởi vậy, khi có thông tin về “Chiến dịch 500 ngày đêm”, ông đã chủ động cung cấp thông tin giúp lực lượng chức năng khoanh vùng, tìm kiếm.
Giọng nghẹn lại khi nhắc về những đồng đội đã kề vai sát cánh năm xưa, ông Bài cho biết:
“Nhiều gia đình đồng đội từ các nơi lên đây tìm phần mộ, tôi cũng cố gắng đưa họ đến những vị trí còn nhớ. Nhưng do địa hình thay đổi, nhân lực và phương tiện bị hạn chế nên việc tìm kiếm rất khó khăn. Bây giờ có lực lượng chức năng tổ chức tìm kiếm quy mô, bài bản, tôi rất mừng và hy vọng những đồng đội còn nằm lại sẽ sớm trở về”.
Từ những thông tin được xác minh, đến nay, lực lượng chức năng đã tiến hành khoanh vùng, tìm kiếm và phát hiện 30 phần mộ liệt sĩ tại khu vực đồi Đá Vôi. Ngay sau đó, chính quyền địa phương phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức cất bốc thận trọng, tỉ mỉ và giữ gìn sự tôn nghiêm.
Quá trình cất bốc, bên cạnh hài cốt và các di vật, nhiều vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh cũng được phát hiện. Lực lượng công binh đã nhanh chóng rà phá và tiến hành xử lý, bảo đảm an toàn tuyệt đối.
Chỉ đạo trực tiếp tại hiện trường, đồng chí Giàng Quốc Hưng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Lào Cai yêu cầu các lực lượng thực hiện nhiệm vụ với tinh thần trách nhiệm cao nhất, bảo đảm chu đáo, chính xác và an toàn. Các vị trí phải được kiểm tra kỹ, hài cốt và các di vật liên quan được thu gom đầy đủ, không để bỏ sót bất kỳ dấu tích nào.
Tỉnh xác định công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ quan trọng, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục rà soát, thu thập thêm thông tin và mở rộng phạm vi tìm kiếm.
“Chúng tôi xác định ngày nào cũng là ngày đầu tiên của chiến dịch. Các lực lượng sẽ duy trì nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, bất kể ngày nghỉ hay thời tiết thuận lợi, khó khăn. Chỉ cần còn thông tin, còn manh mối thì chúng tôi sẽ tiếp tục xác minh, tìm kiếm, sớm đưa các Anh hùng liệt sĩ trở về với quê hương, gia đình”, đồng chí Giàng Quốc Hưng cho biết.
Triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm”, đến nay Lào Cai đã tìm kiếm, quy tập được 44 hài cốt liệt sĩ trên địa bàn. Kết quả ấy có được nhờ sự chuẩn bị chu đáo, quá trình rà soát hồ sơ, thu thập thông tin, xác minh, đối chiếu và khoanh vùng tìm kiếm chặt chẽ, bài bản.
Có những manh mối ban đầu rất ít ỏi, nhưng sau nhiều lần kiểm chứng đã trở thành cơ sở quan trọng để lực lượng tìm kiếm đưa các liệt sĩ trở về.
Thượng tá Lương Hoàng Giang, Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh cho biết, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thể hiện trách nhiệm, tình cảm và sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, chủ quyền của Tổ quốc. Quá trình tìm kiếm được đơn vị tổ chức chặt chẽ, liên tục, bảo đảm an toàn.
Bước sang giai đoạn 2, cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh tiếp tục dồn toàn bộ sức lực, quyết tâm hoàn thành tốt, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.
Chiều muộn, trên khu vực đồi Đá Vôi, cán bộ, chiến sĩ Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ vẫn khẩn trương, miệt mài với phần việc còn dang dở. Phía sau họ, biết bao gia đình đang dõi theo, mong chờ thông tin về nơi an nghỉ của người thân. Và hơn hết, với những người lính hôm nay, đó không chỉ là nhiệm vụ mà còn là trách nhiệm, là mệnh lệnh từ trái tim mỗi người.
