Quy hoạch tỉnh Quảng Trị thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được điều chỉnh nhằm xác định vị thế, vai trò của tỉnh đối với vùng, quốc gia và định hình lại tầm nhìn phát triển trong bối cảnh mới. Đây là công cụ để chỉ đạo và quản lý, hoạch định chính sách, bảo đảm tính khách quan, khoa học, thúc đẩy động lực phát triển.
Liên kết không gian Hòn La-Đông Nam Quảng Trị
Sở Xây dựng tỉnh Quảng Trị cho biết, trên cơ sở điều chỉnh quy hoạch, không gian phát triển được tổ chức lại với định hướng hình thành các hành lang kinh tế và cực tăng trưởng. Trong đó, đáng chú ý là liên kết không gian Hòn La- Đông Nam Quảng Trị được xác định như một dải công nghiệp thống nhất, gắn với phát triển công nghiệp, năng lượng và logistics. Đồng thời, không gian du lịch giữa Quảng Trị với Huế, Đà Nẵng và các tỉnh Bắc Trung Bộ được bổ sung theo hướng hình thành chuỗi liên kết du lịch liên vùng.
Quy hoạch nhấn mạnh lợi thế của Quảng Trị trong vai trò cửa ngõ ra biển ngắn nhất của khu vực các tỉnh phía nam của Lào và các tỉnh vùng đông bắc Thái Lan. Từ đó xác định định hướng phát triển gắn với chuỗi liên kết nguyên liệu với Lào và tiểu vùng Mekong. Trên cơ sở này, tỉnh tập trung vào các đột phá về hạ tầng logistics và hệ thống giao thông kết nối liên vùng, liên quốc gia.
Cơ cấu phát triển của tỉnh được xác định dựa trên 4 trụ cột gồm năng lượng, logistics, du lịch và nông nghiệp xanh. Trong đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn được xác định là động lực quan trọng. Quy hoạch đặt yêu cầu gắn kết giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, thích ứng biến đổi khí hậu. Chú trọng phát triển văn hóa, con người, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, giảm nghèo bền vững.
Mục tiêu đến năm 2030, Quảng Trị được xác định trở thành tỉnh phát triển năng động, có nền kinh tế xanh, bền vững, từng bước trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Bắc Trung Bộ. Tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh hướng tới trở thành trung tâm năng lượng, logistics và du lịch đặc sắc của cả nước, đồng thời là điểm đến du lịch có vị thế trong khu vực Đông Nam Á.
Hình thành 3 hành lang kinh tế
Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch Quảng Trị Đỗ Văn Bình phân tích, một trong những nội dung trọng tâm của điều chỉnh quy hoạch là tổ chức lại không gian phát triển theo hệ thống 3 hành lang kinh tế, 7 cực tăng trưởng và 2 phân vùng phát triển. Hệ thống này được xác định nhằm phân bố lại động lực tăng trưởng và tăng cường liên kết nội vùng.
Ba hành lang kinh tế gồm hành lang bắc-nam gắn với đường bộ cao tốc bắc-nam, Quốc lộ 1, đường ven biển và đường sắt bắc-nam. Hành lang phía tây gắn với đường Hồ Chí Minh nhánh tây, đóng vai trò hành lang sinh thái, quốc phòng-an ninh và năng lượng tái tạo. Hành lang đông- tây xuyên Á với các trục quốc tế qua các cửa khẩu La Lay, Lao Bảo, Cha Lo, kết nối ra các cảng biển trong khu vực.
Bảy cực tăng trưởng được xác định gồm các trung tâm Hòn La-Ba Đồn-Quảng Trạch; Đồng Hới-Hoàn Lão; Đông Hà-Quảng Trị-Cam Lộ; Khu kinh tế Đông Nam; Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cha Lo; Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Lao Bảo; Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế La Lay. Các cực này đóng vai trò hạt nhân phát triển kinh tế-đô thị-thương mại, phân bố theo hướng cân bằng giữa ven biển, đồng bằng và khu vực biên giới.
Hai phân vùng phát triển gồm vùng đồng bằng-ven biển, trong đó vùng biển được xác định là vùng động lực. Vùng miền núi-cửa khẩu-biên giới phía tây, gắn với kinh tế cửa khẩu, lâm nghiệp và năng lượng.
Những điểm nhấn phát triển
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị Phan Phong Phú cho biết, về hạ tầng giao thông, Quy hoạch xác định Quảng Trị là đầu mối giao thương đa phương thức, kết nối biển và lục địa. Hệ thống cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, La Lay và Cha Lo được kết nối với các cảng biển Cửa Việt, Mỹ Thủy và Hòn La, hình thành mạng lưới logistics xuyên biên giới. Các tuyến giao thông chiến lược gồm cao tốc đường bộ bắc-nam, Quốc lộ 1, đường Hồ Chí Minh, Quốc lộ 9, Quốc lộ 12A và các tuyến kết nối nội tỉnh được xác định là trục xương sống của phát triển.
Trong lĩnh vực năng lượng, Quảng Trị được định hướng trở thành trung tâm năng lượng sạch với trọng tâm là điện gió, điện mặt trời và nhiệt điện. Với vị trí đặc biệt trên Hành lang kinh tế đông- tây và hệ thống hạ tầng đồng bộ từ cảng biển nước sâu đến cửa khẩu quốc tế, Quảng Trị hội tụ đầy đủ điều kiện để hình thành hệ sinh thái năng lượng khép kín. Đặc biệt, một hệ sinh thái năng lượng quy mô lớn đang dần hình thành với các dự án trọng điểm, như: Nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch I, II, III và Nhiệt điện Quảng Trị với tổng công suất trên 5.700 MW, tổng vốn đầu tư hàng trăm nghìn tỷ đồng. Cùng với đó, tỉnh đang xem xét phê duyệt 5 dự án điện gió gần bờ với tổng công suất gần 1.000MW và các dự án điện gió ngoài khơi đang được khảo sát đầu tư, hứa hẹn tạo nên kỳ tích mới trên bản đồ năng lượng quốc gia.
Lĩnh vực logistics được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn với lợi thế từ hệ thống cảng biển nước sâu, cảng hàng không và các cửa khẩu quốc tế. Quảng Trị đang sở hữu hạ tầng logistics đồ sộ chưa từng có, gồm 2 cảng biển nước sâu Hòn La và Mỹ Thủy, 2 cảng hàng không Đồng Hới và Quảng Trị cùng 3 cửa khẩu quốc tế huyết mạch như kể trên. Điều này không chỉ tạo ra một cực thu hút nguồn vốn FDI mới, tỉnh Quảng Trị đang đứng trước cơ hội tái định hình dòng chảy thương mại vĩ mô, biến nơi đây thành trọng điểm kiểm soát chuỗi cung ứng từ sâu trong nội địa bán đảo Đông Dương vươn ra Thái Bình Dương.
Trong nông nghiệp, quy hoạch nhấn mạnh định hướng phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp hữu cơ. Diện tích đất sản xuất nông-lâm-ngư nghiệp lớn cùng hệ thống mặt nước nuôi trồng thủy sản được xác định là nền tảng để phát triển chuỗi giá trị nông sản gắn với chế biến và tiêu thụ.
Lĩnh vực du lịch tiếp tục được xác định là ngành kinh tế quan trọng với hệ thống tài nguyên đa dạng, gồm di sản thiên nhiên thế giới, bãi biển, đảo và hệ thống di tích lịch sử- văn hóa. Quảng Trị không chỉ có di sản thiên nhiên thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng với Sơn Đoòng, hang động lớn nhất thế giới. Quảng Trị còn có những bãi biển Cửa Việt, Cửa Tùng, đặc khu Cồn Cỏ; những địa chỉ đỏ mang tầm vóc quốc gia, như: Thành cổ Quảng Trị, đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải, Địa đạo Vịnh Mốc, sân bay Tà Cơn, đường Hồ Chí Minh…Sự hòa quyện đặc sắc giữa văn hoá, lịch sử hào hùng và thiên nhiên hùng vĩ tạo nên thương hiệu du lịch độc đáo và mang đến những trải nghiệm với nhiều cung bậc cảm xúc cho du khách.
Theo Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị Lê Hồng Vinh, tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Trị vào ngày 29/4/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, tỉnh Quảng Trị cần chuyển đổi tư duy, tái định vị không gian phát triển bằng chiến lược “vươn Đông, tỏa Tây” để kết nối tương lai và kiến tạo thịnh vượng. Mọi hành động phải biến niềm tự hào lịch sử thành động lực xây dựng quê hương.
Bám sát sự chỉ đạo của Trung ương, tỉnh Quảng Trị đã và đang đẩy mạnh tái cơ cấu bộ máy theo hướng tinh gọn, ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số, triển khai mô hình “một cửa” liên thông trong xử lý thủ tục đầu tư. Vào ngày 20/4/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành quyết định thành lập Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch Quảng Trị nhằm đẩy mạnh công tác xúc tiến đầu tư, nâng cao hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp, thúc đẩy phát triển thương mại và du lịch.
Với những tiềm năng, lợi thế to lớn và khác biệt, Quảng Trị từng bước khẳng định vị thế là điểm đến đầu tư tiềm năng, hấp dẫn tại khu vực Bắc Trung Bộ, mang đến cho nhà đầu tư niềm tin và triển vọng dài hạn.
