Sông băng tan chảy nhanh nhất thế giới qua ảnh vệ tinh cách nhau 30 năm

NDĐT – Hai hình ảnh vệ tinh của một sông băng ở Patagonia (Chile) cách nhau 30 năm đã cho thấy nó mất đi một nửa chiều dài. Theo các nhà khoa học, có thể đây là dòng sông tan chảy nhanh nhất thế giới.

Nửa sông băng bên trái cách đây 30 năm còn đầy băng, nửa sông băng bên phải băng đã tan chảy gần hết.
Nửa sông băng bên trái cách đây 30 năm còn đầy băng, nửa sông băng bên phải băng đã tan chảy gần hết.

Sông băng Hielo Patagónico Sur 12 (HPS-12), chụp từ vệ tinh vào ngày 27-1-1985.

Sông băng có tên Hielo Patagónico Sur 12 (HPS-12), nằm trên cao ở dãy núi Andes ở Chile. Theo một bài báo trên tạp chí Nature Geoscience hồi tháng 9, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng HPS-12 đã mất độ dày và lui vào đất liền. Theo phân tích dữ liệu vệ tinh của họ, sông băng đã mất trung bình 30 mét độ dày băng mỗi năm, trong khoảng từ năm 2000 đến 2008, gần với điểm kết thúc của nó. Theo đồng tác giả của nghiên cứu, ông Etienne Berthier, một nhà nghiên cứu về sông băng tại Đại học Toulouse ở Pháp, độ mỏng đi nhanh nhất xảy ra với tốc độ 44 m trong một năm. Phần mỏng đi được ghi nhận tan đi hoàn toàn vào năm 2018.

Sông băng Hielo Patagónico Sur 12 (HPS-12), chụp từ vệ tinh vào tháng 1-2019.

“Với những gì chúng tôi biết, đây thực sự là tỷ lệ mất mát nhanh nhất quan sát được đối với một sông băng”, nhà nghiên cứu Berthier nói với Đài quan sát Trái đất của NASA (NASA’s Earth Observatory).

Đài quan sát Trái đất đã công bố những bức ảnh chụp trước đây và bây giờ vào ngày 29-10, cho thấy sự mất mát gây choáng váng của băng. Một bức ảnh chụp vệ tinh vào ngày 27-1-1985 bởi một công cụ trên vệ tinh Landsat 5, cho thấy băng trên sông quét xuống dưới từ sườn núi phía nam Patagonia Icefield. Một bức ảnh chụp so sánh của Bộ thu nhận ảnh mặt đất (OLI - Operational Land Imager) trên vệ tinh Landsat 8 vào tháng 1-2019 cho thấy một thế giới hoàn toàn khác: Vùng hông sông băng cắt sâu vào trong vịnh hẹp của nó, phơi bày một khu vực lớn đá trần trụi.

Những sông băng ở Peru và Chile được hiểu là “sông băng nhiệt đới”, nó dường như nghịch lý vì chúng là sông băng nằm ở vùng giữa trái đất thay vì ở vùng cực. Các sông băng nhiệt đới đang tan chảy nhanh chóng. Các kết quả nghiên cứu vào năm 2013 thấy rằng các sông băng trên dãy núi Andes mất khoảng từ 30% đến 50% diện tích bề mặt kể từ những năm 1970. Các sông băng này bị tổn hại bởi sức nóng từ cả bên trên (do nhiệt độ không khí) và bên dưới (do nhiệt độ của nước biển ở cuối sông bang, hay là nơi cuối cùng của việc tiến xa hay lùi lại của sông băng).

Theo Học viện Trái đất của Đại học Columbia, băng tan chảy theo mùa đã cung cấp nước phục vụ nông nghiệp hay công nghiệp, nhưng việc băng tan nhanh chóng, nước do băng tan sẽ trở nên “giết chóc” vì chúng gây ra lũ lụt và lở tuyết. Nếu như băng biến mất hoàn toàn, nước ở dãy Andes trở thành nên ngày càng khan hiếm.

Cũng theo ông Berthier, vì các sông băng ở xa vô cùng, chúng khó để nghiên cứu ngoại trừ qua vệ tinh. Đó là lý do tại sao tình trạng của HPS-12 là đang được xác đinh là dòng sông băng mỏng nhất trên trái đất lại đi kèm với một dấu sao nghi hoặc, vì có thể có những dòng sông băng khác đang biến mất nhanh hơn mà con người không để ý tới.

Có thể bạn quan tâm

Hoạt động tại phòng thí nghiệm Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: Diệp Ngọc)

Chiến lược công nghệ lượng tử nhằm bảo vệ chủ quyền công nghệ, tích hợp không gian số toàn cầu

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, công nghệ lượng tử được đặt ở vị trí trung tâm, cụ thể hóa trong Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Diễn đàn châu Âu-châu Phi nhằm tăng cường hợp tác trong kỷ nguyên số. (Ảnh: ACCORD)

Đối phó thách thức tin giả

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, song cũng tạo ra những thách thức lớn. Nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch gia tăng không chỉ ở những khu vực công nghệ chưa phát triển đồng đều như châu Phi mà ở cả những nơi đã phát triển mạnh mẽ như châu Âu. 

Tiến sĩ Hoàng Lương trao đổi với nhóm nghiên cứu về kết quả xử lý nước thải bằng công nghệ EBB (Ảnh: LƯƠNG HIẾU)

Ứng dụng “gạch sinh học” xử lý nước thải

Việc xử lý nước thải tại các khu dân cư, làng nghề, trang trại chăn nuôi ở Việt Nam gặp nhiều khó khăn như chi phí đầu tư cao, công nghệ xử lý phức tạp do nhiều loại nước thải đan xen và khó vận hành ở quy mô nhỏ…

Hoạt động nghiên cứu, thực hành tại Trường đại học Phenikaa. (Ảnh: VŨ THƠM)

Mô hình hợp tác “3 nhà” trong phát triển khoa học, công nghệ

Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là sự nghiệp của toàn dân, toàn hệ thống chính trị; trong đó, người dân và doanh nghiệp là trung tâm, chủ thể; nhà khoa học là nhân tố then chốt; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt và thúc đẩy.

Xã Phụng Hiệp, thành phố Cần Thơ lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Chuyển đổi số - “chìa khóa” vận hành hiệu quả chính quyền cơ sở

Thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị theo yêu cầu đặt ra tại Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã từng bước góp phần tạo đột phá trong xây dựng và vận hành chính quyền nhân dân.

Nông dân tham gia dự án hỗ trợ kinh doanh nông hộ tại Cao Bằng (Ảnh: VIỆT HÀ)

Chuyển giao công nghệ, đổi mới tư duy sản xuất

Chuyển giao khoa học và công nghệ đang góp phần đổi mới tư duy sản xuất, hình thành nhiều mô hình kinh tế và nâng cao năng lực công nghệ tại địa phương. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả cao hơn, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng gắn chặt với thị trường, doanh nghiệp và mục tiêu tăng trưởng.

Quang cảnh sự kiện Shopee Brands And Creators Summit 2026.

AI trở thành động lực tăng trưởng mới của thương mại điện tử

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử, không chỉ góp phần nâng cao trải nghiệm mua sắm, mà còn hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu vận hành, mở rộng tiếp cận khách hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong môi trường số.

Nghiên cứu khoa học tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Triển khai Nghị quyết 57: Tạo đột phá trong phát triển và trọng dụng nhân tài khoa học

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhiều kết quả quan trọng đã tạo nền tảng cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, để tạo đột phá tăng trưởng, yêu cầu cấp bách hiện nay là xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao đủ năng lực làm chủ các công nghệ chiến lược.

Hội thảo “Kết nối 3 nhà - Huy động nguồn lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế-xã hội thành phố Huế” diễn ra chiều 2/7 tại Huế.

Huế kích hoạt nền tảng số kết nối “3 nhà”: Biến bài toán thực tiễn thành động lực đổi mới sáng tạo

Từ quản lý đô thị thông minh, bảo tồn di sản đến phát triển kinh tế số, thành phố Huế đang đứng trước nhiều bài toán lớn cần lời giải. Nền tảng số kết nối “3 nhà” vừa được Huế ra mắt kỳ vọng sẽ tạo cơ chế liên kết thực chất giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp để thúc đẩy phát triển.

Hoạt động nghiên cứu tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Chú trọng công tác nghiên cứu khoa học cơ bản

Trong đột phá phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu khoa học cơ bản được xác định là nền móng tri thức, vấn đề chiến lược, liên quan trực tiếp đến mô hình phát triển, năng lực tự chủ và vị thế quốc gia.

Thiết bị đinh phản quang năng lượng mặt trời được lắp đặt thí điểm trên đoạn Quốc lộ 6 qua xã Vân Hồ (Sơn La) để đánh giá hiệu quả ứng dụng công nghệ mới trong bảo đảm an toàn giao thông.

Đưa năng lượng mặt trời vào hạ tầng giao thông đường bộ

Lần đầu tiên, hệ thống đinh phản quang sử dụng năng lượng mặt trời được Cục Đường bộ Việt Nam cho phép thí điểm trên Quốc lộ 6. Không chỉ hướng tới nâng cao an toàn giao thông tại các đoạn đường đèo dốc, mô hình còn mở ra hướng ứng dụng công nghệ xanh, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng đường bộ.