Sớm hoàn thiện báo cáo đề xuất hợp nhất ba chương trình mục tiêu quốc gia

Ngày 28/10, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã có văn bản số 2474/BDTTG-VP trả lời kiến nghị của tỉnh Cao Bằng.

Theo đó, Bộ Dân tộc và Tôn giáo nhận được kiến nghị của Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng do Văn phòng Chính phủ chuyển đến tại Công văn số 10140/VPCP-QHĐP ngày 20/10/2025 về việc trả lời kiến nghị của các địa phương, kèm theo Công văn số 15769/BTC-KBNN ngày 10/10/2025 của Bộ Tài chính về việc tổng hợp kết quả trả lời kiến nghị của các địa phương thuộc Tổ công tác số 6 theo Quyết định số 1544/QĐ-TTg ngày 16/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ, trong đó kiến nghị của tỉnh Cao Bằng đối với Bộ Dân tộc và Tôn giáo.

Văn bản đề nghị Bộ Dân tộc và Tôn giáo một số nội dung sau.

Một là, sớm có kế hoạch bố trí kinh phí thực hiện Chương trình trong giai đoạn 2026-2030 và năm 2026; ban hành các văn bản hướng dẫn và sửa đổi, bổ sung đối tượng để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn II, giao nguồn vốn thực hiện Chương trình (gồm cả vốn đầu tư và vốn sự nghiệp) ngay từ năm đầu giai đoạn II: từ năm 2026 đến năm 2030 cho địa phương chủ động trong việc thực hiện chương trình. Đề xuất việc bố trí cơ cấu nguồn lực hợp lý, cụ thể nguồn vốn đầu tư 70%; nguồn vốn sự nghiệp 30-40%.

Hai là, có hướng dẫn cụ thể đối với nội dung đầu tư các dự án, điều chỉnh đối tượng thụ hưởng thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi và Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững cho phù hợp để tháo gỡ khó khăn vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Ba là, nghiên cứu, phối hợp với Bộ Nội vụ tham mưu, đề xuất với Chính phủ ban hành các chủ trương, quy định về biên chế, tổ chức đối với các cơ quan, đơn vị làm công tác dân tộc từ tỉnh đến địa phương phù hợp với bối cảnh, tình hình hiện nay.

Bốn là, xem xét có văn bản hướng dẫn chỉ đạo về việc chấp thuận tổ chức cuộc lễ ngoài, giảng đạo ngoài cơ sở tôn giáo, địa điểm hợp pháp; chấp thuận tổ chức đại hội của tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc, tổ chức được cấp chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo.

Năm là, đối với phê duyệt người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, xem xét đề nghị cấp có thẩm quyền chỉnh sửa, bãi bỏ bước cấp xã phải gửi hồ sơ đến cơ quan công tác dân tộc, tôn giáo cấp tỉnh rà soát, cho ý kiến bằng văn bản nhằm bảo đảm đơn giản hóa thủ tục hành chính”.

Trả lời kiến nghị của Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng, Bộ Dân tộc và Tôn giáo có ý kiến như sau:

Thứ nhất, thực hiện Thông báo số 560/TB-VPCP ngày 17/10/2025 của Văn phòng Chính phủ Thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình tại cuộc họp về hợp nhất các Chương trình mục tiêu quốc gia: xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đang phối hợp cùng với Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035.

Trên cơ sở chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035 được Quốc hội thông qua, Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ đẩy nhanh tiến độ phê duyệt đầu tư và ban hành các văn bản hướng dẫn Chương trình giai đoạn 2026-2030.

Thứ hai, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi và Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững sẽ được tích hợp trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035. Sau khi tích hợp các chương trình trên sẽ bảo đảm khắc phục được các vướng mắc về đối tượng, địa bàn theo kiến nghị của địa phương.

Thứ ba, căn cứ quy định của pháp luật, hiện nay, không có quy định chung ấn định một con số biên chế cố định (thí dụ: mỗi phường/ xã phải có 2 biên chế, mỗi tỉnh phải có 5 biên chế) dành riêng cho công tác dân tộc trên cả nước. Thay vào đó, việc xác định số biên chế làm công tác này được thực hiện phù hợp dựa trên các nguyên tắc và quy định về quản lý biên chế công chức nói chung.

Cụ thể, theo Nghị định 62/2020/NĐ-CP ngày 1/6/2020 của Chính phủ thì biên chế nói chung hay biên chế cho công tác dân tộc được xác định dựa trên hai yếu tố:

(i) Đề án vị trí việc làm: Mỗi cơ quan, đơn vị (từ trung ương đến địa phương) phải xây dựng đề án vị trí việc làm. Đề án này mô tả rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức, từ đó xác định danh mục các vị trí việc làm cần có và khung năng lực tương ứng để hoàn thành nhiệm vụ được giao. Nếu cơ quan có chức năng quản lý nhà nước về dân tộc thì trong đề án sẽ có các vị trí việc làm tương ứng.

(ii) Tổng biên chế công chức được cấp có thẩm quyền giao: Bộ Chính trị sẽ quyết định tổng biên chế của cả hệ thống chính trị. Trên cơ sở đó, Chính phủ, Bộ Nội vụ sẽ phân bổ biên chế cho các bộ, ngành và địa phương. Cơ quan, địa phương sẽ tự cân đối, sắp xếp, phân bổ số lượng biên chế cho từng lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực dân tộc, trong tổng số biên chế đã được giao. Từ cơ sở trên, Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng căn cứ các quy định của pháp luật, tình hình đặc thù của địa phương để chỉ đạo, quyết định trong công tác quản lý, sử dụng biên chế đã được giao.

Thứ tư, các nội dung kiến nghị nêu trên đã được quy định tại Điều 18 và Điều 19 Nghị định số 124/2025/NĐ-CP ngày 11/6/2025 của Chính phủ quy định về phân quyền, phân cấp; phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương hai cấp trong lĩnh vực công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo. Trong đó, trình tự, thủ tục thực hiện được quy định tại mục XIII, XIV Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định số 124/2025/NĐ-CP.

Như vậy, thẩm quyền chấp thuận của 2 thủ tục này đã có sự thay đổi (chuyển từ Ủy ban nhân dân cấp huyện và cơ quan chuyên môn về tín ngưỡng, tôn giáo cấp tỉnh xuống cho Ủy ban nhân dân cấp xã và lên Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) theo quy định về phân định thẩm quyền tại Nghị định số 124/2025/NĐ-CP (Theo quy định tại khoản 1, Điều 13 Nghị quyết số 190/2025/ NQ-QH15 của Quốc hội thì Nghị định số 124/2025/NĐ-CP được sửa Luật tín ngưỡng, tôn giáo để phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp).

Cùng với việc phân định thẩm quyền cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Điều 23 của Nghị định số 124/2025/NĐ-CP cũng quy định: “Ủy ban nhân dân cấp tỉnh theo thẩm quyền quyết định việc phân cấp, ủy quyền cho cơ quan chuyên môn về dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo cấp tỉnh thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân định tại Nghị định này phù hợp với quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 và khả năng, điều kiện thực tiễn của địa phương”.

Do đó, tùy theo tình hình của địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thể phân cấp hoặc ủy quyền cho cơ quan chuyên môn về dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo thực hiện các nhiệm vụ thẩm quyền của mình.

Thứ năm, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính tại văn bản số 9656/VPCP-QHĐP ngày 08/10/2025 của Văn phòng Chính phủ, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đang nghiên cứu, xây dựng Nghị định của Chính phủ Quy định về tiêu chí lựa chọn, công nhận người có uy tín và chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ tiếp thu kiến nghị của tỉnh Cao Bằng để nghiên cứu, tham mưu quy định về trình tự, thủ tục công nhận người có uy tín trong thời gian tới. Trước mắt, đề nghị tỉnh Cao Bằng tiếp tục triển khai trình tự, thủ tục công nhận người có uy tín theo đúng quy định.