Sớm đưa Luật Địa chất và Khoáng sản vào cuộc sống

Ngày 29/11/2024, Luật Địa chất và Khoáng sản (Luật số 54/2024/QH15) đã được Quốc hội khóa XV thông qua. Luật Địa chất và Khoáng sản được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về khoáng sản, đưa khoáng sản trở thành nguồn lực xứng tầm trong phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.
Luật Địa chất và Khoáng sản 2024 đánh dấu một bước tiến lớn trong công tác quản lý, khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên khoáng sản. (Ảnh KHƯƠNG TRUNG)
Luật Địa chất và Khoáng sản 2024 đánh dấu một bước tiến lớn trong công tác quản lý, khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên khoáng sản. (Ảnh KHƯƠNG TRUNG)

Sau giai đoạn thực thi Pháp lệnh về Tài nguyên khoáng sản năm 1989, Việt Nam đã trải qua 3 phiên bản Luật Khoáng sản, bắt đầu từ Luật Khoáng sản năm 1996; tiếp đó được sửa đổi, bổ sung vào năm 2005; Luật Khoáng sản năm 2010. Có thể nói, theo từng giai đoạn phát triển của đất nước, pháp luật về khoáng sản đã được điều chỉnh phù hợp và có nhiều đóng góp quan trọng trong công cuộc xây dựng, phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Đáng chú ý, công tác điều tra cơ bản địa chất đã đạt những kết quả đáng kể như: Nhiều khu vực khoáng sản mới được phát hiện và đánh giá góp phần gia tăng tài nguyên, trữ lượng một số khoáng sản chủ yếu; công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động khoáng sản có nhiều chuyển biến tích cực góp phần đưa hoạt động khoáng sản đi vào nền nếp, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về khoáng sản.

Tuy nhiên, sau 14 năm thi hành Luật Khoáng sản năm 2010, một số chế định pháp lý không còn phù hợp thực tế, nhiều quy định về nguyên tắc đối với hoạt động khoáng sản phát sinh trong thực tiễn cần phải được bổ sung, điều chỉnh cho phù hợp bối cảnh mới. Ngoài ra, bối cảnh thế giới có những thay đổi về cách tiếp cận đối với các khoáng sản chiến lược, quan trọng.

Trong khi đó, Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn đầu phát triển ngành khoáng sản chiến lược, quan trọng, nhất là một số khoáng sản chiến lược, quan trọng vẫn chưa được khai thác hiệu quả.

Theo Phó Cục trưởng Khoáng sản Việt Nam (Bộ Tài nguyên và Môi trường) Mai Thế Toản, xuất phát từ bối cảnh nêu trên, cơ quan soạn thảo Luật Địa chất và Khoáng sản đã xác lập rõ các mục tiêu, quan điểm xây dựng Luật, cụ thể là: Thể chế hóa đầy đủ các quan điểm của Đảng và Nhà nước, nhất là Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 3/6/2013 của Ban Chấp hành Trung ương, Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 10/2/2022 của Bộ Chính trị.

Theo đó, tài nguyên địa chất, khoáng sản vừa là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, vừa là nguồn dự trữ lâu dài của quốc gia cần phải được điều tra, đánh giá và lập quy hoạch, kế hoạch thăm dò đầy đủ, quản lý tập trung, thống nhất; khai thác, sử dụng bền vững, hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả đáp ứng nhu cầu trước mắt và lâu dài.

Các quy định của Luật Địa chất và Khoáng sản phải bảo đảm phù hợp Hiến pháp, đồng bộ với các pháp luật liên quan; kế thừa các quy định của Luật Khoáng sản năm 2010 đang phát huy hiệu quả; bãi bỏ các quy định bất cập; cập nhật, sửa đổi, bổ sung các quy định hiện hành cho phù hợp thực tiễn và các yêu cầu trong quản lý nhà nước về tài nguyên địa chất, khoáng sản trong tình hình mới.

Mặt khác, tạo hành lang pháp lý toàn diện trong việc bảo vệ tài nguyên địa chất, khoáng sản chưa khai thác; tăng cường công tác bảo vệ môi trường, an toàn lao động trong hoạt động khoáng sản; hài hòa lợi ích giữa Nhà nước với tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản và cộng đồng dân cư nơi có hoạt động khoáng sản; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương để địa phương chủ động trong việc phát triển kinh tế-xã hội, phù hợp thực tế gắn với trách nhiệm thẩm quyền được giao.

Với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự nỗ lực của Bộ Tài nguyên và Môi trường, các bộ, ngành có liên quan, ngày 29/11/2024, Luật Địa chất và Khoáng sản (Luật số 54/2024/QH15) đã được Quốc hội khóa XV thông qua. Với 12 Chương, 111 Điều, Luật Địa chất và Khoáng sản đã quy định toàn diện các nội dung về điều tra cơ bản địa chất, điều tra địa chất về khoáng sản; bảo vệ tài nguyên địa chất, khoáng sản chưa khai thác; hoạt động khoáng sản; thu hồi khoáng sản; chế biến khoáng sản; tài chính về địa chất, khoáng sản và đấu giá quyền khai thác khoáng sản; quản lý nhà nước về địa chất, khoáng sản trong phạm vi đất liền, hải đảo, nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Đáng chú ý, Luật Địa chất và Khoáng sản lần này có nhiều điểm mới như: Luật đã quy định rõ nội dung và trách nhiệm của Nhà nước trong điều tra cơ bản địa chất; điều tra, khoanh định, lập bản đồ các khu vực di chỉ địa chất, di sản địa chất, tài nguyên vị thế; điều tra địa chất môi trường, tai biến địa chất; quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân hoạt động điều tra cơ bản địa chất; thông tin, dữ liệu về địa chất. Quy định này sẽ phát huy hiệu quả trong việc khai thác, sử dụng tài nguyên địa chất và tạo lập cơ chế sử dụng thông tin, dữ liệu về địa chất phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, bảo vệ môi trường và các hoạt động khác.

Ngoài ra, Luật bổ sung việc phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh như phê duyệt đề án, báo cáo kết quả điều tra cơ bản địa chất thực hiện bằng nguồn vốn ngân sách của địa phương để các địa phương chủ động trong việc đánh giá điều kiện địa chất công trình phục vụ quy hoạch không gian lòng đất, xây dựng công trình kiên cố; quyết định việc cho phép thu hồi khoáng sản thuộc đối tượng dự trữ khi thực hiện dự án đầu tư tại khu vực dự trữ khoáng sản quốc gia; tổ chức việc kiểm soát, giám sát mọi hoạt động khoáng sản, thu hồi khoáng sản trên địa bàn.

Thứ trưởng Tài nguyên và Môi trường Trần Quý Kiên cho biết, Luật Địa chất và Khoáng sản có hiệu lực kể từ ngày 1/7/2025. Tuy nhiên, phần nội dung đối với khoáng sản nhóm IV có hiệu lực sớm kể từ ngày 15/1/2025 nhằm tháo gỡ điểm nghẽn liên quan đến sử dụng khoáng sản nhóm IV làm vật liệu san lấp cho các dự án đầu tư công để bảo đảm tiến độ thi công dự án.

Do vậy, để Luật Địa chất và Khoáng sản sớm đi vào cuộc sống, các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ và các cơ quan, tổ chức có liên quan đang tập trung xây dựng dự thảo các văn bản dưới Luật như các Nghị định và Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Địa chất và Khoáng sản để sớm trình ban hành bảo đảm khi Luật Địa chất và Khoáng sản có hiệu lực vào ngày 1/7/2025.

Đồng thời, cần tập trung nguồn lực và trí tuệ xây dựng các điều, khoản của các văn bản quy phạm pháp luật nhằm bảo đảm được việc thống nhất cách hiểu giữa các cơ quan về nguyên tắc hoạt động khoáng sản phù hợp quy hoạch; tổ chức tuyên truyền, tập huấn phổ biến Luật Địa chất và Khoáng sản, nhất là các quy định mới nhằm sớm đưa các quy định của pháp luật về địa chất và khoáng sản vào cuộc sống, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý địa chất và khoáng sản.

Có thể bạn quan tâm

Tin nổi bật ngày 1/5: Thủ tướng Nhật Bản thăm chính thức Việt Nam; Cháy ô-tô tại cây xăng ở Đà Nẵng, 2 người tử vong

Tin nổi bật ngày 1/5: Thủ tướng Nhật Bản thăm chính thức Việt Nam; Cháy ô-tô tại cây xăng ở Đà Nẵng, 2 người tử vong

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae thăm chính thức Việt Nam; Đa dạng trải nghiệm cho du khách dịp nghỉ lễ 30/4-1/5; Cháy ô-tô tại cây xăng ở Đà Nẵng, 2 người tử vong; Ngày 1/5, toàn quốc xảy ra 48 vụ tai nạn giao thông; Vàng SJC "bốc hơi" gần 11 triệu đồng/lượng từ đầu tháng 4...là một số tin tức nổi bật trong ngày 1/5.

Con trai của Luật sư Nguyễn Hữu Thọ và ký ức những ngày chiến đấu ở rừng

Con trai của Luật sư Nguyễn Hữu Thọ và ký ức những ngày chiến đấu ở rừng

Là con trai cả của Luật sư Nguyễn Hữu Thọ, trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ông Nguyễn Hữu Châu có hơn 13 năm hoạt động và chiến đấu ở Căn cứ Trung ương Cục miền nam. Hòa vào không khí của những ngày tháng Tư lịch sử, ông chia sẻ với chúng tôi về hồi ức của những tháng ngày không quên ở chiến khu ngày đó.

Lãnh đạo thành phố Đồng Nai khảo sát để quy hoạch lại, tạo không gian phát triển cho phường Trảng Dài.

Đồng Nai tái thiết nơi “làng không ra làng, phường không ra phường”

Trong ngày thứ hai sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, lãnh đạo thành phố Đồng Nai đã khảo sát thực tế, tìm giải pháp để tái thiết không gian phát triển cho phường Trảng Dài, nơi từng xảy ra điểm nóng xây dựng trái phép, gây nên nhiều hệ lụy dai dẳng, được ví như “làng không ra làng, phường không ra phường”.

Trạm dừng nghỉ trên cao tốc Vĩnh Hảo-Phan Thiết đón lượng khách và phương tiện dừng xe nghỉ ngơi, tiếp nhiên liệu ngày 30/4,

Mạng lưới trạm dừng nghỉ trên cao tốc bắc-nam giúp chuyến đi an toàn hơn trong kỳ nghỉ

Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, bảo đảm đáp ứng nhu cầu đi lại, tiếp nhiên liệu và nghỉ ngơi của người dân trong dịp cao điểm lễ 30/4 và 1/5 năm 2026, hệ thống trạm dừng nghỉ, trạm tạm và điểm dịch vụ trên tuyến cao tốc bắc-nam phía đông hoạt động chính thức từ ngày 29/4 giúp các chuyến đi an toàn, thuận tiện hơn.

Lực lượng Cảnh sát giao thông thành phố Đà Nẵng thực hiện nhiệm vụ với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.

Đà Nẵng bảo đảm trật tự an toàn giao thông dịp lễ 30/4 và 1/5

Nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong dịp lễ 30/4 và 1/5, Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Đà Nẵng đã xây dựng kế hoạch thực hiện cao điểm, huy động tối đa lực lượng, phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm trật tự an toàn giao thông.

Khu di tích đền thờ/Nhà tưởng niệm bà Hoàng Thị Loan. (Ảnh: NGỌC ĐINH - MẠNH HÀO)

Đồng thuận từ lòng dân

Mỗi buổi chiều ở Vân Nội, loa truyền thanh vang lên những thông tin nổi bật về kinh tế-xã hội của xã Việt Tiến (Hưng Yên) nói chung và của thôn nói riêng. Ở sân nhà văn hóa, nhiều người dân quây quần trò chuyện. Những chia sẻ xoay quanh mùa vụ, tình làng nghĩa xóm, và những đổi thay đang hiện hữu trên quê hương.

Công nhân lao động diễu hành kỷ niệm 140 năm Ngày Quốc tế Lao động. (Ảnh BẢO LONG)

Bảo đảm lợi ích chính đáng của người lao động

Ở cấp cơ sở, chủ tịch công đoàn không chỉ là người tổ chức phong trào mà còn là cầu nối quan trọng giữa người lao động và người sử dụng lao động. Vai trò này thể hiện rõ nhất trong công tác đối thoại, thương lượng tập thể, đây là lĩnh vực được xác định là một trong những khâu đột phá của tổ chức công đoàn trong bối cảnh mới.

Cảnh sát giao thông Công an thành phố Hà Nội đồng loạt ra quân, tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm giao thông trong đợt nghỉ lễ 30/4-1/5 năm nay.

Hà Nội tăng cường kiểm soát nồng độ cồn dịp nghỉ lễ 30/4-1/5

Dịp nghỉ lễ 30/4-1/5, lực lượng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Hà Nội đồng loạt ra quân, tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn giao thông, trong đó tập trung vào vi phạm nồng độ cồn, chạy quá tốc độ, chở quá số người quy định, chở hàng quá tải, quá khổ.

Tin nổi bật ngày 30/4: Nhiều hoạt động kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước; TP Đồng Nai vận hành với 10 phường mới

Tin nổi bật ngày 30/4: Nhiều hoạt động kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước; TP Đồng Nai vận hành với 10 phường mới

Nhiều hoạt động thiết thực kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước; Thành phố Đồng Nai chính thức vận hành với 10 phường mới; Cầu vượt cửa biển Thuận An, thành phố Huế chính thức thông xe… là một số tin tức nổi bật trong ngày 30/4/2026.