Phối hợp quản lý và khai thác hiệu quả hệ thống vệ tinh VNREDSat-1

Sau ba tháng thử nghiệm trên quỹ đạo, vệ tinh nhỏ quan sát trái đất đầu tiên của Việt Nam (VNREDSat-1) đi vào hoạt động ổn định và đã chụp được một lượng ảnh khá lớn các khu vực trên thế giới và nước ta. Sau khi phía Pháp bàn giao VNREDSat-1 cho Việt Nam, vấn đề là sự phối hợp quản lý, vận hành và khai thác hiệu quả.

 Hình ảnh thành phố Hà Nội chụp từ vệ tinh VNREDSat-1.
 Hình ảnh thành phố Hà Nội chụp từ vệ tinh VNREDSat-1.

Theo Viện Công nghệ vũ trụ (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), ba tháng thử nghiệm cũng là thời gian các cán bộ kỹ thuật Việt Nam cùng các chuyên gia Pháp điều khiển ổn định quỹ đạo làm việc, hiệu chỉnh các thông số hệ thống đối với các thiết bị gắn trên vệ tinh, nhất là đối với hệ thống quang học nhằm bảo đảm chất lượng của ảnh chụp. Tiến sĩ Nguyễn Xuân Lâm, Cục trưởng Cục Viễn thám quốc gia (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho biết: Tính đến thời điểm ngày 9-8, vệ tinh VNREDSat-1 đã chụp, truyền về và xử lý được hơn 7.800 ảnh (bao gồm cả ảnh toàn sắc và ảnh đa phổ). Trong đó số ảnh chụp các khu vực trên lãnh thổ Việt Nam là 750 ảnh, phục vụ chủ yếu cho khâu căn chỉnh cũng như đánh giá hiệu năng của hệ thống vệ tinh. Ðến nay vệ tinh VNREDSat-1 đã và đang hoạt động ổn định trên quỹ đạo với các thông số: Ðộ cao của quỹ đạo trên xích đạo là 680 km, góc nghiêng mặt phẳng quỹ đạo là 98,13 độ, nghĩa là đáp ứng tất cả các yêu cầu đề ra. Việc vận hành hệ thống vệ tinh VNREDSat-1 được thực hiện do các kỹ sư Việt Nam đảm nhận (có sự giám sát của chuyên gia Pháp). Quy trình thực hiện tạo ra sản phẩm ảnh là trên cơ sở lập kế hoạch và vận hành vệ tinh chụp ảnh do Trung tâm Ðiều khiển và Khai thác vệ tinh nhỏ thuộc Viện Công nghệ vũ trụ, còn phần thu nhận ảnh và xử lý ảnh chụp từ vệ tinh là do trạm thu ảnh vệ tinh thuộc Cục Viễn thám quốc gia đảm nhận.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công văn số 4262, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng Bộ Tài nguyên và Môi trường đã thống nhất ký kết, ban hành quy chế phối hợp trong hoạt động quản lý, vận hành và khai thác hệ thống vệ tinh VNREDSat-1.

Hệ thống VNREDSat-1 là hệ thống viễn thám bao gồm vệ tinh quan sát trái đất VNREDSat-1, trung tâm điều khiển vệ tinh, trạm thu phát tín hiệu vệ tinh băng tần S, trạm lưu trữ dữ liệu dự phòng thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, và trạm thu ảnh vệ tinh thuộc Cục Viễn thám quốc gia. Bản quy chế nhấn mạnh trách nhiệm mỗi bên trong việc quản lý, vận hành và khai thác hệ thống vệ tinh VNREDSat-1 do Nhà nước đầu tư (55,8 triệu ơ-rô và 64,8 tỷ đồng vốn đối ứng Việt Nam). Trong đó Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam thường xuyên giám sát các thông số kỹ thuật, các thiết bị chuyên dụng lắp, kiểm soát và điều khiển vệ tinh. Ðồng thời chủ trì xây dựng kế hoạch chụp và thu nhận ảnh vệ tinh VNREDSat-1 trên cơ sở các yêu cầu đã tiếp nhận, cân đối giữa khả năng đáp ứng của hệ thống và nhu cầu về ảnh viễn thám các loại do Bộ Tài nguyên và Môi trường tổng hợp từ khách hàng (các bộ, ngành, địa phương, đơn vị, cá nhân). Lập lịch và đặt lệnh chụp ảnh cho vệ tinh, cung cấp thông tin nhiệm vụ, thông tin trạng thái và quỹ đạo của vệ tinh cho trạm thu ảnh vệ tinh của Bộ Tài nguyên và Môi trường để kịp thời thu tín hiệu vệ tinh... Trách nhiệm của Bộ Tài nguyên và Môi trường là vận hành trạm thu ảnh vệ tinh (bao gồm trạm thu băng tần X, trạm xử lý ảnh và hệ thống nắn chỉnh hình học ảnh viễn thám các mức thuộc Cục Viễn thám quốc gia); vừa thu nhận tín hiệu ảnh từ vệ tinh VNREDSat-1 được tải xuống, đồng thời lưu trữ, xử lý tín hiệu tạo thành các sản phẩm ảnh viễn thám ở mức L0, L1A và L2A... Bản quy chế quy định: Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp chặt chẽ trong lưu trữ và cung cấp sản phẩm ảnh vệ tinh VNREDSat-1 đúng mục đích của dự án; phục vụ công tác quản lý nhà nước; đáp ứng các yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng; giám sát tài nguyên, thiên nhiên, môi trường; giảm nhẹ thiên tai; phục vụ nghiên cứu khoa học và đào tạo.

Ngày 4-9 vừa qua, phía Pháp đã bàn giao toàn bộ dự án vệ tinh VNREDSat-1 cho Việt Nam. Từ đây mọi hoạt động quản lý, vận hành và khai thác hệ thống VNREDSat-1 sẽ do cán bộ, chuyên gia của chúng ta đảm nhận. Nhiều năm qua, chúng ta phải mua ảnh viễn thám từ các vệ tinh nước ngoài bằng ngoại tệ không nhỏ. Bây giờ đã có vệ tinh mang thương hiệu Việt Nam, dĩ nhiên chúng ta chủ động được một phần nguồn ảnh viễn thám. Tuy nhiên phân tích của các nhà khoa học cho thấy, trong số ảnh vệ tinh VNREDSat-1 chụp được các khu vực trên lãnh thổ nước ta, chỉ đạt khoảng 25% có độ nét. Vệ tinh VNREDSat-1 được đầu tư khá lớn, lại có tuổi thọ chỉ năm năm, cho nên vấn đề đặt ra là cần có sự phối hợp chặt chẽ, giữa Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với Bộ Tài nguyên và Môi trường và các đơn vị liên quan trong việc quản lý, vận hành, khai thác và sử dụng có hiệu quả tối đa hệ thống vệ tinh VNREDSat-1, góp phần vào sự nghiệp CNH, HÐH đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Công tác dự báo và cảnh báo sớm chính là “tuyến phòng thủ” đầu tiên, giữ vai trò quyết định trong bảo vệ tính mạng người dân và tài sản. (Ảnh: TRỌNG TÙNG)

Rút ngắn thời gian phản ứng với thiên tai

Việc cảnh báo thiên tai sẽ chỉ thật sự hiệu quả khi thông tin nguy hiểm đến đúng người, đúng nơi và đúng thời điểm. Các mô hình tháp báo lũ thông minh và mạng quan trắc tự động đang giúp việc đưa dữ liệu về ngập lụt tới cộng đồng nhanh hơn, rút ngắn thời gian phản ứng của người dân khi thiên tai xảy ra.

Tiến sĩ Lê Xuân Huy, Phó Tổng Giám đốc VNSC và ông Yasuo Ishii, Phó Chủ tịch cấp cao JAXA trao thỏa thuận hợp tác. (Ảnh: VNSC)

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam ký thỏa thuận hợp tác với Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản

Ngày 2/5, tại Hà Nội, lãnh đạo Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) và lãnh đạo Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) đã ký kết, trao đổi “Văn bản Sửa đổi thỏa thuận giữa Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản về trao đổi dữ liệu vệ tinh”.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, sở hữu trí tuệ ngày càng khẳng định vai trò là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế tri thức. Những năm qua, Việt Nam đã chủ động hoàn thiện thể chế, từng bước xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ tương thích với chuẩn mực quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 được thông qua cho thấy những vấn đề pháp lý sở hữu trí tuệ đã được điều chỉnh gần và sát thực tiễn hiện nay. Trong đó, việc định giá tài sản sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm đang là nội dung thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận, nhất là với giới khởi nghiệp liên quan đổi mới sáng tạo.