Mặc dù thi công trong điều kiện hết sức khó khăn và địa hình biển đảo, song hạng mục đường cất-hạ cánh số 2 dài 3.300m đã hoàn thành chỉ trong 8 tháng, “phá vỡ” giới hạn về xây dựng hạ tầng. Đêm 25 rạng ngày 26/7, hệ thống đèn hiệu hiện đại đã đồng loạt bật sáng trên đường băng, đánh dấu bước chuẩn bị cuối cùng trước khi tiến hành chuyến bay hiệu chuẩn, dự kiến diễn ra vào ngày mai 27/7.
“Kỳ tích” tốc độ
Tại công trường ngổn ngang sắt thép, bê-tông của dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, từng cụm đèn hiệu hàng không trên đường cất hạ cánh số 2 lần lượt được kích hoạt, tạo thành một "dải ánh sáng" bừng lên trong đêm đen, tạo nên một hiệu ứng đầy cảm xúc.
Đây là công đoạn hiệu chỉnh cuối cùng trước khi chuyến bay hiệu chuẩn dự kiến được thực hiện ngày 27/7 tới, nhằm đánh giá, quyết định toàn bộ hệ thống đèn hiệu, biển báo và thiết bị dẫn đường vừa lắp đặt có vận hành chính xác hay không.
Phía sau “dải ánh sáng” ấy là một “kỳ tích” về tốc độ, hoàn thành đường băng dài 3.300m chỉ trong 8 tháng, giữa địa hình biển đảo, giữa mưa giông, giữa “bão giá” vật liệu cũng như hàng loạt bài toán vận chuyển vật liệu mà không một công trình đất liền phải đối diện. Cho đến những thời khắc chuẩn bị “cán đích”, các kỹ sư vẫn miệt mài kiểm tra từng cm2 dọc đường băng, rà soát từng cụm đèn để kiểm tra cường độ sáng, hướng chiếu, nguồn điện và khả năng vận hành đồng bộ.
Đường cất, hạ cánh số 2 dài 3.300m, rộng 45m, thiết kế theo tiêu chuẩn mới nhất của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), đủ tiêu chuẩn tiếp nhận thường xuyên các dòng tàu bay thân rộng như Boeing 787, Airbus A350 và Boeing 777. Công trình hoàn thành sau 6 tháng thi công kết cấu, mặt đường bê-tông và 2 tháng triển khai lắp đặt, kết nối, hiệu chỉnh thiết bị hàng không.
Chuyên gia hàng không Trịnh Như Long, nguyên Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) đánh giá, tiến độ này là "điều chưa từng có tiền lệ trong lịch sử xây dựng hạ tầng hàng không Việt Nam, bởi các đường băng có quy mô tương tự trên đất liền như Long Thành hay Vân Đồn cũng phải mất khoảng 2-3 năm thi công ròng rã”.
Tốc độ ấy được đánh đổi bằng một cuộc chạy đua với chính địa hình biển đảo. Máy móc siêu trường, siêu trọng và vật liệu đặc chủng đều phải vận chuyển bằng đường biển, trong khi mưa lớn, giông lốc liên tục gây sức ép lên tiến độ. Để bù lại, chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án cùng các nhà thầu đã huy động tối đa nhân lực, máy móc, tổ chức thi công liên tục 3 ca, 4 kíp, đồng thời vẫn phải bảo đảm an ninh, an toàn hàng không và duy trì thông suốt hoạt động khai thác hiện hữu.
Theo phương án dự kiến, Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc có hai đường cất hạ cánh chuẩn quốc tế, nhà ga T2 cùng hạ tầng hàng không đầu tư đồng bộ, công suất khai thác có thể đạt 24 triệu hành khách/năm trong giai đoạn 1 và định hướng nâng lên 50 triệu khách/năm. Đây sẽ là “cửa ngõ” phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027, đón lãnh đạo và đoàn đại biểu từ 21 nền kinh tế thành viên cùng hàng nghìn đại biểu quốc tế tham dự.
Điều đặc biệt hơn, nó còn hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược, biến Phú Quốc thành cửa ngõ hàng không quốc tế, đón các chuyến bay thẳng từ Trung Đông như Dubai, Doha, khu vực Đông Bắc Á, Nam Á hay châu Âu mà không cần phải quá cảnh tại Nội Bài hay Tân Sơn Nhất, đưa Phú Quốc trở thành trung tâm hàng không, du lịch và cửa ngõ giao thương quốc tế của khu vực.
Mắt xích trong hệ thống hạ tầng đồng bộ
Trong giai đoạn đầu, các đơn vị đã lắp đặt gần 400 biển báo và khoảng 1.500 đèn hiệu hàng không CAT II. Đèn hiệu sử dụng công nghệ LED thế hệ mới, tuổi thọ thiết kế khoảng 50.000 giờ (tương đương 12-15 năm khai thác), giúp duy trì độ sáng ổn định và giảm tần suất bảo trì. Theo đánh giá của chuyên gia hàng không Trịnh Như Long, hệ thống đèn hiệu CAT II bảo đảm khả năng khai thác trong điều kiện thời tiết cực đoan, trần mây xuống mức 30m (tương đương tòa nhà 6-7 tầng) và tầm nhìn giảm xuống tới 400m. Toàn bộ hệ thống do ADB - Safegate, hãng thiết bị hàng không danh tiếng của Bỉ cung cấp. Thân và đế đèn làm bằng hợp kim nhôm đạt chuẩn cao nhất, mức giá hiện tại khoảng 4.500 USD/đèn chìm và 2.800 USD/đèn nổi.
Hai hệ thống đèn PAPI (đèn hiệu đặt cạnh đường băng) được bố trí cho hai hướng hạ cánh, mỗi hệ thống gồm bốn bộ đèn, phát tín hiệu đỏ-trắng giúp phi công xác định chính xác góc tiếp cận. Hệ thống hạ cánh chính xác ILS/DME cung cấp cho tổ lái thông tin về hướng tiếp cận, góc hạ cánh và khoảng cách tới đường băng. Hệ thống này sử dụng công nghệ của Tập đoàn công nghệ hàng không-vũ trụ Indra và được sản xuất tại Na Uy - nhà sản xuất đang chiếm thị phần lớn nhất thế giới trong lĩnh vực cung cấp hệ thống hạ cánh chính xác.
Tổ hợp CAT II và ILS/DME CAT II sẽ hỗ trợ tàu bay tiếp cận ổn định hơn vào ban đêm hoặc khi tầm nhìn hạn chế. Chuyến bay hiệu chuẩn ngày 27/7 chính là phép thử độ chính xác của toàn bộ thiết bị này, trước khi hoàn thiện, đưa công trình vào khai thác.
Ông Nguyễn Bá Quân, Giám đốc Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc cho biết, đường cất hạ cánh số 2 là “mắt xích” trong tổng thể hạ tầng được quy hoạch đồng bộ, gồm đường lăn, sân đỗ, nhà ga hành khách T2, nhà ga VIP, sân đỗ VIP, hệ thống dẫn đường, an ninh, cứu nạn, cứu hộ, giao thông tiếp cận và các công trình phụ trợ.
“Đơn vị đã xây dựng phương án vận hành đồng bộ giữa đường băng số 2 với hệ thống đường lăn, sân đỗ hiện hữu, nhà ga T2, nhà ga VIP và sân đỗ VIP, bảo đảm tiếp nhận an toàn, thông suốt các dòng tàu bay thân rộng và tàu bay Code F khi cần, đáp ứng khai thác thường xuyên lẫn các chuyến bay chuyên cơ trong khuôn khổ Hội nghị APEC 2027”, ông Nguyễn Bá Quân khẳng định.
Việc đưa đường cất, hạ cánh số 2 vào khai thác là minh chứng rõ nét cho quyết tâm và cam kết mạnh mẽ của Tập đoàn Sun Group trong việc đồng hành cùng Chính phủ và địa phương, triển khai các công trình hạ tầng chiến lược, chuẩn bị tốt nhất cho Hội nghị APEC 2027, đồng thời kiến tạo nền tảng phát triển lâu dài cho Phú Quốc. Với hệ thống hạ tầng đầu tư đồng bộ, ứng dụng công nghệ hiện đại cùng chất lượng dịch vụ theo tiêu chuẩn quốc tế, Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc được kỳ vọng mang đến trải nghiệm đẳng cấp, liền mạch và thông minh, góp phần nâng tầm vị thế của Phú Quốc ngay từ “cửa ngõ” đầu tiên.
