Môi trường cho âm nhạc hàn lâm

Việc Dàn nhạc giao hưởng trẻ Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam (VNAMYO) và Dàn nhạc giao hưởng trẻ Việt Nam (VYO) của Học viện Âm nhạc VYMY liên tiếp ra mắt và đi vào hoạt động vừa qua đã mang đến nhiều tín hiệu tích cực cho sự phát triển của âm nhạc hàn lâm nước nhà.

Một chương trình biểu diễn của Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam (Ảnh: VNSO).
Một chương trình biểu diễn của Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam (Ảnh: VNSO).

Sự xuất hiện của những sân chơi nghệ thuật ý nghĩa này của những người trẻ cùng sự đồng hành, giúp đỡ, hỗ trợ của các chuyên gia, nghệ sĩ nổi tiếng, nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực âm nhạc không chỉ giúp ươm mầm tài năng âm nhạc hàn lâm Việt Nam, nuôi dưỡng tình yêu dành cho nhạc giao hưởng nơi người trẻ, mà còn góp phần tạo môi trường để từng bước chuyên nghiệp hóa nền âm nhạc hàn lâm nước nhà, nhất là trong bối cảnh âm nhạc hàn lâm Việt Nam vẫn còn ở vị trí khá khiêm tốn trên bản đồ âm nhạc thế giới.

Lâu nay, âm nhạc hàn lâm vẫn luôn được xem là thứ làm nên diện mạo, “hộ chiếu âm nhạc” của mỗi quốc gia. Đáng tiếc, xét trên mặt bằng âm nhạc Việt Nam nói chung, âm nhạc hàn lâm đang ở thế lép vế hơn hẳn so với âm nhạc đại chúng. Có một thực tế là tại nước ta, đội ngũ những người sáng tác, biểu diễn khí nhạc chỉ chiếm số lượng rất nhỏ so với lực lượng hoạt động ở lĩnh vực thanh nhạc. Nếu những liveshow âm nhạc giải trí được tổ chức liên tục vẫn cháy vé thì những buổi hòa nhạc thính phòng thường chỉ có cơ hội diễn ra trong những dịp kỷ niệm đặc biệt.

Và trong khi những sân chơi đua tranh để tìm kiếm ngôi sao thanh nhạc nhiều như nấm mọc sau mưa thì những cuộc thi nghệ thuật dành cho khí nhạc vẫn luôn ít ỏi. Rõ ràng, âm nhạc hàn lâm Việt Nam chưa nhận được sự quan tâm đúng mức để có thể phát triển mạnh mẽ theo hướng chuyên nghiệp. Điều này lý giải tại sao “địa hạt” nghệ thuật này thường xuyên được nhắc đến với tình trạng “chảy máu chất xám”, khi có không ít tài năng âm nhạc trong nước buộc phải lựa chọn xứ người để phát triển sự nghiệp.

Dẫu đáng buồn, nhưng khó trách bởi không thể phủ nhận, Việt Nam còn thiếu “đất diễn”, thiếu môi trường để họ bảo đảm đời sống, yên tâm cống hiến, nhất là khi thù lao biểu diễn và thu nhập của họ còn quá thấp so với những người theo đuổi âm nhạc thị trường.

Để tình trạng nêu trên không còn kéo dài, đã đến lúc cần thực hiện một chiến lược đầu tư đồng bộ và có chiều sâu, từ khâu đào tạo nghệ sĩ, đào tạo công chúng, đến sáng tác, tổ chức dàn dựng, biểu diễn âm nhạc hàn lâm.

Nhìn sang các nước có nền âm nhạc phát triển, có thể thấy, vấn đề đào tạo âm nhạc luôn được quan tâm như một chiến lược phát triển toàn diện con người. Các dàn nhạc giao hưởng được thành lập ở khắp các trường học, câu lạc bộ để các bạn trẻ ngay khi ngồi trên ghế nhà trường đã được hun đúc, nuôi dưỡng tình yêu và sự hiểu biết với âm nhạc hàn lâm. Ngoài cơ hội sinh hoạt nghệ thuật, biểu diễn âm nhạc thường xuyên, các dàn nhạc còn có điều kiện cọ xát, giao lưu thông qua các cuộc thi tài trong nước và quốc tế… Đây là cách làm Việt Nam hoàn toàn có thể học tập, áp dụng.

Theo các chuyên gia, điều quan trọng là cần tạo được môi trường để dòng nhạc này có cơ hội phát triển. Bên cạnh việc khuyến khích thành lập các dàn nhạc giao hưởng trẻ dưới sự dẫn dắt của những nghệ sĩ có chuyên môn, cần tạo nhiều sân chơi bổ ích dành riêng cho âm nhạc hàn lâm để vừa tạo phong trào giúp định hình tình yêu âm nhạc hàn lâm nơi giới trẻ, vừa định hướng thẩm mỹ thưởng thức nghệ thuật.

Ngoài ra, cần có chính sách và chế độ đãi ngộ phù hợp để trọng dụng, giữ chân các tài năng âm nhạc. Đồng thời, có chiến lược truyền thông để tăng độ phủ sóng của các chương trình biểu diễn âm nhạc hàn lâm, từng bước hình thành và tạo thói quen thưởng thức nơi công chúng. Để làm được điều này cần sự vào cuộc của các ban, ngành chức năng, các đơn vị đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp, những tài năng âm nhạc và cả những nhà hảo tâm tâm huyết với sự nghiệp phát triển âm nhạc nước nhà.

Đáng mừng là số lượng biểu diễn các buổi hòa nhạc cổ điển đã tăng lên trong thời gian gần đây, trong đó có nhiều chương trình âm nhạc hàn lâm đã tiếp cận cộng đồng ở các buổi biểu diễn công cộng ngoài trời, thu hút sự theo dõi, hưởng ứng của đông đảo khán giả. Nhiều buổi nhạc kịch được đầu tư bài bản liên tiếp cháy vé; không ít tài năng âm nhạc sau khi du học ở nước ngoài đã về nước cống hiến với tinh thần “dấn thân”…

Những điều này đang mang đến nhiều hy vọng cho âm nhạc hàn lâm nước nhà. Tìm vị trí xứng đáng cho dòng nhạc này cũng chính là cách để âm nhạc Việt Nam có thể vươn cao, vươn xa, hòa mình và khẳng định vị thế trong dòng chảy âm nhạc thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Hoa hậu Doanh nhân Việt Nam 2026 Nguyễn Hoàng Vân (giữa) tại cuộc thi. (Ảnh: BÌNH NGUYỄN)

Nữ doanh nhân Thành phố Hồ Chí Minh đăng quang Hoa hậu Doanh nhân Việt Nam 2026

Đêm chung kết Hoa hậu Doanh nhân Việt Nam 2026 khép lại, thí sinh Nguyễn Hoàng Vân giành ngôi vị cao nhất. Chinh phục vương miện cùng 2 giải phụ, nữ doanh nhân Thành phố Hồ Chí Minh còn tạo ấn tượng bằng câu trả lời ứng xử giàu cảm hứng và câu chuyện kinh doanh gắn với việc giúp những người lầm lỡ tìm lại con đường trở về.

Dàn hợp ca Quê Hương tự hào mang những giai điệu hợp xướng cổ điển và nhạc cách mạng Việt Nam đến với công chúng quốc tế. (Ảnh: MINH DUY)

Giai điệu cổ điển Việt Nam gây ấn tượng tại Liên hoan hợp xướng quốc tế lần thứ 28

Ngày 15/3, thủ đô Paris rộn ràng với sự trở lại của Liên hoan hợp xướng quốc tế lần thứ 28 do Hiệp hội Music and Friends khởi xướng. Hợp ca Quê Hương của cộng đồng người Việt tại Pháp và các dàn hợp xướng từ nhiều quốc gia cùng chia sẻ niềm đam mê âm nhạc trong một không gian đậm chất nghệ thuật.

Mùa Xuân ở Tây Nguyên thường kéo dài để người dân nghỉ ngơi sau cả năm vất vả.

Xuân an vui trên đại ngàn Tây Nguyên

Tây Nguyên, mùa Xuân mang dáng dấp rất đặc biệt. Người dân gọi đó là mùa “ning nơng”, mùa “ăn năm uống tháng”..., thường bắt đầu từ cuối tháng 11 năm trước và kéo dài đến tận tháng 3, tháng 4 năm sau.

Đại sứ Nguyễn Phú Bình, Chủ tịch Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài phát biểu tại sự kiện.

Giỗ Tổ Hùng Vương tái hiện trong Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản lần thứ 9

“Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại Nhật Bản lần thứ 9 – Tái hiện Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương” dự kiến diễn ra ngày 19/4 tại thành phố Osaka (Nhật Bản). Đây là sự kiện văn hóa có ý nghĩa đặc biệt đối với cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản; đồng thời là hoạt động giao lưu văn hóa góp phần tăng cường quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa hai nước.

Nghị quyết số 80-NQ/TW mở rộng không gian phát triển mới cho văn hóa Việt Nam

Nghị quyết số 80-NQ/TW mở rộng không gian phát triển mới cho văn hóa Việt Nam

Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân, PGS,TS Bùi Hoài Sơn, cho rằng điểm nổi bật của Nghị quyết số 80-NQ/TW là lần đầu nhiều mục tiêu chiến lược được đặt ra theo hướng toàn diện, gắn chặt với hệ thống giải pháp và yêu cầu tổ chức thực hiện, mở rộng không gian phát triển mới cho văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập.

Cục trưởng Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam Trịnh Ngọc Chung.

Đồng bào tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam hướng về ngày hội lớn của đất nước

Với đặc thù là địa điểm văn hóa, du lịch có một số cộng đồng dân tộc lưu trú, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam đã chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất cũng như thông tin, tuyên truyền về công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Biên tập viên Hữu Trí là người viết format và tổ chức sản xuất chương trình "Ting Ting". (Ảnh: VTV)

Biên tập viên Hữu Trí với cách kể chuyện về tài chính cho người trẻ trên VTV3

Trong bối cảnh người trẻ ngày càng quan tâm đến việc quản lý tiền bạc và xây dựng nền tảng tài chính cá nhân từ sớm, "Ting Ting" trên VTV3 đang trở thành chương trình giáo dục tài chính được thế hệ Gen Z quan tâm. Người đứng sau chương trình, trực tiếp xây dựng ý tưởng, tổ chức sản xuất là biên tập viên Hữu Trí.

Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi - người luôn đắm đuối với sân khấu Việt Nam. (Ảnh: BIN LEO)

Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi - người “giữ lửa” nghệ thuật sân khấu Việt Nam

Dù rất bận rộn trên cương vị Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, song Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi vẫn miệt mài khẳng định dấu ấn sáng tạo qua nhiều chương trình, vở diễn. Với bà, sân khấu là lẽ sống, và sáng tạo nghệ thuật là cách để tái tạo năng lượng tích cực.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi tặng hoa chúc mừng tọa đàm.

Đà Nẵng: Tạo môi trường thuận lợi phát triển lĩnh vực điện ảnh và nhiếp ảnh thành phố

Sáng 13/3, Liên hiệp các hội văn học-nghệ thuật thành phố Đà Nẵng tổ chức tọa đàm với chủ đề “Giải pháp phát huy ngành Điện ảnh và Nhiếp ảnh - từ sáng tác, sản xuất đến lan tỏa giá trị tác phẩm” nhân kỷ niệm 73 năm Ngày Truyền thống Nhiếp ảnh và Điện ảnh Việt Nam (15/3/1953-15/3/2026).

Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch tiếp nhận ảnh tư liệu do gia đình bà Lê Phương trao tặng.

Khu Di tích Phủ Chủ tịch tiếp nhận ảnh tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Chiều 12/3, Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch tổ chức Lễ tiếp nhận ảnh tư liệu do gia đình bà Lê Phương và gia đình ông Trịnh Hải trao tặng. Đây là tư liệu quý về Chủ tịch Hồ Chí Minh trong các hoạt động chính trị, ngoại giao của Người và hoạt động đối ngoại của các lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam.

Đại diện Nhà xuất bản Hội Nhà văn và Giáo sư Trình Quang Phú nhận giải B Giải thưởng Sách Quốc gia.

Nhà xuất bản Hội Nhà văn bội thu giải thưởng văn học

Tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ tám và Giải thưởng Văn học Hội Nhà văn Việt Nam 2025, nhiều tác phẩm do Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành đã được vinh danh ở các hạng mục quan trọng. Thành tích này tiếp tục khẳng định vai trò và uy tín của nhà xuất bản trong việc lan tỏa giá trị văn học, học thuật tới đông đảo bạn đọc.