Sông băng tan chảy nhanh nhất thế giới qua ảnh vệ tinh cách nhau 30 năm

NDĐT – Hai hình ảnh vệ tinh của một sông băng ở Patagonia (Chile) cách nhau 30 năm đã cho thấy nó mất đi một nửa chiều dài. Theo các nhà khoa học, có thể đây là dòng sông tan chảy nhanh nhất thế giới.

Nửa sông băng bên trái cách đây 30 năm còn đầy băng, nửa sông băng bên phải băng đã tan chảy gần hết.
Nửa sông băng bên trái cách đây 30 năm còn đầy băng, nửa sông băng bên phải băng đã tan chảy gần hết.

Sông băng Hielo Patagónico Sur 12 (HPS-12), chụp từ vệ tinh vào ngày 27-1-1985.

Sông băng có tên Hielo Patagónico Sur 12 (HPS-12), nằm trên cao ở dãy núi Andes ở Chile. Theo một bài báo trên tạp chí Nature Geoscience hồi tháng 9, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng HPS-12 đã mất độ dày và lui vào đất liền. Theo phân tích dữ liệu vệ tinh của họ, sông băng đã mất trung bình 30 mét độ dày băng mỗi năm, trong khoảng từ năm 2000 đến 2008, gần với điểm kết thúc của nó. Theo đồng tác giả của nghiên cứu, ông Etienne Berthier, một nhà nghiên cứu về sông băng tại Đại học Toulouse ở Pháp, độ mỏng đi nhanh nhất xảy ra với tốc độ 44 m trong một năm. Phần mỏng đi được ghi nhận tan đi hoàn toàn vào năm 2018.

Sông băng Hielo Patagónico Sur 12 (HPS-12), chụp từ vệ tinh vào tháng 1-2019.

“Với những gì chúng tôi biết, đây thực sự là tỷ lệ mất mát nhanh nhất quan sát được đối với một sông băng”, nhà nghiên cứu Berthier nói với Đài quan sát Trái đất của NASA (NASA’s Earth Observatory).

Đài quan sát Trái đất đã công bố những bức ảnh chụp trước đây và bây giờ vào ngày 29-10, cho thấy sự mất mát gây choáng váng của băng. Một bức ảnh chụp vệ tinh vào ngày 27-1-1985 bởi một công cụ trên vệ tinh Landsat 5, cho thấy băng trên sông quét xuống dưới từ sườn núi phía nam Patagonia Icefield. Một bức ảnh chụp so sánh của Bộ thu nhận ảnh mặt đất (OLI - Operational Land Imager) trên vệ tinh Landsat 8 vào tháng 1-2019 cho thấy một thế giới hoàn toàn khác: Vùng hông sông băng cắt sâu vào trong vịnh hẹp của nó, phơi bày một khu vực lớn đá trần trụi.

Những sông băng ở Peru và Chile được hiểu là “sông băng nhiệt đới”, nó dường như nghịch lý vì chúng là sông băng nằm ở vùng giữa trái đất thay vì ở vùng cực. Các sông băng nhiệt đới đang tan chảy nhanh chóng. Các kết quả nghiên cứu vào năm 2013 thấy rằng các sông băng trên dãy núi Andes mất khoảng từ 30% đến 50% diện tích bề mặt kể từ những năm 1970. Các sông băng này bị tổn hại bởi sức nóng từ cả bên trên (do nhiệt độ không khí) và bên dưới (do nhiệt độ của nước biển ở cuối sông bang, hay là nơi cuối cùng của việc tiến xa hay lùi lại của sông băng).

Theo Học viện Trái đất của Đại học Columbia, băng tan chảy theo mùa đã cung cấp nước phục vụ nông nghiệp hay công nghiệp, nhưng việc băng tan nhanh chóng, nước do băng tan sẽ trở nên “giết chóc” vì chúng gây ra lũ lụt và lở tuyết. Nếu như băng biến mất hoàn toàn, nước ở dãy Andes trở thành nên ngày càng khan hiếm.

Cũng theo ông Berthier, vì các sông băng ở xa vô cùng, chúng khó để nghiên cứu ngoại trừ qua vệ tinh. Đó là lý do tại sao tình trạng của HPS-12 là đang được xác đinh là dòng sông băng mỏng nhất trên trái đất lại đi kèm với một dấu sao nghi hoặc, vì có thể có những dòng sông băng khác đang biến mất nhanh hơn mà con người không để ý tới.

Có thể bạn quan tâm

Nền tảng kết nối đổi mới sáng tạo ISC kết nối mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ, startup, quỹ đầu tư và các đối tác trong nước, quốc tế. (Ảnh QUANG HUY)

Mở rộng không gian kết nối công nghệ và doanh nghiệp

Ngày 5/10, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 đã diễn ra Hội thảo “Đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo (AI) và Tự động hóa trong kỷ nguyên số”. Chương trình do Trung tâm Hỗ trợ Đổi mới sáng tạo, Cục Đổi mới Sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức.

Hoạt động nghiên cứu tại phòng thí nghiệm Trường đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới

Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam chỉ rõ, về kinh tế, xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) phát biểu tại lễ trao giải. (Ảnh: MH)

Trao giải Better Choice Awards 2026 vinh danh sản phẩm, giải pháp, thương hiệu đổi mới sáng tạo

Tối 4/10, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội, Gala trao giải Better Choice Awards 2026 đã vinh danh 45 hạng mục thuộc 4 trục giải thưởng, từ những giải pháp trí tuệ nhân tạo do người Việt làm chủ, những doanh nghiệp kiến tạo nền tảng quốc gia, tới các sản phẩm công nghệ và mẫu xe thay đổi đời sống người tiêu dùng.

Các diễn giả chia sẻ tại phiên tọa đàm trong khuôn khổ Diễn đàn. (Ảnh: Hà Linh)

Tạo cơ chế thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sáng tạo

Chiều 4/10, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Diễn đàn Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia 2026 nhằm tăng cường kết nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và Trường đại học trong nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.

Ông Nguyễn Võ Hưng, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ đổi mới sáng tạo chia sẻ tại Diễn đàn. (Ảnh: Hà Linh)

Lựa chọn hướng đổi mới sáng tạo cho Việt Nam

Tại Diễn đàn Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo 2026 diễn ra chiều 4/10, một vấn đề được nhiều doanh nghiệp, nhà quản lý quan tâm là phân tích các xu hướng công nghệ mới và cơ hội cho Việt Nam. Các phân tích cho rằng, việc lựa chọn hướng đổi mới sáng tạo cần phù hợp với nguồn lực, nhu cầu và có chính sách hỗ trợ tương ứng.

Trao giải Nhất cho đội Trường cao đẳng FPT Polytechnic Quy Nhơn. (Ảnh: PHÚC THẮNG)

Cổ vũ khát vọng tiên phong cùng AI và chuyển đổi số vì cộng đồng

Sau hai ngày hoạt động sôi nổi, đầy cảm hứng và tràn đầy nhiệt huyết, sáng 4/10, Trại sáng tạo số cùng Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026 đã chính thức khép lại, để lại dấu ấn đẹp trong lòng hàng trăm bạn trẻ, chuyên gia, doanh nghiệp và những người tận tâm với sự nghiệp giáo dục, đổi mới sáng tạo tại Gia Lai.

Thử nghiệm phương tiện bay không người lái (UAV) phát triển kinh tế không gian tầm thấp tại Điện Biên. (Ảnh: MST)

Việt Nam mở không gian tăng trưởng mới từ kinh tế tầm thấp

Ba khu thử nghiệm bay cấp quốc gia, mục tiêu nội địa hóa UAV trên 85% và đóng góp khoảng 1,5% GDP vào năm 2045 là những dấu mốc được đặt ra để phát triển kinh tế không gian tầm thấp, gắn làm chủ công nghệ với hình thành thị trường sản phẩm, dịch vụ mới.

Các thí sinh dự thi vòng chung kết Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026.

Tuổi trẻ Gia Lai tiên phong chuyển đổi số vì cộng đồng

Sáng 3/10, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Gia Lai phối hợp Trường đại học FPT cơ sở Quy Nhơn và Trường cao đẳng FPT Polytechnic Quy Nhơn khai mạc Trại sáng tạo số và Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026 với chủ đề “Thanh niên Gia Lai sáng tạo cùng AI - Chuyển đổi số vì cộng đồng”.

Diễn đàn công nghệ số Việt Nam-Nhật Bản 2026 với chủ đề “Cộng hưởng số Việt-Nhật: Đồng sáng tạo tương lai với trí tuệ nhân tạo và công nghệ chuyên sâu”. (Ảnh: Ban tổ chức)

Mở rộng hợp tác công nghệ Việt Nam-Nhật Bản theo hướng đồng sáng tạo

Từ nền tảng hợp tác phần mềm hơn hai thập kỷ, Việt Nam và Nhật Bản đang mở rộng sang nghiên cứu, phát triển công nghệ chuyên sâu và cùng đưa sản phẩm ra thị trường. Tại Diễn đàn công nghệ số Việt Nam-Nhật Bản 2026 ngày 2/10 tại Tokyo, hai bên nhấn mạnh chuyển từ cung ứng dịch vụ sang cùng giải quyết bài toán, tạo sản phẩm.