Tại Hội nghị lần thứ tư, Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội khóa 18, Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc đánh giá, về thể chế và quy hoạch, với ba nội dung lớn là đề xuất nghị quyết thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5/5/2022 của Bộ Chính trị; sửa đổi Luật Thủ đô năm 2024 và xây dựng quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. 3 nội dung này có mối quan hệ chặt chẽ.
Theo tờ trình của Đảng ủy Ủy ban nhân dân thành phố, báo cáo đề xuất xây dựng quy hoạch tổng thể Thủ đô xác định chín cực tăng trưởng, chín trung tâm lớn và chín trục động lực phát triển. Chín cực tăng trưởng dự kiến bao gồm:
Đô thị trung tâm, hữu ngạn sông Hồng, đô thị lõi lịch sử và mở rộng là cực văn hóa-lịch sử- chính trị và đô thị Olympic.
Cực phía bắc (Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn) là cực động lực hội nhập với các mục tiêu là đô thị dịch vụ, thương mại quốc tế, tài chính, logistics gắn với Cảng hàng không quốc tế cửa ngõ Nội Bài; trung tâm công nghiệp công nghệ cao.
Cực phía đông (Gia Lâm, Long Biên) là cực động lực cửa ngõ và thương mại dịch vụ (phát triển các tổ hợp thương mại quy mô vùng), cảng cạn (ICD), trung tâm logistics hiện đại gắn với trục Quốc lộ 5 và cao tốc Hà Nội- Hải Phòng kết nối Thủ đô với tam giác kinh tế động lực phía đông (Hải Phòng-Quảng Ninh).
Cực phía nam, đô thị trung tâm (Thường Tín-Phú Xuyên) là cực động lực công nghiệp và logistics, dịch vụ liên vùng, đầu mối giao thông đa phương thức gắn với sân bay thứ hai ở phía nam Hà Nội, đường sắt tốc độ cao, cảng sông.
Cũng về phía nam, đô thị Vân Đình-Đại Nghĩa định hình cực đô thị cảnh quan sinh thái hai bên sông và di sản, tín ngưỡng gắn với sân bay thứ hai phía nam Hà Nội.
Cực phía tây nam (Xuân Mai- Chương Mỹ) là cực đô thị giáo dục-đào tạo, y tế gắn với nghỉ dưỡng sinh thái.
Cực phía tây (Hòa Lạc) là cực tăng trưởng gắn với lĩnh vực đô thị khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục. Trọng tâm là Khu công nghệ cao Hòa Lạc và Đại học Quốc gia Hà Nội; gắn kết với trục phát triển kết nối các tỉnh phía tây như Phú Thọ, Sơn La, Thanh Hóa…
Cực phía tây bắc (đô thị Sơn Tây-Ba Vì) là đô thị văn hóa lịch sử, du lịch nghỉ dưỡng gắn với nhiệm vụ an ninh quốc phòng, kết nối với các đô thị Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc, Phú Thọ…
Sông Hồng là cực đặc biệt với không gian cảnh quan, khu vực phát triển tài chính, dịch vụ thương mại, du lịch.
Cùng với đề xuất quy hoạch chín trung tâm lớn, quy hoạch tổng thể Hà Nội đề xuất xác lập chín trục không gian, hành lang kinh tế, đô thị bám theo các trục giao thông huyết mạch.
Trục Nhật Tân-Nội Bài (Bắc Thăng Long-Nội Bài) sẽ trở thành trục xương sống hình thành đô thị phía bắc cửa ngõ đối ngoại, biểu tượng cho hiện đại và hội nhập của Thủ đô. Phát triển mô hình đô thị sân bay gắn liền với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.
Trục Hồ Tây-Cổ Loa-Sân bay Gia Bình là trục không gian kết nối trung tâm đến vùng kinh tế mới phía đông bắc và sân bay Gia Bình (Bắc Ninh). Hình thành các trung tâm phát triển mới khu đô thị sáng tạo, tài chính-công nghệ cao…
Đại lộ cảnh quan sông Hồng là trục không gian xanh trung tâm gắn với văn hóa sáng tạo dọc sông Hồng, là trục phát triển kinh tế-xã hội và biểu trưng cho Hà Nội “Văn hiến-bản sắc-sáng tạo”, biểu tượng mới của Thủ đô văn minh, hiện đại.
Các trục không gian, hành lang kinh tế, đô thị bám theo các trục giao thông huyết mạch khác là: Trục Đại lộ Thăng Long (Hồ Tây-Ba Vì); trục Quốc lộ 21B, Quốc lộ 21C; trục Quốc lộ 6 (tuyến đường Hà Đông-Xuân Mai); trục Quốc lộ 5; trục Quốc lộ 1A (đường cao tốc Pháp Vân- Cầu Giẽ); trục Quốc lộ 32 (tuyến đường Tây Thăng Long).
Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Dương Đức Tuấn cho biết, khác với các quy hoạch trước, quy hoạch tổng thể lần này được xây dựng trong mối quan hệ chặt chẽ với Vùng Thủ đô và các vùng kinh tế-xã hội liên quan, đặc biệt là Đồng bằng sông Hồng và trung du miền núi phía bắc. Trong quy hoạch tổng thể, Hà Nội dự kiến xác lập hơn 200 dự án ưu tiên đầu tư, tập trung vào hạ tầng giao thông chiến lược; hạ tầng kỹ thuật khung; bảo vệ môi trường; phát triển không gian đô thị và không gian văn hóa.
