Toạ đàm tập trung vào những vấn đề thiết thực: từ các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính, đến yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng xanh-tuần hoàn, và những giải pháp cụ thể giúp doanh nghiệp tối ưu hóa sử dụng năng lượng…
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, tiết kiệm năng lượng không chỉ là trách nhiệm xã hội, mà còn là bài toán đầu tư chiến lược, mang tính sống còn trong bối cảnh kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và hội nhập quốc tế sâu rộng. Mỗi quyết định đầu tư, lựa chọn công nghệ hay cách thức quản trị năng lượng của doanh nghiệp hôm nay sẽ góp phần định hình chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trong nhiều thập kỷ tới.
Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là chủ trương lớn của Chính phủ, gắn liền với mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Bộ Công thương hiện là cơ quan đầu mối triển khai Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019–2030.
Ông Cù Huy Quang, Trưởng phòng Hiệu quả năng lượng và Chuyển đổi xanh, Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và Khuyến công chia sẻ: Thời gian qua, Bộ Công thương đã hỗ trợ doanh nghiệp trong tư vấn giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; kiểm toán năng lượng để phát hiện những khâu tiêu tốn nhiều năng lượng, từ đó có giải pháp để sử dụng hiệu quả nguồn năng lượng tại doanh nghiệp; triển khai mô hình quản lý năng lượng, đặc biệt các doanh nghiệp lớn được hỗ trợ triển khai Hệ thống Quản lý năng lượng theo tiêu chuẩn ISO 50001; chuyển giao công nghệ, tiếp cận công nghệ mới, tiên tiến và hiệu quả năng lượng; hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực (người quản lý năng lượng, kiểm toán viên năng lượng) để nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng tại doanh nghiệp.
Việc áp dụng sử dụng hiệu quả năng lượng tại các khu công nghiệp ở Việt Nam nói chung và tại Hà Nội nói riêng đang diễn ra ngày càng tích cực, nhưng mức độ phổ biến và hiệu quả còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như quy mô doanh nghiệp, loại hình sản xuất, nguồn vốn đầu tư và nhận thức của lãnh đạo doanh nghiệp.
Một số mô hình điển hình đang mang lại hiệu quả rõ rệt và có tiềm năng nhân rộng tại các khu công nghiệp như mô hình "Nâng cấp đồng bộ hệ thống phụ trợ". Ví dụ như: Một nhà máy sản xuất thực phẩm tại Khu công nghiệp Thăng Long đã đầu tư vào việc cải thiện hệ thống khí nén toàn diện (kiểm soát rò rỉ, thay thế máy nén hiệu suất cao, lắp đặt hệ thống quản lý khí nén thông minh), giúp giảm 20% lượng điện tiêu thụ cho khí nén.
Hay mô hình "Năng lượng mặt trời áp mái kết hợp lưu trữ”. Nhiều khu công nghiệp như Quang Minh, Thăng Long, Nội Bài đã có hàng loạt nhà máy lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái. Một công ty sản xuất bao bì tại Khu công nghiệp Sài Đồng đã tự chủ được khoảng 30-40% nhu cầu điện từ hệ thống điện mặt trời, giúp giảm áp lực chi phí điện năng và tăng tính bền vững.
Tuy vậy, ông Trần Anh Tuấn, Phó Trưởng Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội và ông Nguyễn Vân, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Công nghiệp hỗ trợ thành phố Hà Nội (HANSIBA) cho rằng, có 4 yếu tố khó khăn chính của doanh nghiệp trong thực hiện dụng sử dụng hiệu quả năng lượng: Thứ nhất, sự thay đổi, điều chỉnh ý thức, hành vi sử dụng năng lượng; Thứ hai, đầu tư đổi mới dây chuyền, công nghệ hiện đại chiếm chi phí lớn; Thứ ba, các doanh nghiệp tại địa phương chất lượng nguồn nhân lực chưa đồng đều, tiếp cận công nghệ tiết kiệm năng lượng còn hạn chế; Thứ tư, tiêu chuẩn quy định và cơ chế chính sách vẫn còn đang trong quá trình hoàn thiện để khuyến khích được doanh nghiệp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Ông Cù Huy Quang cho biết thêm, để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào chuyển đổi năng lượng, cần có cơ chế để giảm rủi ro tài chính; Bộ Công thương đang phối hợp với các tổ chức tài chính hoặc địa phương nghiên cứu đề xuất một số cơ chế quan trọng có thể kể đến: cơ chế bảo lãnh tín dụng cho các dự án tiết kiệm năng lượng, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa; hỗ trợ lãi suất hoặc ưu đãi vay vốn từ các quỹ phát triển xanh, quỹ bảo vệ môi trường; mô hình ESCO (công ty dịch vụ năng lượng) – trong đó doanh nghiệp không phải bỏ vốn ban đầu, mà trả dần từ phần tiết kiệm được; ưu đãi thuế, khấu hao nhanh đối với thiết bị, công nghệ tiết kiệm năng lượng.
Về phối hợp triển khai, Bộ Công thương đang phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, Ngân hàng Thế giới (WB) và các tổ chức tài chính quốc tế để xây dựng gói tín dụng xanh, đồng thời kết nối với chính quyền địa phương nhằm đưa các mô hình hỗ trợ thí điểm xuống cấp tỉnh, thành phố.
Tọa đàm cùng đi sâu trao đổi tập trung vào những vấn đề thiết thực: từ các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính, đến yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng xanh - tuần hoàn, và những giải pháp cụ thể giúp doanh nghiệp tối ưu hóa sử dụng năng lượng.
* Trong khuôn khổ chương trình, Lễ phát động Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu kiến thức về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả năm 2025” đã được tổ chức trên nền tảng trực tuyến của Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (địa chỉ: https://cuocthi2025.tietkiemnangluong.com.vn/). Cuộc thi bắt đầu từ 8 giờ 00 giờ ngày 2/10 đến 12 giờ 00 giờ ngày 6/11/2025, được chia thành 5 kỳ thi.
Qua 4 mùa giải đã diễn ra, cuộc thi đã trở thành sân chơi thường niên quen thuộc, nhận được sự tham gia sôi nổi của người dân mọi miền trên khắp cả nước. Trong hai năm gần đây, cuộc thi đã ghi nhận kết quả ấn tượng với 250.858 người dự thi, cùng số lượt dự thi lên tới 411.224 lượt. Những con số ấn tượng này không chỉ phản ánh sự quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng tới vấn đề tiết kiệm năng lượng, mà còn là tín hiệu tích cực cho thấy những nỗ lực của Bộ Công thương trong việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
