Stop motion – công nghệ làm phim hoạt hình lâu đời và độc đáo

Mặc dù chứng kiến sự ra đời của nhiều kỹ thuật, kỹ xảo điện ảnh hiện đại, hoạt hình stop motion (hoạt hình tĩnh vật) vẫn là lựa chọn của nhiều nhà làm phim theo đuổi nghệ thuật thủ công, tìm tòi cái đẹp từ mọi chi tiết của cuộc sống. Sự kỳ công, tỉ mỉ mang lại những hiệu ứng và cảm xúc rất đặc trưng cho loại hình này.
Hậu trường sản xuất một phân cảnh phim hoạt hình stop motion. (Ảnh: Sconnect Việt Nam)
Hậu trường sản xuất một phân cảnh phim hoạt hình stop motion. (Ảnh: Sconnect Việt Nam)

Nghệ thuật từ sự kiên trì, tỉ mẩn

Trên thế giới, đã có nhiều tựa phim hoạt hình stop motion nổi tiếng được khán giả quốc tế ưa chuộng trong thời gian dài hoặc được trao các giải thưởng điện ảnh danh giá, chẳng hạn như series “Shaun the Sheep” (ra đời từ năm 2007) hay bộ phim “Guillermo del Toro's Pinocchio” (vừa đoạt giải Oscar 2023 cho “Phim hoạt hình xuất sắc nhất”).

Ở Việt Nam, kỹ thuật stop motion cũng đã được ứng dụng, phát triển trong làm phim hoạt hình, MV ca nhạc, quảng cáo... Năm 2022, phim hoạt hình “Giấc mơ gỏi cuốn” của nữ đạo diễn Vũ Thị Phương Mai (sinh năm 1992) gây tiếng vang khi được lựa chọn tranh giải một trong các hạng mục chính của Liên hoan phim quốc tế Cannes lần thứ 75 tại Pháp.

Có tuổi đời hơn 100 năm và ngang ngửa với lịch sử điện ảnh, công nghệ stop motion (còn có thể gọi là hoạt ảnh chuyển động dừng) là kỹ thuật điện ảnh lâu đời bậc nhất trên thế giới. Một bộ phim stop motion được tạo nên bằng cách dựng nhân vật theo từng động tác, sau đó chụp lại và ghép thành phim hoạt hình. Mỗi khung ảnh thể hiện từng động tác riêng của nhân vật, sau khi ghép lại tạo cảm giác nhân vật đang thực sự chuyển động.

Thông thường, nhà làm phim sẽ sử dụng các chất liệu bằng silicon hay đất sét, con rối để phục vụ quá trình làm phim. Với mỗi khung hình, nhà sản xuất cần trau chuốt từng chi tiết của nhân vật; từ biểu cảm trên khuôn mặt đến chuyển động đều được tính toán chính xác. Mỗi giây tương ứng với vài chục chuyển động nhỏ, như vậy một bộ phim hoàn chỉnh có thể mất từ vài tháng cho tới vài năm để hoàn thiện.

Sự xuất hiện và phát triển của hàng loạt công nghệ kỹ xảo điện ảnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang khiến công việc của con người trở nên đơn giản hơn. Lợi ích có thể kể đến là chi phí và thời gian sản xuất được tối ưu, giải quyết những hạn chế của các công nghệ truyền thống. Vì vậy, đã có ý kiến cho rằng dạng công nghệ thủ công như stop motion không còn được ưa chuộng trong thời đại 4.0.

Tuy nhiên, stop motion đã chứng minh sức hấp dẫn bằng thành công của hàng loạt phim hoạt hình nổi tiếng thời gian qua, cũng như việc nhiều xưởng hoạt hình hàng đầu ở các nền điện ảnh tân tiến như Mỹ, Nhật Bản vẫn liên tục ra mắt các dự án hoạt hình stop motion mới. Công nghệ này vẫn đang tạo nên nhiều bộ phim chất lượng cạnh tranh tốt với các phim 2D, 3D thời thượng.

Với việc “sống” hơn một thế kỷ và chứng kiến đủ mọi thăng trầm của lịch sử làm phim hoạt hình, stop motion không những không lạc hậu mà còn tồn tại thách thức thời gian, trở thành sân chơi cho các nhà làm phim cần cù, tỉ mỉ.

Hoạt hình Stop motion Việt Nam nỗ lực bước ra thế giới

Tạo hình nhân vật Clay Mixer được thực hiện bằng đất sét, giấy, vải...(Ảnh: Sconnect Việt Nam)

Tạo hình nhân vật Clay Mixer được thực hiện bằng đất sét, giấy, vải...(Ảnh: Sconnect Việt Nam)

Stop motion là một công nghệ khó, đòi hỏi sự đầu tư công phu và tỉ mỉ trong thời gian dài của cả ekip, nên hiện nay tại Việt Nam không có nhiều đơn vị chọn hướng đi này. Tuy nhiên, quá trình sản xuất kỳ công cũng đem lại lợi thế là sự độc đáo, phát huy tối đa sự sáng tạo, dễ gây ấn tượng với khán giả nhỏ tuổi. Có thể kể đến loạt phim hoạt hình stop motion Clay Mixer cho trẻ từ 5-8 tuổi, thuộc hệ sinh thái WOA của Sconnect Việt Nam.

Ra mắt từ năm 2017 đến nay với hơn 1.200 tập phim, Clay Mixer là sản phẩm hoạt hình đáp ứng nhiều tiêu chuẩn quốc tế, đã và đang được nhiều khán giả toàn cầu đón nhận. Tính đến thời điểm hiện tại, kênh YouTube của Clay Mixer ghi nhận gần 5 triệu lượt đăng ký, khoảng 300 triệu lượt xem hàng tháng. Không chỉ riêng YouTube, Clay Mixer còn được thu hút người xem trên nhiều nền tảng trực tuyến khác.

Các tập phim khai thác đa dạng chủ đề từ trường học, gia đình, bạn bè đến các tình huống hài hước, nhập vai… mang tới những phút giây giải trí, sáng tạo cùng nhiều bài học định hướng phát triển kỹ năng cho trẻ em. Đằng sau những video triệu view là “phim trường thu nhỏ” với các nhân vật tạo hình thủ công bằng đất sét cùng hàng chục bối cảnh được thiết kế đa dạng, khéo léo trong xưởng hoạt hình Sconnect tại Hà Nội. Vài phút phim có khi cần tới hàng nghìn tấm ảnh, kết hợp với hiệu ứng âm thanh, ánh sáng để tạo nên trải nghiệm nghe nhìn thú vị cho người xem.

Thông qua những thước phim hài hòa tính giải trí và tính giáo dục, sản phẩm “make in Vietnam” này vẫn đang được cải tiến không ngừng để mang đến những tập phim chất lượng hơn, nâng cao vị thế của công nghệ stop motion.

Đồng thời, công ty sản xuất của Clay Mixer - Sconnect Việt Nam cũng mong muốn tận dụng lợi thế của nguồn nhân lực trong nước để sản xuất những thước phim tạo tiếng vang trên trường quốc tế, không chỉ phim 2D, 3D mà còn ở lĩnh vực khó nhằn như stop motion.

Dự án phim dài tập “Tiny Series” do Việt Nam sản xuất sắp ra mắt trên nhiều nền tảng số. (Ảnh: Sconnect Việt Nam)

Dự án phim dài tập “Tiny Series” do Việt Nam sản xuất sắp ra mắt trên nhiều nền tảng số. (Ảnh: Sconnect Việt Nam)

Với những bước tiến của Clay Mixer, trong thời gian tới, hệ sinh thái WOA dự kiến sẽ sớm cho ra mắt dòng phim dài tập “Tiny Series” kể về hành trình của cậu bé Tiny và những người bạn ở xứ sở đất sét, hướng tới phát sóng trên các nền tảng trả phí. Sự sáng tạo và tâm huyết của đội ngũ nhân sự Việt cho thấy tiềm năng không nhỏ để hoạt hình stop motion Việt Nam gây dựng được chỗ đứng trên thị trường toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Các đồng chí Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Thành phố Hà Nội nhấn nút khai mạc Festival Thăng Long-Hà Nội lần thứ II, năm 2026.

Khai mạc Festival Thăng Long-Hà Nội năm 2026

Tối 11/9, tại di tích Hoàng thành Thăng Long (phường Ba Đình), Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức lễ khai mạc chương trình Festival Thăng Long-Hà Nội lần thứ hai năm 2026 với chủ đề “Dòng chảy di sản-Heritage Flow”. Dự chương trình có đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ.

Chiếc trống và biểu tượng bất khuất của các chiến sĩ Xô viết Nghệ Tĩnh trưng bày tại Bảo tàng Nghệ An-Xô viết Nghệ Tĩnh. (Ảnh: TRUNG HIẾU)

Sáng mãi danh hiệu “đỏ”

96 năm đã trôi qua, tinh thần và hào khí Xô viết Nghệ Tĩnh vẫn trường tồn cùng lịch sử dân tộc. Trên quê hương Xô viết anh hùng, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Nghệ An, Hà Tĩnh đang tiếp nối truyền thống cách mạng, chuyển hóa thành động lực phát triển, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, xứng đáng với danh hiệu “đỏ”.

Các đại biểu chủ trì hội thảo. (Ảnh: HỒNG NGỌC)

Nhận diện bản sắc, tìm hướng phát triển cải lương nam-bắc

Ngày 11/9, tại Hà Nội, Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội thảo khoa học cấp bộ: “Sự khác biệt của cải lương nam-bắc: thành tựu, hạn chế, những vấn đề đặt ra và giải pháp phát triển”, thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu, nghệ sĩ sân khấu.

Các đại biểu trải nghiệm cùng hiện vật đặc biệt - chiếc máy khâu - hiện vật gắn bó với nhiều gia đình Hà Nội một thời.

“Kể chuyện” Hà Nội qua vẻ đẹp áo dài

Tà áo dài luôn gắn với nét thanh lịch của người Hà Nội. Nhưng không phải ai cũng hiểu quá trình phát triển của áo dài. Với trưng bày “Nét Hà thành-Câu chuyện Hà Nội qua tà áo dài”, Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám đã dẫn dắt người xem khám phá vẻ đẹp của áo dài, của phụ nữ Hà thành qua năm tháng.

Ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam trao đổi với báo chí tại một sự kiện ở Hà Nội. (Ảnh: KIỀU GIANG)

Khẳng định vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững

Nhân dịp Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua nghị quyết về Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam đã gửi thông điệp nhằm khẳng định vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững và đóng góp của Việt Nam đối với chương trình nghị sự văn hóa toàn cầu.

Người dân tham gia các hoạt động trải nghiệm tại Nhà văn hóa số trên địa bàn xã Đông Anh. (Ảnh GIANG NAM)

Nâng cao mức độ thụ hưởng văn hóa của người dân

Việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trên địa bàn Hà Nội đang tạo ra sự đổi thay mạnh mẽ cho các nhà văn hóa. Những mô hình hoạt động mới, những cách làm sáng tạo được triển khai khiến nhà văn hóa trở thành “ngôi nhà chung” giúp nâng cao mức độ thụ hưởng văn hóa của người dân.

Đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình (bên phải) chỉ đạo diễn xuất. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Phim cổ trang Việt và thử thách chinh phục khán giả

Với quy mô, đầu tư về bối cảnh, phục trang, mỹ thuật và võ thuật, “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” cho thấy điện ảnh Việt đã có thêm những bước tiến trong việc đưa chất liệu lịch sử, huyền sử lên màn ảnh rộng.

Chỉ ít ngày sau khi phát hành trên nền tảng Amazon, bản tiếng Anh “Khúc lãng du Cụ Mén” tiếp tục có mặt tại Canberra, Australia và là món quà tặng văn hóa nhiều ý nghĩa với các đại biểu tham dự hội thảo về Việt Nam. (Ảnh: QUỐC HẢI)

“Khúc lãng du Cụ Mén” rời cánh đồng làng bước ra thế giới

Mang theo ký ức ruộng đồng và cốt cách người nông dân Việt Nam, nhân vật trong tập thơ “Khúc lãng du Cụ Mén” của Phạm Hồng Điệp đã bước ra thế giới, gặp gỡ với những bạn đọc quốc tế khi hiện diện và bất ngờ chiếm tốp đầu trên nền tảng Amazon và trở thành món quà ý nghĩa tại một số hội thảo về Việt Nam ở Australia vừa qua.

“Những ngày Sài Gòn” được làm mới bằng một MV hiện đại, mở rộng khả năng tiếp cận công chúng trẻ. (Ảnh: Ê-KÍP CUNG CẤP)

“Những ngày Sài Gòn” - Hành trình từ thơ tới MV

Từ một ca khúc phổ thơ đã được giới thiệu trên sân khấu, nhạc sĩ Hoài An và giám đốc sản xuất Võ Hoài Phúc vừa tiếp tục làm mới “Những ngày Sài Gòn” bằng một MV hiện đại, kết hợp cách xử lý âm nhạc mới với ngôn ngữ hình ảnh giàu chất điện ảnh để mở rộng khả năng tiếp cận, đưa tác phẩm đến gần hơn với công chúng trẻ.

Quang cảnh buổi họp. (Ảnh: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch)

Gấp rút hoàn thiện Đề án đưa di sản Việt Nam ở nước ngoài về nước

Ngày 10/9, tại Hà Nội, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương chủ trì buổi làm việc của Ban Soạn thảo và Tổ Biên tập xây dựng Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.