Từ tin nhắn làm quen
Đầu tháng 10 vừa qua, Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) phối hợp Phòng Cảnh sát hình sự Công an Hà Nội đã triệt phá một đường dây mua bán người dưới 16 tuổi vào các quán karaoke làm việc, 34 nạn nhân đã được giải cứu, trong đó có 12 em chưa đủ 16 tuổi. Đáng chú ý trong số đó có một nạn nhân là nữ sinh lớp 8 (14 tuổi), thường trú tại một xã ngoại thành Hà Nội, em bị một “người bạn” quen qua mạng xã hội rủ bỏ học đi làm thêm kiếm tiền. Cơ quan Công an cho biết, em đã bị “bán” lần đầu với giá 7 triệu đồng, rồi bị chuyển qua bốn quán, mỗi lần chuyển, khoản “nợ” lại tăng thêm hàng chục triệu đồng.
Ngày 14/10, một gia đình ở phường Phú Thượng trình báo con trai sinh năm 2008 bị “bắt cóc”, kẻ gian dùng chính tài khoản Zalo của em để đòi 100 triệu đồng. Thực tế, em bị những người tự xưng công an dọa liên quan một đường dây ma túy, buộc tự thuê phòng nhà nghỉ, cắt liên lạc với người thân. Cơ quan công an đã tìm thấy em ngay chiều hôm đó.
Thời gian qua, tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 đã tiếp nhận rất nhiều thông tin về các trường hợp học sinh bị đe dọa, đánh hội đồng, quay video đăng lên mạng. Trong đó nổi bật là trường hợp xảy ra hồi đầu tháng 5/2026, một học sinh lớp 8 đã dùng công cụ trí tuệ nhân tạo ghép ảnh nhạy cảm của bạn cùng lớp rồi phát tán qua facebook khiến nạn nhân chịu nhiều tổn thương về tâm lý.
Điểm chung của các vụ việc được phân tích chỉ ra cho thấy, phần lớn các em đều trong hoàn cảnh bị “tách” khỏi người lớn. Kẻ xấu tạo ra một bí mật hoặc một nỗi sợ, rồi dặn các em không được nói với ai, phải giữ “bí mật”. Chị Nguyễn Thu Hằng (42 tuổi, Cầu Giấy, Hà Nội) kể, con gái chị học lớp 10 từng bị người lạ dọa khi muốn rút khỏi một “nhiệm vụ online” có thưởng, nhưng giữ kín gần một tháng. “Cháu bảo nói ra sợ bị thu điện thoại, nên tự chặn rồi xóa hết tin nhắn, song nhiều ngày tiếp theo liên tục số lạ gọi điện làm phiền. Sau khi gia đình biết đã chọn cách đổi số cho con thì mới được yên”, chị Hằng tâm sự.
Giai đoạn 2020-2025, cả nước phát hiện 13.460 trẻ em bị xâm hại; riêng năm 2025 là 2.321 vụ. Trong 10 tháng năm 2026, Tổng đài 111 nhận hơn 300 nghìn cuộc gọi, kết nối can thiệp 1.912 vụ trẻ em bị xâm hại, trong đó có gần 60 vụ trên môi trường mạng.
Hãy kết nối nhiều hơn với các em!
Tối 31/10, tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục (Hà Nội) đã diễn ra Lễ khai mạc Ngày hội An toàn trực tuyến nằm trong khuôn khổ Chiến dịch “Không Một Mình” 2026 - mở đầu chuỗi hoạt động trải nghiệm, kết nối và lan tỏa thông điệp “Kết nối không tổn thương”.
Chia sẻ tại ngày hội, Thiếu tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng An ninh mạng, Phó Chủ tịch điều hành Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, Chủ tịch Liên minh Niềm tin số nhấn mạnh, giáo dục an toàn trực tuyến không chỉ là nhắc trẻ cảnh giác với người lạ mà phải giúp các em nhận diện nguy cơ và biết tìm kiếm sự hỗ trợ.
“Cha mẹ cần chú ý những biểu hiện bất thường của trẻ như cáu gắt, mất ngủ, học tập sa sút, giấu điện thoại, xin tiền không rõ lý do hoặc có ý định bỏ học, đi làm xa. Khi nhận tin con bị “bắt cóc” hoặc cần tiền gấp, gia đình phải kiểm chứng bằng cách liên hệ trực tiếp với con, nhà trường; đồng thời trình báo công an hoặc gọi Tổng đài 111, tuyệt đối không vội chuyển tiền”, Thiếu tướng Lê Xuân Minh nhấn mạnh.
Cơ quan công an cũng cảnh báo, thủ đoạn dụ dỗ thường bắt đầu bằng việc người lạ tặng quà, thẻ game, sau đó xin ảnh riêng tư, rủ gặp mặt hoặc mời chào “việc nhẹ, lương cao”, yêu cầu giữ bí mật với gia đình. Với thủ đoạn giả danh công an, viện kiểm sát... người dân cần lưu ý, cơ quan chức năng không bao giờ yêu cầu chuyển tiền để “chứng minh vô tội” hay giải quyết vụ việc qua mạng xã hội.
Các chuyên gia tâm lý nhận định, khó nhất có lẽ là cách người lớn đón nhận, nếu phản ứng đầu tiên là tra hỏi, trách mắng hay thu điện thoại, lần sau trẻ sẽ chọn im lặng, đây lại đúng điều kẻ xấu cần. Anh Trần Minh Tuấn (45 tuổi, phường Hoàn Kiếm, có con học lớp 9) cho biết: “Tôi không cấm con lên mạng, chỉ dặn thấy gì lạ phải kể lại ngay, rồi khuyên bảo con, trong độ tuổi này, tâm lý các em rất dễ tổn thương, việc mình mắng, đánh có thể đẩy sự việc đi xa hơn. Có lần cháu đưa tôi xem tin nhắn một người lạ rủ đi cà-phê để giới thiệu việc làm thêm, nhờ vậy mới ngăn chặn kịp”.
Tại ngày hội trên, Ban tổ chức đã phát động phong trào “5 phút cùng em”, khuyến khích cha mẹ, thầy cô dành ít nhất 5 phút mỗi ngày lắng nghe, trò chuyện với trẻ, kể cả những trải nghiệm trên không gian mạng. Đưa các tình huống dụ dỗ, thao túng, bắt nạt vào giờ sinh hoạt lớp và câu chuyện trong mỗi gia đình cũng là cách giúp trẻ nhận diện nguy cơ, biết tìm kiếm sự hỗ trợ và tự bảo vệ mình.
