Phối hợp quản lý và khai thác hiệu quả hệ thống vệ tinh VNREDSat-1

Sau ba tháng thử nghiệm trên quỹ đạo, vệ tinh nhỏ quan sát trái đất đầu tiên của Việt Nam (VNREDSat-1) đi vào hoạt động ổn định và đã chụp được một lượng ảnh khá lớn các khu vực trên thế giới và nước ta. Sau khi phía Pháp bàn giao VNREDSat-1 cho Việt Nam, vấn đề là sự phối hợp quản lý, vận hành và khai thác hiệu quả.

 Hình ảnh thành phố Hà Nội chụp từ vệ tinh VNREDSat-1.
 Hình ảnh thành phố Hà Nội chụp từ vệ tinh VNREDSat-1.

Theo Viện Công nghệ vũ trụ (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), ba tháng thử nghiệm cũng là thời gian các cán bộ kỹ thuật Việt Nam cùng các chuyên gia Pháp điều khiển ổn định quỹ đạo làm việc, hiệu chỉnh các thông số hệ thống đối với các thiết bị gắn trên vệ tinh, nhất là đối với hệ thống quang học nhằm bảo đảm chất lượng của ảnh chụp. Tiến sĩ Nguyễn Xuân Lâm, Cục trưởng Cục Viễn thám quốc gia (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho biết: Tính đến thời điểm ngày 9-8, vệ tinh VNREDSat-1 đã chụp, truyền về và xử lý được hơn 7.800 ảnh (bao gồm cả ảnh toàn sắc và ảnh đa phổ). Trong đó số ảnh chụp các khu vực trên lãnh thổ Việt Nam là 750 ảnh, phục vụ chủ yếu cho khâu căn chỉnh cũng như đánh giá hiệu năng của hệ thống vệ tinh. Ðến nay vệ tinh VNREDSat-1 đã và đang hoạt động ổn định trên quỹ đạo với các thông số: Ðộ cao của quỹ đạo trên xích đạo là 680 km, góc nghiêng mặt phẳng quỹ đạo là 98,13 độ, nghĩa là đáp ứng tất cả các yêu cầu đề ra. Việc vận hành hệ thống vệ tinh VNREDSat-1 được thực hiện do các kỹ sư Việt Nam đảm nhận (có sự giám sát của chuyên gia Pháp). Quy trình thực hiện tạo ra sản phẩm ảnh là trên cơ sở lập kế hoạch và vận hành vệ tinh chụp ảnh do Trung tâm Ðiều khiển và Khai thác vệ tinh nhỏ thuộc Viện Công nghệ vũ trụ, còn phần thu nhận ảnh và xử lý ảnh chụp từ vệ tinh là do trạm thu ảnh vệ tinh thuộc Cục Viễn thám quốc gia đảm nhận.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công văn số 4262, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng Bộ Tài nguyên và Môi trường đã thống nhất ký kết, ban hành quy chế phối hợp trong hoạt động quản lý, vận hành và khai thác hệ thống vệ tinh VNREDSat-1.

Hệ thống VNREDSat-1 là hệ thống viễn thám bao gồm vệ tinh quan sát trái đất VNREDSat-1, trung tâm điều khiển vệ tinh, trạm thu phát tín hiệu vệ tinh băng tần S, trạm lưu trữ dữ liệu dự phòng thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, và trạm thu ảnh vệ tinh thuộc Cục Viễn thám quốc gia. Bản quy chế nhấn mạnh trách nhiệm mỗi bên trong việc quản lý, vận hành và khai thác hệ thống vệ tinh VNREDSat-1 do Nhà nước đầu tư (55,8 triệu ơ-rô và 64,8 tỷ đồng vốn đối ứng Việt Nam). Trong đó Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam thường xuyên giám sát các thông số kỹ thuật, các thiết bị chuyên dụng lắp, kiểm soát và điều khiển vệ tinh. Ðồng thời chủ trì xây dựng kế hoạch chụp và thu nhận ảnh vệ tinh VNREDSat-1 trên cơ sở các yêu cầu đã tiếp nhận, cân đối giữa khả năng đáp ứng của hệ thống và nhu cầu về ảnh viễn thám các loại do Bộ Tài nguyên và Môi trường tổng hợp từ khách hàng (các bộ, ngành, địa phương, đơn vị, cá nhân). Lập lịch và đặt lệnh chụp ảnh cho vệ tinh, cung cấp thông tin nhiệm vụ, thông tin trạng thái và quỹ đạo của vệ tinh cho trạm thu ảnh vệ tinh của Bộ Tài nguyên và Môi trường để kịp thời thu tín hiệu vệ tinh... Trách nhiệm của Bộ Tài nguyên và Môi trường là vận hành trạm thu ảnh vệ tinh (bao gồm trạm thu băng tần X, trạm xử lý ảnh và hệ thống nắn chỉnh hình học ảnh viễn thám các mức thuộc Cục Viễn thám quốc gia); vừa thu nhận tín hiệu ảnh từ vệ tinh VNREDSat-1 được tải xuống, đồng thời lưu trữ, xử lý tín hiệu tạo thành các sản phẩm ảnh viễn thám ở mức L0, L1A và L2A... Bản quy chế quy định: Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp chặt chẽ trong lưu trữ và cung cấp sản phẩm ảnh vệ tinh VNREDSat-1 đúng mục đích của dự án; phục vụ công tác quản lý nhà nước; đáp ứng các yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng; giám sát tài nguyên, thiên nhiên, môi trường; giảm nhẹ thiên tai; phục vụ nghiên cứu khoa học và đào tạo.

Ngày 4-9 vừa qua, phía Pháp đã bàn giao toàn bộ dự án vệ tinh VNREDSat-1 cho Việt Nam. Từ đây mọi hoạt động quản lý, vận hành và khai thác hệ thống VNREDSat-1 sẽ do cán bộ, chuyên gia của chúng ta đảm nhận. Nhiều năm qua, chúng ta phải mua ảnh viễn thám từ các vệ tinh nước ngoài bằng ngoại tệ không nhỏ. Bây giờ đã có vệ tinh mang thương hiệu Việt Nam, dĩ nhiên chúng ta chủ động được một phần nguồn ảnh viễn thám. Tuy nhiên phân tích của các nhà khoa học cho thấy, trong số ảnh vệ tinh VNREDSat-1 chụp được các khu vực trên lãnh thổ nước ta, chỉ đạt khoảng 25% có độ nét. Vệ tinh VNREDSat-1 được đầu tư khá lớn, lại có tuổi thọ chỉ năm năm, cho nên vấn đề đặt ra là cần có sự phối hợp chặt chẽ, giữa Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với Bộ Tài nguyên và Môi trường và các đơn vị liên quan trong việc quản lý, vận hành, khai thác và sử dụng có hiệu quả tối đa hệ thống vệ tinh VNREDSat-1, góp phần vào sự nghiệp CNH, HÐH đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Chân dung hai nhà khoa học Henri Kagan và Kenso Soai. (Ảnh minh họa: Nobelprize.org)

Nobel Hóa học 2026 vinh danh nghiên cứu về hiệu ứng phi tuyến tính và tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng

Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã công bố giải Nobel Hóa học năm 2026 thuộc về nhà khoa học Henri Kagan (Đại học Paris-Sud, Pháp) và nhà khoa học Kenso Soai (Đại học Khoa học Tokyo, Nhật Bản) với công trình nghiên cứu về các hiệu ứng phi tuyến tính và tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng.

Xã vùng cao Avương. (Ảnh: THANH TÂM)

Đà Nẵng: Đột phá chuyển đổi số ở xã vùng cao Avương

Nhiều nhiệm vụ chuyển đổi số đã được Ban Thường vụ Đảng ủy và Ban Chỉ đạo 57 xã Avương (thành phố Đà Nẵng) triển khai đồng bộ, mang lại những chuyển biến rõ nét, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và chất lượng phục vụ nhân dân.

VNPT SmartCA đưa thao tác ký lên điện thoại và máy tính, giúp người có thẩm quyền xử lý công việc ở bất cứ đâu. (Ảnh: VNPT)

Gỡ “điểm nghẽn chờ ký” với VNPT SmartCA

Chữ ký số đã quen thuộc với doanh nghiệp, nhưng khi công việc không còn bó hẹp trong văn phòng, USB Token hay máy tính cố định lại trở thành giới hạn. Ký số từ xa đang thay đổi cách doanh nghiệp xử lý giao dịch điện tử, với VNPT SmartCA đưa thao tác ký lên môi trường số, giúp người có thẩm quyền xử lý công việc ở bất cứ đâu.

Gian hàng giới thiệu về chip bán dẫn tại một sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức. (Ảnh: Thu Hằng)

Bảo vệ tài sản trí tuệ trong thiết kế chip bán dẫn

Công nghiệp bán dẫn Việt Nam đang mở rộng từ nghiên cứu, thiết kế sang đóng gói, kiểm thử và từng bước hình thành năng lực chế tạo chip trong nước. Do đó, bảo hộ thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn trở thành yêu cầu quan trọng nhằm bảo vệ thành quả sáng tạo, tạo nền tảng cho thương mại hóa và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Đoàn công tác hai bên làm việc, trao đổi về thúc đẩy chuyển đổi số. (Ảnh: Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam)

Thúc đẩy hợp tác về chuyển đổi số Việt Nam và Pháp

Trong các ngày từ 5 đến 9/10, Cục Chuyển đổi số (Văn phòng Chính phủ) thực hiện chương trình làm việc với đoàn chuyên gia Cộng hòa Pháp về nội dung hợp tác, trao đổi trọng tâm về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong khu vực công, quản trị dữ liệu công, phát triển kinh tế dữ liệu và hoàn thiện khung pháp lý số.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: CÔNG LÝ)

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tạo động lực cho Đắk Lắk bứt phá vươn lên trong giai đoạn mới

Hội thảo nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị gắn phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của tỉnh giai đoạn 2026-2030.

Nền tảng kết nối đổi mới sáng tạo ISC kết nối mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ, startup, quỹ đầu tư và các đối tác trong nước, quốc tế. (Ảnh QUANG HUY)

Mở rộng không gian kết nối công nghệ và doanh nghiệp

Ngày 5/10, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 đã diễn ra Hội thảo “Đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo (AI) và Tự động hóa trong kỷ nguyên số”. Chương trình do Trung tâm Hỗ trợ Đổi mới sáng tạo, Cục Đổi mới Sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức.