Xử lý hơn 63.000 vụ buôn lậu, gian lận thương mại
Trong những năm qua, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tiếp tục diễn biến phức tạp, với nhiều thủ đoạn ngày càng tinh vi. Hàng giả, hàng lậu không chỉ len lỏi vào các chợ truyền thống mà còn tràn ngập trên môi trường mạng, thương mại điện tử.
Đặc biệt, các mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân như thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm… đang bị làm giả, làm nhái với quy mô lớn. Trước tình hình đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều chỉ thị, công điện quan trọng về tăng cường đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung kiểm tra, kiểm soát thị trường, xử lý nghiêm hành vi vi phạm, đồng thời đề cao trách nhiệm người đứng đầu trong công tác chỉ đạo.
Kết quả, trong 7 tháng đầu năm 2025, các đơn vị, địa phương bắt giữ, xử lý hơn 63.000 vụ buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, gian lận thuế; thu nộp ngân sách nhà nước gần 7.700 tỷ đồng; khởi tố hình sự hơn 2.000 vụ với hơn 3.000 bị can. Theo đánh giá của ông Đặng Văn Đức, Phó Chi cục trưởng, Chi cục Điều tra chống buôn lậu (Cục Hải quan), tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vi phạm sở hữu trí tuệ tiếp tục diễn biến phức tạp.
Thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi như: Khai sai hồ sơ, làm giả chứng từ; lợi dụng loại hình gia công, kho ngoại quan, quá cảnh để tráo hàng; lợi dụng chính sách tự công bố sản phẩm để hợp thức hóa hàng nhập lậu. Đáng chú ý, không chỉ buôn lậu qua biên giới mà ngay tại thị trường nội địa, nhiều đường dây tổ chức sản xuất, phân phối hàng giả, thậm chí bán công khai qua mạng xã hội và sàn thương mại điện tử.
Với các giải pháp đồng bộ, trong 8 tháng năm 2025, cơ quan Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý hơn 11.900 vụ vi phạm pháp luật hải quan; trị giá hàng hóa vi phạm ước tính hơn 16.150 tỷ đồng. Cơ quan Hải quan đã khởi tố hình sự 14 vụ và chuyển cơ quan khác đề nghị khởi tố 76 vụ.
Điển hình như vụ phát hiện và bắt giữ 52.500 cây thuốc lá Chesterfield giả tại cảng Cái Mép (Thành phố Hồ Chí Minh); chuyên án mặt hàng dầu cọ gian lận thuế có trị giá hàng hóa hơn 1.000 tỷ đồng... Về quản lý thị trường nội địa, ông Trần Ngân Giang, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Tây Ninh cho biết: Với đường biên giới dài, có 4 cửa khẩu quốc tế cùng nhiều cửa khẩu phụ và giáp ranh với Thành phố Hồ Chí Minh, địa bàn Tây Ninh luôn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp về buôn lậu, gian lận thương mại và kinh doanh hàng giả.
Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2025, Quản lý thị trường tỉnh đã kiểm tra, xử lý 35 vụ vi phạm; trong đó, đáng chú ý là vụ phát hiện 25 tấn sữa không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ; 5.486 sản phẩm mỹ phẩm, hóa chất và chế phẩm diệt côn trùng nhập lậu, không rõ nguồn gốc.
Giải quyết tận gốc hàng giả, hàng lậu
Tại tọa đàm “Bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng trước nạn hàng giả, hàng lậu” vừa diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh, đại diện lãnh đạo các cơ quan quản lý đưa ra nhiều đề xuất, kiến nghị và giải pháp nhằm bảo vệ doanh nghiệp và quyền lợi người tiêu dùng trước vấn nạn hàng lậu, hàng giả hiện nay.
Ông Nguyễn Văn Ổn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực II bày tỏ, cơ quan Hải quan mong nhận được chia sẻ thông tin từ các doanh nghiệp để chủ động giải pháp đấu tranh, ngăn chặn hàng giả, hàng lậu, gian lận thương mại, tạo môi trường kinh doanh bình đẳng. Theo ông Nguyễn Văn Ổn, trong thời gian tới, cần xây dựng cơ chế liên thông dữ liệu liên ngành; tăng cường hợp tác công-tư với doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng; đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp; hợp tác quốc tế sâu rộng với Tổ chức Hải quan thế giới, Hải quan các nước.
Ông Đặng Văn Đức nhấn mạnh: “Ngành Hải quan sẽ tiếp tục siết chặt kiểm soát trên các tuyến và địa bàn trọng điểm, tăng cường thu thập thông tin, phân tích dữ liệu để dự báo sớm, ngăn chặn từ xa, không để hình thành đường dây lớn gây hệ lụy cho xã hội. Đồng thời, xây dựng kế hoạch mở rộng các đợt cao điểm chống buôn lậu, hàng giả, hàng nhái theo hướng dài hơi, quyết liệt hơn, có trọng tâm, trọng điểm”.
Theo bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh, để giải quyết tận gốc vấn nạn hàng giả, hàng lậu, cần nâng chế tài xử phạt, ứng dụng công nghệ trong quản lý thị trường và đẩy mạnh tuyên truyền để người dân ưu tiên mua hàng hợp pháp.
Bên cạnh đó, có cơ chế nâng cao chất lượng công tác thanh tra, kiểm tra, giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm nhằm bảo vệ những doanh nghiệp làm đúng, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh.
