Tốt nghiệp Tiến sĩ Âm nhạc học năm 2003 tại Học viện Âm nhạc Gnessin (Moskva, Liên bang Nga) - cái nôi đào tạo âm nhạc hàn lâm hàng đầu thế giới, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Huy Phương sớm có đủ điều kiện để theo đuổi con đường biểu diễn chuyên nghiệp. Tuy nhiên, ông lựa chọn quay trở lại với công việc đào tạo, giảng dạy và nghiên cứu, kiên trì theo đuổi mục tiêu dài hạn: xây dựng một thế hệ nghệ sĩ piano Việt Nam có nền tảng học thuật vững chắc, tư duy âm nhạc độc lập và khả năng hội nhập quốc tế thực chất.
Sự lựa chọn ấy khiến tên tuổi của ông ít xuất hiện trên truyền thông đại chúng, nhưng lại hiện diện rõ nét trong các hội đồng khoa học, các chương trình đào tạo, và đặc biệt là trong hành trình trưởng thành của nhiều thế hệ học trò.
Từ năm 2015 đến 2025, các học trò do Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Huy Phương trực tiếp đào tạo và hướng dẫn đã giành 35 giải thưởng lớn tại các cuộc thi piano trong nước và quốc tế, trong đó chiếm đa số là các giải Vàng. Đáng chú ý, đây đều là những “sân chơi” nghệ thuật chính thống, có uy tín học thuật cao, yêu cầu khắt khe về kỹ thuật, tư duy âm nhạc và bản lĩnh biểu diễn.
Trong số các học trò tiêu biểu do Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Huy Phương đào tạo, Nguyễn Đức Kiên là gương mặt nổi bật với giải Nhất Cuộc thi Piano Quốc tế Chopin (Bangkok, Thái Lan), giải Nhất Cuộc thi Piano trẻ ASEAN - Trung Quốc (bảng chuyên nghiệp) và Nhất Cuộc thi Piano Quốc tế Fujairah (UAE) 2025;
Bên cạnh đó, còn có Nguyễn Hà Uyên với giải Vàng và giải Thí sinh Việt Nam xuất sắc nhất tại Cuộc thi Piano Quốc tế châu Á (Seoul, Hàn Quốc) và Cuộc thi Piano Quốc tế Hà Nội; Phan Ánh Minh giành giải Nhì Cuộc thi Piano Quốc tế Feurich (Vienna, Áo) và giải Nhì Cuộc thi Piano quốc tế tại Paris (Pháp); Bùi Khánh Linh đạt giải Nhất Cuộc thi Piano Thiếu niên châu Á tại Trung Quốc… Gần đây nhất, tháng 2/2026, Phạm Minh Vũ (7 tuổi) đã giành Giải Nhất bảng thiếu nhi tại một cuộc thi piano quốc tế tổ chức tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất…
Danh sách các cuộc thi trải rộng từ châu Á, châu Âu đến Trung Đông, với những cái tên quen thuộc trong hệ thống thi đấu piano quốc tế. Nhiều học trò của ông không chỉ đạt giải, mà còn duy trì được phong độ học tập và biểu diễn lâu dài - một chỉ dấu quan trọng của đào tạo bền vững.
Là một nhà nghiên cứu âm nhạc học, Nguyễn Huy Phương luôn nhất quán trong quan điểm: đào tạo piano chuyên nghiệp không thể tách rời tư duy lịch sử, văn hóa. Luận án tiến sĩ của ông về lịch sử văn hóa âm nhạc Việt Nam và sự tương tác giữa dân gian và chuyên nghiệp không chỉ mang giá trị học thuật, mà còn chi phối trực tiếp phương pháp sư phạm mà ông áp dụng trong giảng dạy. Các giáo trình, chương trình đào tạo và chuẩn đầu ra mà ông tham gia xây dựng, từ cấp cơ sở đến cấp Bộ đều hướng tới việc hình thành bản sắc, tư duy và khả năng thích ứng với môi trường âm nhạc toàn cầu cho nghệ sĩ.
Trên cương vị quản lý, từng giữ vai trò Chủ tịch Hội đồng Học viện và hiện là Bí thư Đảng ủy Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Huy Phương tham gia sâu vào quá trình đổi mới chương trình đào tạo, chuẩn hóa giáo trình, mở rộng hợp tác quốc tế và tổ chức các hoạt động học thuật-biểu diễn có chất lượng cao.
Ông thuộc thế hệ các nhà giáo được đào tạo bài bản từ nền móng của Học viện, chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các bậc tiền bối, trong đó có Giáo sư Trần Thu Hà - người dìu dắt ông những bước đi đầu tiên, cũng là một trong những gương mặt đặt nền móng quan trọng cho sự hình thành và phát triển của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Tiếp nối dòng chảy học thuật ấy, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Huy Phương luôn nhất quán ở lựa chọn căn bản: lấy đào tạo làm trung tâm, lấy chuẩn mực học thuật làm điểm tựa và lấy sự phát triển lâu dài của người học làm thước đo giá trị.
Trong bối cảnh piano Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ âm nhạc quốc tế, con đường mà Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Huy Phương kiên định lựa chọn cho học trò là hướng đi có giá trị lâu dài cho sự phát triển bền vững của lĩnh vực đào tạo piano chuyên nghiệp.
