Quản lý là chìa khóa ngăn thanh thiếu niên tiếp xúc với thuốc lá mới

Ngày 19/3, Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam tổ chức hội thảo khuyến nghị chính sách về thuốc lá mới, để bảo vệ thanh thiếu niên khỏi tác hại của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, cần có hành lang pháp lý rõ ràng. Việc áp dụng Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá được xem là giải pháp hiệu quả để kiểm soát các sản phẩm thuốc lá mới này.
Thuốc lá làm nóng được sản xuất từ nguyên liệu thuốc lá.
Thuốc lá làm nóng được sản xuất từ nguyên liệu thuốc lá.

Thiết lập cơ chế pháp lý để ban hành các quy định cấm phù hợp

Theo ông Tạ Văn Hạ - Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, việc ban hành các quy định liên quan đến thuốc lá điện tử và thuốc lá làm nóng cần được cân nhắc kỹ lưỡng, đặt lợi ích sức khỏe cộng đồng và tương lai của thế hệ trẻ lên hàng đầu. Các quy định này cần đảm bảo tính hiệu quả, phù hợp với thực tiễn và được thực thi một cách nghiêm minh.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố năm 2024, có 69 quốc gia công nhận thuốc lá làm nóng là thuốc lá mới, thuốc lá không khói hoặc các dạng thuốc lá khác; và 86 quốc gia khác đang áp dụng các quy định hiện hành về thuốc lá điếu để quản lý thuốc lá làm nóng một cách gián tiếp. Thực tế này chứng tỏ phần lớn các quốc gia đều đang áp dụng luật để quản lý thay vì lệnh cấm.

Dù vậy, quản lý thuốc lá làm nóng không đồng nghĩa với việc tạo điều kiện cho sản phẩm này xâm nhập giới trẻ. Ngược lại, đây là biện pháp thiết lập khuôn khổ pháp lý để cấm thuốc lá làm nóng hiệu quả. Theo WHO, hầu hết quốc gia không cấm hoàn toàn thuốc lá làm nóng mà áp dụng các biện pháp như: cấm đối tượng sử dụng (thường dưới 18, 20 hoặc 21 tuổi), cấm sử dụng tại nơi cấm hút thuốc, dán nhãn cảnh báo sức khỏe, quy định về quảng cáo, khuyến mại, tài trợ tương tự thuốc lá điếu.

Vào tháng 5/2024, WHO đã có báo cáo đề xuất các quốc gia áp đặt lệnh cấm việc sử dụng các sản phẩm này đối với trẻ em, đồng thời tăng cường quản lý các sản phẩm dành cho các đối tượng khác thông qua các biện pháp hạn chế về thuế và kinh doanh.

Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chỉ cho phép bán các sản phẩm thuốc lá làm nóng đáp ứng Đạo luật Kiểm soát Thuốc lá. Do đó, chỉ một số ít thuốc lá làm nóng được FDA cấp phép sau quá trình thẩm định nghiêm ngặt.

Bà Nguyễn Quỳnh Liên, Trưởng ban Dân chủ - Pháp luật Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã nhận định rằng nhiều quốc gia không áp dụng lệnh cấm cực đoan với thuốc lá làm nóng và thuốc lá điện tử. Lý do là "nếu như cấm mà thị trường và nhu cầu người tiêu dùng vẫn có thì sẽ phát sinh thị trường chợ đen". Vì vậy, các quốc gia đặt ra quy định cấm đối tượng tiếp cận, cấm thành phần có khả năng thu hút giới trẻ và quy định giám sát chặt chẽ các nhà sản xuất.

Tại tọa đàm “Thực trạng thuốc lá mới và giải pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng” cuối năm 2023, ông Vũ Công Thảo - Chuyên viên cao cấp Vụ Khoa giáo văn xã, Văn phòng Chính phủ - đã phát biểu “Đứng trước câu chuyện thanh thiếu niên tiếp xúc với thuốc lá mới, những đánh giá về mặt khoa học đến bây giờ vẫn chưa đầy đủ. Vậy có nguy hiểm đến mức tuyệt đối cấm hay không? Vấn đề này phải do các nhà khoa học đánh giá cụ thể và tổng hợp kinh nghiệm của quốc tế và trong nước”.

Ông Vũ Công Thảo, Chuyên viên cao cấp Vụ Khoa giáo văn xã, Văn phòng Chính phủ phát biểu.

Ông Vũ Công Thảo, Chuyên viên cao cấp Vụ Khoa giáo văn xã, Văn phòng Chính phủ phát biểu.

Cùng tọa đàm, ông Tạ Văn Hạ nhấn mạnh, cần thực thi nghiêm túc lệnh cấm bán, mua, cho tặng và quảng cáo thuốc lá đến đúng đối tượng, nhất là trẻ em, bao gồm cả thuốc lá mới và thuốc lá điếu.

Lệnh cấm sẽ trở nên vô nghĩa nếu không thể thực thi hiệu quả?

Ngày 4/5, tại Phiên giải trình "Trách nhiệm quản lý Nhà nước đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng", Bộ Y tế đã thông báo đang nghiên cứu đề xuất Chính phủ trình Quốc hội ban hành nghị quyết cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và quảng cáo thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng và các sản phẩm thuốc lá mới khác.

Đại diện Bộ Tài chính nhấn mạnh: "Việc cấm cần được thực hiện triệt để, bao gồm cả việc quản lý chặt chẽ trong nội địa. Nếu cấm nhập khẩu, cần có biện pháp xử lý phù hợp đối với người sử dụng thuốc lá mới trong nước".

Vậy nếu đề xuất cấm của Bộ Y tế được thông qua mà không có luật cấm sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng (bao gồm trẻ vị thành niên), cơ quan chức năng sẽ xử phạt người vi phạm như thế nào?

Việc kiểm soát thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng hiện nay đang được so sánh với việc kiểm soát thuốc lá điếu theo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Tại Điều 9 luật này quy định rõ các hình thức xử lý đối với các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến việc này.

Ông Tạ Văn Hạ cũng nhấn mạnh, làm rõ trách nhiện và “hướng tới khắc phục thực trạng hiện nay như thế nào”. Theo ông, định nghĩa thuốc lá làm nóng tương tự như thuốc lá trong Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Vì vậy, nếu sử dụng Luật để quản lý, “các hành vi bị nghiêm cấm” theo Điều 9 sẽ là biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ thanh thiếu niên khỏi tác hại của các sản phẩm này.

Hiện nay, Việc cấm các sản phẩm này tiềm ẩn nhiều thách thức, do ảnh hưởng rộng lớn đến hệ thống pháp luật liên quan. Ông Tạ Văn Hạ nhấn mạnh “Việc cấm liên quan đến vấn đề quyền con người, kinh doanh nên phải dùng luật và rất thận trọng. Do vậy, cơ quan quản lý Nhà nước về phòng chống tác hại của thuốc lá cần có nghiên cứu, đánh giá tác động rất kỹ càng, thực sự thuyết phục”.

Có thể bạn quan tâm

Người dân đăng ký khám, chữa bệnh bằng thẻ bảo hiểm y tế tại bệnh viện. (Ảnh: ĐT)

Cử tri đề xuất tăng mức hưởng bảo hiểm y tế cho người thu nhập thấp

Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan vừa trả lời kiến nghị cử tri Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị tăng mức hỗ trợ bảo hiểm y tế với người có thu nhập thấp mắc bệnh nan y, bệnh hiểm nghèo nhưng không thuộc hộ nghèo, cận nghèo; có cơ chế hỗ trợ từ 50%-70% chi phí thuốc đặc trị nhằm giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh.

Khu nhà ở công nhân tại xã Kim Chung, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội. (Ảnh: MINH VÂN)

Thêm lựa chọn an cư cho người dân

Theo kế hoạch, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến lần đầu tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất và xem xét thông qua tại kỳ họp thứ hai. Một trong những định hướng đáng chú ý trong dự luật là ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, từng bước hình thành thị trường cho thuê ổn định, lâu dài.

58 năm hành trình đi tìm cha của người con gái chiến sĩ Biệt động Sài Gòn

58 năm hành trình đi tìm cha của người con gái chiến sĩ Biệt động Sài Gòn

Gần 60 năm sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, tại Công viên văn hóa Lê Thị Riêng, hành trình tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ vẫn tiếp tục. Dưới lòng đất từng là nghĩa địa Chí Hòa, những bộ hài cốt đang dần được đưa lên, nhưng phía sau mỗi cuộc tìm kiếm là một cuộc chờ đợi kéo dài gần trọn đời người.

[Video] Hà Nội hoàn thành dữ liệu cho gần 1,8 triệu thửa đất

[Video] Hà Nội hoàn thành dữ liệu cho gần 1,8 triệu thửa đất

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội vừa có báo cáo về công tác xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn thành phố Hà Nội. Theo đó, Sở này cho biết: Tổng số thửa đất đã có trong bản đồ theo chính quyền địa phương hai cấp của thành phố là hơn 4,9 triệu thửa.

[Video] Triển khai hỗ trợ Quỹ giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ từ 1/9

[Video] Triển khai hỗ trợ Quỹ giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ từ 1/9

Từ ngày 1/9, Quỹ giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ sẽ triển khai hỗ trợ nạn nhân bị thương, gia đình có người tử vong gặp khó khăn về kinh tế, các tổ chức, cá nhân trực tiếp tham gia cứu chữa, đưa người bị tai nạn đi cấp cứu và các hoạt động tuyên truyền làm giảm thiểu thiệt hại do tai nạn giao thông.

Lực lượng tìm kiếm khoanh vùng, xác định tọa độ nghi có mộ liệt sĩ theo thông tin. (Ảnh: DQT)

Huế hoàn thành lấy mẫu ADN tại 42 nghĩa trang

Từ ngày 26/5 đến nay, các lực lượng chức năng thành phố Huế đã hoàn thành việc lấy mẫu tại 7.282 phần mộ liệt sĩ thuộc 42 nghĩa trang, đạt 100% số mộ theo kế hoạch. Trong đó, hơn 3.900 phần mộ đã lấy được mẫu hài cốt phục vụ giám định ADN, đạt 53,4%.

Tin nổi bật ngày 13/8: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới New Zealand; Bảo đảm hệ thống ngân hàng an toàn, lành mạnh, minh bạch, hiệu quả, vận hành theo nguyên tắc thị trường; Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của Lãnh tụ Cuba Fidel Castro

Tin nổi bật ngày 13/8: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới New Zealand; Bảo đảm hệ thống ngân hàng an toàn, lành mạnh, minh bạch, hiệu quả, vận hành theo nguyên tắc thị trường; Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của Lãnh tụ Cuba Fidel Castro

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới New Zealand; Bảo đảm hệ thống ngân hàng an toàn, lành mạnh, minh bạch, hiệu quả, vận hành theo nguyên tắc thị trường; Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của Lãnh tụ Cuba Fidel Castro;... là một số tin tức nổi bật trong ngày 13/8/2026.

Tuyến đường bộ cao tốc Ninh Bình-Hải Phòng là một trục giao thông chiến lược, kết nối các tỉnh ven biển phía bắc với trục cao tốc bắc-nam. (Ảnh: NGỌC BIỂN)

Tìm hướng khơi thông vốn tín dụng cho các dự án PPP giao thông

Thời gian qua, nhu cầu đầu tư hạ tầng giao thông có xu hướng tăng nhanh, song khi quy mô dự án ngày càng lớn, thời gian hoàn vốn kéo dài và rủi ro doanh thu được nhìn nhận thận trọng hơn, nguồn vốn tín dụng đang trở thành một trong những “cửa ải” quyết định tính khả thi của dự án hạ tầng theo phương thức đối tác công-tư (PPP).

Toàn bộ đoạn tuyến dự án đường ven biển Dung Quất-Sa Huỳnh giai đoạn IIb dài gần 6km đi qua địa bàn 2 xã Mỏ Cày và Lân Phong sẽ hoàn thành vào cuối tháng 8 này.

Quảng Ngãi: Nỗ lực hoàn thành dự án đường ven biển Dung Quất-Sa Huỳnh giai đoạn IIb

Mặc dù giá nguyên vật liệu neo ở mức cao, nhưng với trách nhiệm cao nhất cùng sự chỉ đạo quyết liệt của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Quảng Ngãi, tiến độ thi công dự án đường ven biển Dung Quất-Sa Huỳnh giai đoạn IIb diễn ra rất khẩn trương, quyết tâm hoàn thành vào cuối tháng 8 này.

Đồng chí Bùi Quang Huy phát biểu ý kiến tại hội nghị. (Ảnh: LINH PHAN)

Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn: Không chấp nhận "nghi thức Đội" theo lề lối kỳ quặc, phản cảm

Tại Hội nghị lần thứ nhất Hội đồng Đội Trung ương khóa X, diễn ra chiều 13/8 tại Hà Nội, đồng chí Bùi Quang Huy, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn đã gợi mở một số hướng đi nhằm phát triển đúng đắn những giá trị cốt lõi của tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.