Phát triển đô thị ở Thái Nguyên

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đề ra mục tiêu tỷ lệ đô thị hóa giai đoạn 2026-2030 đạt hơn 50%. Để góp phần đưa nghị quyết của Đảng sớm đi vào cuộc sống, tỉnh Thái Nguyên đã và đang tập trung triển khai quyết liệt nhiều giải pháp đồng bộ, phấn đấu đến năm 2030 tỷ lệ đô thị hóa toàn tỉnh đạt hơn 55%.

Thứ Năm, ngày 05/03/2026 - 06:57

Một góc đô thị phường Bắc Kạn. (Ảnh: TUẤN SƠN)

Đột phá trong phát triển

Phường Phan Đình Phùng được thành lập trên cơ sở sáp nhập 7 phường của thành phố Thái Nguyên cũ. Với diện tích hơn 14 km2, dân số hơn 121.000 người, đây là đơn vị hành chính cấp xã có quy mô dân số lớn nhất và cũng là đô thị “lõi” của Thái Nguyên.

Nhiệm kỳ 2025-2030, Đảng bộ phường xác định ba đột phá phát triển. Trong đó, đối với quản lý, phát triển đô thị, phường tăng cường bảo đảm sáng-xanh-sạch-đẹp; triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý và phát triển đô thị trên nền tảng công nghệ số, từng bước xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đại, đồng bộ; phối hợp triển khai hiệu quả các giải pháp phòng, chống ngập úng trên địa bàn; ưu tiên phát triển diện tích cây xanh, công viên, không gian công cộng, bãi đỗ xe; xây dựng nếp sống đô thị văn minh, phát huy vai trò của người dân trong bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan và trật tự đô thị.

6,6 ha “đất vàng” tại trung tâm được phường dành cho phát triển khu đô thị mới và phố đi bộ trung tâm. Đây là dự án trọng điểm của Thái Nguyên nhằm tạo diện mạo mới, hiện đại, biểu tượng cho đô thị vốn có nhiều bệnh viện, trường đại học và cơ sở công nghiệp lâu nay. Với tổng mức đầu tư gần 900 tỷ đồng, dự án thực hiện tuyến phố đi bộ hiện đại dài hơn 330m, rộng hơn 52m, nằm trọn giữa hai dãy nhà hợp khối cao tầng; phía dưới là tầng hầm rộng gần 2 ha dành cho để xe, không gian thương mại.

Đảng ủy phường Phan Đình Phùng cho biết, Ban Chấp hành Đảng bộ phường đã chỉ đạo xây dựng và triển khai lập, điều chỉnh quy hoạch tổng thể để phát triển đô thị phù hợp; tập trung thu hút nguồn lực đầu tư hạ tầng đô thị theo hướng xanh và thông minh.

Theo Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên, sau hợp nhất, tỉnh Thái Nguyên có 23 đô thị, gồm: Một đô thị loại I, một đô thị loại II, hai đô thị loại III, một đô thị loại IV và 18 đô thị loại V. Tỷ lệ đô thị hóa tính theo dân số nội thị đạt 31,28%; tính theo dân số toàn đô thị đạt 48,26%.

Hiện nay, 100% đô thị trên địa bàn tỉnh đã có quy hoạch chung được phê duyệt; các khu vực nội thị được lập, phê duyệt đạt tỷ lệ 80-90% (trong đó, đô thị Sông Công, Phổ Yên đạt 100%). Các đồ án quy hoạch chi tiết được phê duyệt tại các khu vực trong đô thị có mức độ đô thị hóa cao, làm cơ sở triển khai đầu tư xây dựng hạ tầng khung, hạ tầng thiết yếu, góp phần hình thành không gian đô thị và phát triển kinh tế-xã hội.

Biến tiềm năng thành hiện thực

Khu vực phía bắc tỉnh Thái Nguyên có tỷ lệ rừng che phủ lớn, khí hậu trong lành phù hợp định hướng phát triển đô thị sinh thái, du lịch và đô thị xanh. Khu vực đô thị trung tâm và phía nam hiện được quy hoạch, đầu tư xây dựng công viên, vườn hoa xanh, sạch, đẹp. Với vị trí địa lý thuận lợi về hạ tầng giao thông kết nối với các tỉnh trong vùng và sân bay Nội Bài, nhiều xã của Thái Nguyên đang có lợi thế lớn để “vươn lên” thành đô thị phường.

Thành Công là xã cửa ngõ kết nối các trung tâm du lịch lớn, như Tam Đảo (Phú Thọ), hồ Núi Cốc, trung tâm tỉnh và Thủ đô Hà Nội. Đặc biệt, xã có đường liên kết Bắc Ninh-Thái Nguyên-Phú Thọ đi qua, tạo điều kiện thu hút du lịch. Với diện tích hơn 4.300 ha, có nhiều hồ, như: Suối Lạnh, Cơ Phi, Bạch Long Vỹ… nằm xen giữa các đồi chè, vườn cây ăn quả, Thành Công có tiềm năng lớn để phát triển thành công đô thị gắn với du lịch sinh thái. Đây cũng là một trong các xã được tỉnh Thái Nguyên xác định sẽ phát triển lên thành phường trong nhiệm kỳ này.

Theo đồng chí Nguyễn Thanh Tùng, Bí thư Đảng ủy xã Thành Công, địa phương đang hội đủ điều kiện “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” để trở thành trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng. Đảng bộ xã đã xác định và đang tập trung lãnh đạo, chỉ đạo hiện thực hóa mục tiêu này vào năm 2035. Xã đang tập trung hoàn thiện quy hoạch phát triển du lịch gắn với quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch đô thị, đầu tư nâng cấp giao thông kết nối: Mở rộng đường liên kết vùng, xây dựng các tuyến du lịch nội xã, kết nối với hồ Suối Lạnh, sân golf Glory, khu công nghiệp phía tây Phổ Yên, các di tích lịch sử văn hóa…

Cũng nằm trong định hướng phát triển thành phường trong nhiệm kỳ này, xã Định Hóa chủ động “đi trước”, chuẩn bị mặt bằng. Đảng ủy xã đã ban hành Nghị quyết chuyên đề để triển khai giải phóng mặt bằng, đón nhận đầu tư thực hiện đường liên xã Trung Lương-Đồng Thịnh-Định Biên-Bảo Linh-Thanh Định-Bình Yên và dự án hoàn trả đường công vụ đường Hồ Chí Minh. Ngoài ra, để kêu gọi, thu hút đầu tư xây dựng trung tâm cụm xã, cụm công nghiệp, khu dân cư, dịch vụ-du lịch…, xã chủ trương khi đã có công trình, dự án được phê duyệt sẽ tích cực phối hợp triển khai, đẩy nhanh tiến độ; có kế hoạch vận động nhân dân giải phóng mặt bằng, đón nhận đầu tư.

Để đẩy mạnh đô thị hóa, tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Đề án số 19-ĐA/TU về phát triển đô thị và hạ tầng thiết yếu giai đoạn 2026-2030. Theo đó, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ có 31 phường, gồm 15 phường hiện có và 16 phường nâng loại đô thị từ các xã sau hợp nhất; tỷ lệ đô thị hóa toàn tỉnh đạt hơn 55%. Phấn đấu tối thiểu 15% các khu đô thị, khu nhà ở xây dựng đạt tiêu chí khu đô thị thông minh; tối thiểu 3 khu đô thị đạt tiêu chí khu đô thị công nghệ; tỷ lệ tuyến phố văn minh đô thị đạt hơn 60%; đầu tư xây dựng mới từ 3 đến 5 công viên, quảng trường mới cấp đô thị...

Theo Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Xuân Trường, định hướng phát triển của tỉnh là các đô thị trở thành trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học-công nghệ làm động lực phát triển kinh tế các vùng đô thị, tạo hiệu ứng tích tụ, kết nối và liên kết chặt chẽ với nông thôn; chất lượng sống tại các đô thị ở mức cao.

Thời gian tới, Thái Nguyên sẽ đầu tư hơn 32.000 tỷ đồng để ưu tiên xây dựng 19 công trình và tuyến giao thông huyết mạch, quan trọng. Đồng thời, ưu tiên đầu tư 9 nhà máy cấp nước sạch; 4 nghĩa trang; 4 trạm, nhà máy xử lý nước thải; công viên Sông Cầu (phường Quan Triều); cải tạo cảnh quan hồ Gia Sàng (phường Gia Sàng); phát triển mới 7.000 trạm 5G… Thái Nguyên đang nỗ lực để trong tương lai gần trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

TUẤN SƠN