Sới vật ngày Xuân

Mỗi mùa lễ hội Xuân, sới vật là dịp để các đô vật chuyên nghiệp cũng như trai tráng phô diễn tinh thần thượng võ. Tuy nhiên, để tránh những tai nạn không đáng có, đòi hỏi công tác tập luyện, tổ chức thi đấu, nhất là bảo đảm an toàn sức khỏe cho vận động viên cần chuyên nghiệp hơn.

Thứ Năm, ngày 05/03/2026 - 20:58

Giải vật hội làng Triều Khúc thu hút đông đảo khán giả.

Lễ hội thôn Thư Cưu (xã Đông Anh) không được nhiều người biết đến, nhưng đến lễ hội Thư Cưu, ai cũng bất ngờ với Giải vật Dân tộc tổ chức nhân hội làng. Một sới vật quy mô được dựng lên, có mái che để các đô vật thi đấu trong mọi điều kiện thời tiết. Khán đài chung quanh sới luôn chật kín khán giả. Lễ hội không chỉ thu hút thanh niên nam nữ trong làng, mà còn có nhiều đô vật có tiếng tham dự. Trong đó có những đô vật nữ có tiếng như: Anh Thơ, Quỳnh Như, Anh Thư... Dù không phải ai cũng hiểu rõ các đòn thế, luật thi đấu, nhưng cùng với tiếng trống thì thùng cổ vũ, tiếng hò reo của khán giả hầu như không có lúc nào dừng.

Anh Đào Hữu Hồng (thôn Xuân Trạch) cho biết: “Vùng đất Đông Anh xưa có truyền thống về môn vật cổ truyền, nhiều hội làng có giải đấu vật, nhưng có thời gian vì nhiều lý do, môn đấu vật không được tổ chức. Những năm gần đây, nhiều hội làng khôi phục giải đấu vật, thu hút thanh niên và những người trung niên, cao tuổi thi đấu. Tôi rất vui khi được tận mắt chứng kiến những trận đấu, những màn giao lưu đẹp mắt”.

Nhiều địa phương tại Hà Nội xưa vốn là những “lò” vật. Điển hình như làng Mai Động (nay thuộc phường Vĩnh Tuy), làng Triều Khúc (nay thuộc phường Thanh Liệt).... Xứ Đoài có các “lò” vật như: Cấn Hữu (xã Quốc Oai), Yên Nội (xã Vật Lại)... Ở khu vực phía bắc thành phố, các xã Đông Anh, Quang Minh, Sóc Sơn... đều là những địa phương có phong trào vật phát triển. Những năm gần đây, khi đời sống văn hóa, tinh thần phát triển, nhiều hội làng được khôi phục. Các giải vật của các hội làng không chỉ có sự tham gia của thanh niên “làng” mà còn có nhiều đô vật là kiện tướng quốc gia tham dự. Thậm chí cả những đô vật quốc tế. Nhiều giải được tổ chức một cách chuyên nghiệp, thí dụ như Giải đấu vật Lễ hội Cổ Loa, Giải đấu vật Triều Khúc, Yên Nội...

Mới đây nhất là Giải đấu vật xã Dương Hòa. Ở Giải đấu này, trong lễ khai mạc là màn trình diễn “vật thờ” của hai đô vật cao niên trong làng. Những miếng đánh của các lão niên tuy không mạnh mẽ nhưng giàu kỹ thuật, được thực hiện bài bản, khoan thai, thể hiện bề dày văn hóa truyền thống của địa phương.

Giải đấu vật năm nay có nội dung: Nâng cao, phong trào và không chuyên (giải chân đất). Các trận đấu được tổ chức theo đúng Luật Vật dân tộc hiện hành, bảo đảm an toàn, đề cao tinh thần trung thực, cao thượng. Nhiều màn so tài giằng co, kịch tính với các miếng đánh kỹ thuật như gồng, sườn, vét, bốc một, bốc đôi... đã mang đến không khí sôi động, hấp dẫn. Số vận động viên và khán giả tăng so với các mùa giải trước, cho thấy sức hút ngày càng lớn của hội vật truyền thống. Một giải đấu hấp dẫn khác là Giải vật Hội làng Triều Khúc, nơi có đô vật Zakhar (người Belarus) nổi tiếng tham gia...

Đấu vật trong các lễ hội đã tôn vinh tinh thần thượng võ, góp phần nuôi dưỡng phong trào vật ở các địa phương. Tuy nhiên, năm nay, bên cạnh phong trào sôi nổi đã có trường hợp đáng tiếc xảy ra. Điển hình như trường hợp một đô vật tử vong khi tham gia giải đấu vật lễ hội thôn Thái Lai (xã Kim Anh); hay trường hợp một nữ đô vật xinh đẹp sau khi tham gia hội vật ở xã Đông Anh bị quấy rối bằng những hình ảnh cắt ghép và nhiều bình luận khiếm nhã. Trường hợp nữ đô vật này không phải là duy nhất, khi nhiều đô vật nữ khi thi đấu thời gian qua thường “bị” quay phim, chụp ảnh và đưa lên mạng với những lời lẽ bình luận thiếu tế nhị, thâm chí thô tục.

Theo đô vật Đào Hồng Sơn, khi tham gia đấu vật, ai cũng có thể gặp rủi ro chấn thương. Các vận động viên chuyên nghiệp, bán chuyên nghiệp thường có các kỹ năng phòng tránh các sang chấn, còn vận động viên phong trào lại thiếu những kỹ năng này. Một số vận động viên phong trào cũng sử dụng các miếng đánh không được phép khi vào sới. Đây là nguyên nhân dẫn đến chấn thương. Bên cạnh đó, tại một số lễ hội, ban tổ chức không giám sát chặt chẽ cân nặng của các vận động viên cũng là nguy cơ gây chấn thương khi các đô vật thi đấu ở những hạng cân chênh lệch.

Đấu vật tại các lễ hội đang phát triển mạnh ở nhiều địa phương. Do đó, cơ quan chức năng cần sớm xây dựng quy định, điều lệ tổ chức và giám sát để ban tổ chức các sới vật cũng như các vận động viên phong trào hay chuyên nghiệp tuân thủ. Bên cạnh đó, khán giả cần lành mạnh, văn minh hơn khi dự hội, xem và cổ vũ nhằm lan tỏa giá trị môn thể thao truyền thống.

Giang Nam

lễ hội đấu vật thể thao truyền thống Hội làng Triều Khúc