Sáng tạo hay sao chép?

Ngay sau khi hai chiếc Cầu Vàng ở Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng) được đưa vào khai thác cách đây hai năm, các mạng xã hội đã “nóng ran” vì nhiều bạn trẻ đua nhau đến chụp ảnh check-in. Với nhiều người, đây là điểm đến mới khi đi du lịch ở “thành phố mộng mơ”. Sẽ không có gì đáng nói, nếu những chiếc Cầu Vàng này là một ý tưởng mới về sản phẩm du lịch. Song, thực tế, hai chiếc Cầu Vàng ở Đà Lạt đã sao y bản chính chiếc Cầu Vàng nổi tiếng ở Đà Nẵng, cũng chiếc cầu uốn cong, cũng “bàn tay Phật” đỡ chiếc cầu, nhưng với kích thước nhỏ hơn.
Cây cầu vàng ở Đà Lạt. (Ảnh: idalat.vn)
Cây cầu vàng ở Đà Lạt. (Ảnh: idalat.vn)

Phải nói, nhiều địa phương, nhiều cơ sở kinh doanh du lịch của Việt Nam “bắt sóng” rất nhanh với những trào lưu du lịch, nhất là những khách du lịch có sở thích chụp ảnh. Sau khi hình ảnh chiếc “cổng thiên đường” ở Bali (Indonesia) trở nên nổi tiếng, thì ở Việt Nam, lập tức mọc lên những “cổng thiên đường” ở khắp nơi. Tuy không sao y bản chính 100%, nhưng cung cách thiết kế cũng tương tự, với cấu trúc như một tòa tháp “tách đôi”. Một trong những “cổng thiên đường” nổi tiếng nhất Việt Nam nằm ở Sa Pa (tỉnh Lào Cai). Sa Pa vốn là một trong những trung tâm du lịch nổi tiếng nhất vùng núi phía bắc.

Nhưng hiện nay cũng là một địa danh nổi tiếng về khả năng sao chép. Một đơn vị kinh doanh du lịch tại đây “mượn” luôn chiếc cổng Torii truyền thống của Nhật Bản về làm nơi “check-in”. Kết quả là, rất nhiều khách du lịch khi đến Sa Pa, đã quảng bá cho văn hóa truyền thống của… nước Nhật. Có những địa phương, thấy hoa tam giác mạch của Hà Giang hấp dẫn, lập tức nhập về trồng hàng loạt…

Nhờ khả năng sao chép ấy, mà chỉ loanh quanh du lịch tại Việt Nam, khách du lịch cũng được “sống ảo” khi thì vườn Nhật, khi thì làng biệt thự Pháp, khi thì “tiểu Bali” hay “thành phố nổi Venice” của Italia… Về ngắn hạn, những kiểu sao chép các biểu tượng, sao chép văn hóa để tạo ra sản phẩm du lịch thường đem lại sức hút ngay tức thì, khi một bộ phận khách du lịch chú trọng chụp ảnh. Nhưng về dài hạn, lại là một câu chuyện khác. Sao chép, trước hết, triệt tiêu khả năng sáng tạo của các đơn vị làm du lịch. Điều đáng lo hơn là việc đánh mất bản sắc văn hóa trong xây dựng, thiết kế sản phẩm du lịch.

Mỗi vùng đất luôn có những đặc trưng riêng về văn hóa. Một nền du lịch bền vững, cần được xây dựng, phát triển dựa trên bản sắc của chính những vùng đất đó, đem lại những trải nghiệm cho khách du lịch bằng sự khác biệt về văn hóa. Điều này càng quan trọng hơn với khách du lịch quốc tế. Khách quốc tế đến Việt Nam đâu phải vì những bản sao chép cổng Nhật, “tiểu Bali” hay làng Pháp? Chất lượng sản phẩm, bản sắc văn hóa là thứ tạo nên sức hút, là thứ kéo người ta quay trở lại. Ở đây rất cần đặt vấn đề có hay không ý thức bảo vệ bản quyền sáng tạo của một cá nhân, tổ chức, đơn vị, địa phương? Những “sản phẩm” dựa trên sự sao chép thô kệch phần lớn, chỉ có giá trị một lần, khi nó không được xây dựng trên nền tảng văn hóa của khu vực. Lợi trước mắt, nhưng hại lâu dài.

Một nền mỹ thuật sẽ không thể dựa trên tranh chép và hàng nhái. Bộ mặt kiến trúc đô thị sẽ trở nên nhếch nhác, thiếu thẩm mỹ nếu cứ dễ dãi, lai căng và lổn nhổn các phong cách Á, Âu... mạnh ai nấy làm, thậm chí bê nguyên những chóp “nghìn lẻ một đêm” về gắn lên nóc những ngôi nhà ống trên phố xá. Phát triển du lịch bền vững là sự tổng hòa của nhiều yếu tố, song chắc chắn không thể dựa trên những sản phẩm du lịch nghèo nàn, kém tính sáng tạo, thậm chí là những bản sao chép nhạt nhòa.

Có thể bạn quan tâm

Tường Hoàng thành Huế được chống đỡ bằng khung thép.

Thích ứng với thiên tai trong bảo tồn di sản

Sau trận lũ tháng 11/2025, đoạn tường Hoàng thành Huế dài khoảng 15m bị đổ sập nay đã được khôi phục. Dọc tuyến thành dài gần 3km này hiện vẫn còn hàng chục mét phải chống đỡ bằng khung thép, cho thấy những tác động ngày càng rõ của mưa lũ, nắng nóng, bão và sạt lở đối với hệ thống di tích hàng trăm năm tuổi của Huế.

“Sinh viên thế hệ mới” 2026 lần đầu mở rộng sân chơi trực tuyến đến sinh viên trên toàn quốc. (Ảnh: VTV)

“Sinh viên thế hệ mới” trở lại, mở rộng sân chơi cho Gen Z

Tối 8/10, Ban Văn hóa-Giải trí, Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức Lễ công bố phát sóng mùa 4 chương trình “Sinh viên thế hệ mới” 2026, với chủ đề “Quê mình có việc, Gen Z Việt có cách”. Mùa 4 sẽ đưa các dự án đến gần hơn các vấn đề thực tế tại địa phương, đồng thời lần đầu mở rộng sân chơi trực tuyến đến sinh viên trên toàn quốc.

[Video] Việt Nam vào top 10 quốc gia được yêu thích nhất thế giới năm 2026

[Video] Việt Nam vào top 10 quốc gia được yêu thích nhất thế giới năm 2026

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết, tạp chí du lịch danh tiếng Condé Nast Traveler của Hoa Kỳ vừa công bố kết quả giải thưởng Readers’ Choice Awards 2026. Tại hạng mục 20 quốc gia được yêu thích nhất thế giới do độc giả toàn cầu bình chọn, Việt Nam xuất sắc ghi tên ở vị trí thứ 10 với tổng số 92,99 điểm.

Tiết mục nghệ thuật chào mừng Đại hội. (Ảnh: HỒNG HẢI)

Tiến sĩ, Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Anh Phương tái đắc cử Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam

Ngày 8/10, tại Hà Nội, Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam tổ chức phiên trọng thể Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII (nhiệm kỳ 2026-2031). Đây được coi là ngày hội lớn của các nghệ sĩ múa trên cả nước, đồng thời cũng là dịp nhìn lại hành trình cống hiến và mở ra những chặng đường mới cho nghệ thuật múa nước nhà.

“Dệt sắc đan mây” nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của các em học sinh. (Ảnh: DIỆU HƯƠNG)

“Dệt sắc đan mây”- Nối dài hành trình gieo hạt tri thức

Ngày 7/10, tại Trường tiểu học Trần Quốc Toản (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), dự án giáo dục Libreria Project đã mở đầu mùa hoạt động thứ 8 bằng sự kiện “Dệt sắc đan mây”, mang đến nhiều trải nghiệm ý nghĩa cho học sinh, tiếp tục nối dài hành trình gieo hạt tri thức.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Trọng Lâm và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quốc Tỏ trao sách tặng các đại biểu. (Ảnh: NXB)

Nâng cao nhận thức về bảo vệ dữ liệu trong bối cảnh chuyển đổi số

Với kết cấu gồm 3 chương, cuốn sách của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quốc Tỏ tập trung làm rõ nhận thức về không gian mạng và dữ liệu cá nhân; tình hình và thực tiễn bảo vệ dữ liệu cá nhân; những vấn đề đặt ra và các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân trên không gian mạng.

Toàn cảnh buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Jazz & Friends-Hội tụ và lan tỏa”. (Ảnh: HÒA NGUYỄN)

“Jazz & Friends”-Dấu ấn hội nhập và sáng tạo của Jazz Việt

Hướng tới kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, Khoa Nhạc Jazz tổ chức chuỗi hoạt động chủ đề “Jazz & Friends-Hội tụ và lan tỏa”. Đây là dấu mốc quan trọng trong hoạt động của Khoa, cũng là dịp nhìn lại những bước chuyển mình của Jazz Việt trong đời sống âm nhạc đương đại.