Sách nội địa chiếm lĩnh thị trường văn học thiếu nhi

Liên tiếp các cuộc thi sáng tác văn học và không gian, trải nghiệm nhằm thúc đẩy văn hóa đọc được tổ chức hướng tới đối tượng là thiếu nhi dịp hè năm nay. Một trong những tín hiệu đáng mừng là sự bùng nổ của các sản phẩm nội địa thay vì xu hướng nhập ngoại như những năm trước.
Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh chia sẻ tâm huyết về tác phẩm cho thiếu nhi tại Nhà xuất bản Kim Đồng. (Ảnh LỮ MAI)
Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh chia sẻ tâm huyết về tác phẩm cho thiếu nhi tại Nhà xuất bản Kim Đồng. (Ảnh LỮ MAI)

Từ đầu mùa hè 2023, các đơn vị xuất bản, phát hành sách trong cả nước đã đồng loạt cho ra mắt các tác phẩm mới và chương trình truyền thông xuyên suốt dành cho thiếu nhi. Là một trong những đơn vị tích cực nhất, Nhà xuất bản (NXB) Kim Đồng liên tục ra mắt nhiều ấn phẩm đa dạng về đề tài, thể loại với hình thức sinh động.

Các NXB đặc biệt quan tâm tới đối tượng bạn đọc ở lứa tuổi mẫu giáo với những hệ thống sách tranh hấp dẫn, như: “Ba tớ là một runner”; bộ sách “Con yêu gia đình”; bộ sách “Bé khỏe mạnh hơn”.

Ngoài ra, NXB Kim Đồng cũng ra mắt bộ ba tập truyện ngắn gồm những tác phẩm văn xuôi viết cho thiếu nhi của nhà văn Thâm Tâm, gồm: “Con rùa đội vẹt”, “Hai cây hoa nhài”, và “Thuồng luồng ở nước” là tập hợp các truyện đồng thoại, cổ tích và dã sử.

Cũng trong chiến lược phát triển sách tranh, NXB Trẻ vừa phát hành bộ sách thú vị có tên “Truyện dài kỳ về mèo” gồm hai cuốn “Bịt mắt bắt mèo” và “Mèo đuổi chuột” giới thiệu các trò chơi dân gian, các bài đồng dao Việt Nam.

Bên cạnh đó là bộ sách “Những bài học nhỏ” của tác giả Nguyễn Tấn Thanh Trúc và họa sĩ Minh Đức với những câu chuyện dễ thương về thế giới thực vật và động vật.

Với bạn đọc từ 10 tuổi trở lên, các đơn vị xuất bản cũng phát hành nhiều đầu sách văn học, trong đó có cả những nhà văn-tác giả nổi tiếng trên văn đàn. Có thể kể đến truyện dài đặc sắc “Tự truyện một con heo” của nhà văn Lý Lan; tập truyện ngắn “Nào cùng nhón chân” của nhà văn Nguyễn Mỹ Nữ; “Thung lũng Đồng Vang” của nhà văn Trung Sỹ...

So với vài năm trước, có thể nhận thấy các đơn vị làm sách hiện nay đã chủ động chiếm lĩnh thị trường bằng yếu tố nội địa thay vì phụ thuộc vào nguồn sách dịch. Đây là một tín hiệu đáng mừng góp phần lan tỏa tích cực hơn các giá trị văn hóa, đời sống của dân tộc đến với bạn đọc nhỏ tuổi.

Bên cạnh thế hệ nhà văn gạo cội đã thành danh trong lĩnh vực này như Nguyễn Nhật Ánh với rất nhiều tác phẩm mới và tái bản liên tục hay nhà văn Trần Đức Tiến - người vừa được trao giải Hiệp sĩ Dế Mèn 2023, còn có thể kể đến một thế hệ tác giả trẻ đang nhập cuộc sôi nổi, sung sức, như nhà thơ Nguyễn Thụy Anh với hai tập thơ “Phù thủy sợ ma” và “Mèo con đếm tuổi”; nhà văn Lê Quang Trạng với “Cá Linh đi học”, tác giả Mộc An với “Nếu một ngày chúng tớ biến mất”...

Bên cạnh mảng sách văn học, các NXB cũng tập trung phát triển thị trường với mảng sách kiến thức khoa học, kỹ năng, từ điển văn hóa... và ưu tiên trình bày bằng hình thức bắt mắt, mới lạ, công nghệ in ấn chất lượng cao.

Xét tổng quan, thị trường sách thiếu nhi hiện nay đang được quan tâm. Bên cạnh ra mắt sách, các đơn vị còn tổ chức nhiều hoạt động bổ trợ, tương tác như chương trình “Hội sách thiếu nhi - vui hè khám phá” của Đinh Tỵ books, “Quà tặng chào hè” của Thái Hà books, “Vui Tết thiếu nhi - rộn rã đón hè”... tại Phố sách Hà Nội.

NXB Kim Đồng cũng tổ chức chuỗi “Góc đọc sách hè” sáng thứ bảy hằng tuần (từ ngày 27/5 đến 26/8) tại trụ sở NXB dành cho trẻ em 3-11 tuổi. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội sách Thiếu nhi lần thứ tư-năm 2023 (từ ngày 1 đến 7/6) thu hút hơn 20 nhà xuất bản, đơn vị phát hành trên địa bàn thành phố, với hơn 16.000 tựa sách đa dạng thể loại, phong phú nội dung dành cho trẻ em là một kết quả khả quan, đáng ghi nhận.

Mới đây, nhiều bạn đọc nhỏ tuổi đã được trải nghiệm mô hình rùa biển sinh trưởng và tìm hiểu về các rạn san hô ngay tại Nhà Văn hóa thanh niên Thành phố Hồ Chí Minh trong sự kiện “Đại dương là nhà” do Công ty Lion books thực hiện. Toàn bộ mô hình trưng bày đều được làm thủ công theo tỷ lệ 1:1, giúp trẻ tương tác hiệu quả, an toàn và tiếp thu kiến thức theo cách sinh động nhất.

Tại sự kiện, tác giả bộ sách “Rùa biển và San hô” Huyền Machi chính là một tình nguyện viên bảo tồn rùa biển của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế tại Côn Đảo vào năm 2022, đã giới thiệu, giúp các em nhỏ làm quen với những kiến thức liên quan đến vòng đời của rùa biển, đặc tính của san hô. Những kiến thức tưởng chừng khô khan được truyền tải bằng những dẫn chứng dí dỏm, cụ thể khiến trẻ em thích thú tương tác, trả lời các câu hỏi và thu về nhiều thông tin quan trọng.

Điểm nhấn cho sự kiện chính là mô hình tái hiện cảnh rùa biển bị mắc vào lưới cá với phần bụng chứa đầy rác thải nhựa.

Từ đó, các thông tin về tình trạng nguy cấp của các loài sinh vật biển do thói quen xả rác bừa bãi của con người được chỉ ra với những con số, dẫn chứng cụ thể khiến người nghe ấn tượng.

Trong dịp hè này, nhiều cuộc vận động sáng tác cho thiếu nhi, từ Giải thưởng Dế Mèn (của Báo Thể thao&Văn hóa) đến việc công bố thành lập Giải thưởng Văn học Kim Đồng (của NXB Kim Đồng) và phát động cuộc vận động sáng tác cho thiếu nhi giai đoạn 2023-2025... đã tạo nên những sân chơi bổ ích thu hút các cây bút đa dạng về độ tuổi tập trung sáng tác, cống hiến cho đề tài văn học thiếu nhi.

Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh chia sẻ:

Trong những buổi tặng chữ ký cho bạn đọc nhân dịp ra sách mới, ông luôn xúc động khi nhìn thấy cảnh ông bà dắt cháu hay cha mẹ dắt con tới gặp nhà văn.

Chính những người lớn tuyệt vời đó đã đắp nên con đường đầy hoa lá cho trẻ em đặt chân. Để rồi các em lớn lên, đi đâu về đâu, quán xá, tàu xe, dọc lề đường gió bụi hay trong giờ nghỉ giữa giờ làm, sách vẫn trong tay.

Hạt giống của thói quen đọc sách phải được gieo trồng trong đầu đứa trẻ từ thuở ấu thơ, bằng những câu chuyện kể, bằng những cuốn sách làm quà... để nhu cầu đọc sách nảy mầm và trở thành một khát khao tự nhiên, như cỏ cây khát ánh sáng và khí trời.

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

"Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau: Không thể bóp méo giá trị văn hóa bằng vỏ bọc "thương dân"

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.